Trong một nỗ lực chưa từng có tiền lệ nhằm cứu vãn thị trường năng lượng đang chao đảo, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã chính thức thông qua kế hoạch xả kho dự trữ với quy mô khổng lồ lên đến 400 triệu thùng dầu. Đây được xem là hành động khẩn cấp nhằm bù đắp sự đứt gãy nguồn cung nghiêm trọng do cuộc xung đột tại Iran gây ra, đánh dấu đợt giải phóng dầu dự trữ lớn nhất trong lịch sử hoạt động của tổ chức này.

Theo ghi nhận từ CNBC, dù thời điểm cụ thể để đưa toàn bộ lượng dầu này vào thị trường vẫn chưa được ấn định, IEA khẳng định sẽ áp dụng cơ chế điều chỉnh linh hoạt. Quá trình này sẽ được tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của từng quốc gia trong số 32 nước thành viên. Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, nhấn mạnh rằng trước những thách thức mang tính sống còn đối với thị trường, sự đoàn kết và hành động tập thể nhanh chóng của các thành viên là minh chứng cho quyết tâm bảo vệ an ninh năng lượng toàn cầu. Ông khẳng định, do thị trường dầu mỏ có tính liên kết chặt chẽ, mọi giải pháp ứng phó với sự gián đoạn lớn đều đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng trên quy mô quốc tế.

Quy mô của đợt can thiệp lần này hoàn toàn vượt xa các nỗ lực trong quá khứ. Để so sánh, đợt xả kho lớn nhất trước đó vào năm 2022 sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra cũng chỉ dừng lại ở con số 182 triệu thùng. Hiện tại, khối liên minh IEA đang nắm giữ một nguồn lực dự trữ hùng hậu với hơn 1,2 tỷ thùng dầu chiến lược thuộc chính phủ và khoảng 600 triệu thùng dự trữ thương mại. Việc huy động một phần đáng kể từ kho tài sản 1,8 tỷ thùng này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình hiện nay.

20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.

Bất chấp quyết tâm từ IEA, giới chuyên gia năng lượng vẫn duy trì thái độ thận trọng. Nhiều ý kiến quan ngại rằng ngay cả một đợt xả kho kỷ lục cũng khó có thể khỏa lấp hoàn toàn khoảng trống cung cầu tại eo biển Hormuz — hành lang hàng hải huyết mạch chiếm tới 20% lượng dầu khí giao dịch toàn cầu. Với lưu lượng khoảng 20 triệu thùng dầu vận chuyển mỗi ngày, bất kỳ sự tắc nghẽn nào tại tuyến đường giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman này cũng tạo ra áp lực khổng lồ mà các kho dự trữ khó lòng gánh vác hết.

Thực tế, thị trường đã trải qua những cơn "địa chấn" về giá kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2. Giá dầu thô Brent đã có lúc chạm ngưỡng 120 USD/thùng trước khi hạ nhiệt về mức dưới 90 USD nhờ các thông tin can thiệp. Trong bối cảnh đó, Nhật Bản đã chọn hướng đi quyết liệt khi Thủ tướng Sanae Takaichi thông báo quốc gia này sẽ bắt đầu xả kho dự trữ ngay từ ngày 16 tới. Động thái đi trước này của Tokyo nhằm giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế vốn phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung từ Trung Đông, mà không cần chờ đợi sự phối hợp chính thức cuối cùng từ IEA.

QT (SHTT)