Mỹ sẽ giải cứu phi công bị bắn rơi ở Iran như thế nào?

Sự việc xảy ra khi chiếc máy bay chiến đấu F-15 chở theo hai thành viên tổ bay bị bắn hạ, kích hoạt một chuỗi các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn khẩn cấp. Tính đến thời điểm hiện tại, một phi công đã được lực lượng Mỹ giải cứu thành công, nhưng số phận của thành viên thứ hai vẫn đang là một dấu hỏi lớn khi công tác tìm kiếm vẫn tiếp tục diễn ra.

Để hiểu rõ hơn về mức độ khốc liệt của nhiệm vụ này, Tạp chí TIME đã có cuộc trao đổi với Chuẩn tướng Houston Cantwell và Thiếu tướng Thomas Kunkel, những chuyên gia dày dạn kinh nghiệm về tác chiến cứu hộ.

Tướng Kunkel, một cựu phi công trực thăng cứu hộ, khẳng định niềm tin vào năng lực của đội ngũ: “Chúng tôi dành cả sự nghiệp để huấn luyện cho kịch bản này, vì vậy không có lực lượng nào được đào tạo và chuẩn bị tốt hơn để thực hiện nhiệm vụ này. Chúng tôi làm mọi cách có thể để bảo đảm việc giải cứu và chăm sóc các phi công đã bước vào vùng nguy hiểm”.

Dù có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Tướng Cantwell vẫn thừa nhận đây là một nỗ lực cực kỳ phức tạp. Quy trình giải cứu thường bắt đầu ngay khi máy bay gặp sự cố và phi công nhảy dù, hành động vốn sẽ phát đi tín hiệu báo động.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất nằm ở việc xác định vị trí chính xác của tổ bay giữa lòng địch. “Thông tin quan trọng nhất là vị trí của tổ bay. Và đó lại là thông tin cực kỳ khó xác định”, ông Cantwell giải thích, đồng thời cảnh báo rằng đối phương có thể tung tin giả hoặc tìm cách đánh lừa lực lượng cứu hộ.

Hy vọng của phi công mất tích hiện dựa vào khóa huấn luyện SERE (Sinh tồn, Lẩn tránh, Kháng cự và Thoát hiểm), một chương trình đào tạo khắc nghiệt giúp họ giữ vững bản năng dù đã trải qua nhiều năm. Bên cạnh đó, bộ dụng cụ sinh tồn và thiết bị vô tuyến là sợi dây liên lạc duy nhất để họ kết nối với đơn vị cứu hộ.

Một "chiến dịch cứu hộ" điển hình cho kịch bản tại Iran dự kiến sẽ huy động từ 10 đến 20 nhân sự tinh nhuệ cùng dàn khí tài chuyên dụng. Trái tim của chiến dịch là trực thăng HH-60W, dòng máy bay được thiết kế riêng cho nhiệm vụ cứu hộ, dưới sự hỗ trợ của máy bay tiếp dầu HC-130J để đảm bảo tầm hoạt động xa. 

Để đối phó với hỏa lực mặt đất của Iran, quân đội Mỹ còn triển khai máy bay gây nhiễu điện tử và cường kích hạng nặng A-10. Tướng Cantwell nhấn mạnh vai trò của A-10: “Nếu có lực lượng đối phương cần bị chế áp trong quá trình giải cứu, A-10 sẽ cung cấp hỏa lực chế áp để cho phép máy bay cứu hộ tiếp cận mục tiêu”.

Thời gian và môi trường là những rào cản khắc nghiệt đối với đội cứu hộ. Tướng Kunkel cho biết các nhiệm vụ vào ban đêm giúp giảm thiểu rủi ro bị bắn hạ, trong khi các cuộc giải cứu ban ngày thường biến thành một cuộc chạy đua tốc độ với đối phương. Nếu địa hình quá hiểm trở như bụi rậm dày đặc khiến trực thăng không thể đáp xuống, họ phải sử dụng thiết bị kéo người lên không trung.

Tuy nhiên, mối lo ngại lớn nhất của các tướng lĩnh Mỹ không chỉ là hỏa lực đối phương mà còn là điều kiện thiên nhiên. Tướng Cantwell bày tỏ sự lo âu về nguy cơ phi công bị bắt giữ bởi Iran, nhất là sau những thiệt hại mà không quân Mỹ đã gây ra cho quốc gia này trong 3 tuần qua. Ngoài ra, môi trường sa mạc khắc nghiệt với cái nắng cháy và sự thiếu hụt nguồn nước cũng là kẻ thù đáng sợ.

Giữa bối cảnh đó, thông điệp từ phía quân đội Mỹ vẫn rất rõ ràng. Tướng Kunkel nhấn mạnh: “Không quân là quân chủng duy nhất tổ chức, huấn luyện và trang bị chuyên biệt cho nhiệm vụ này. Chúng tôi muốn họ biết rằng mọi nỗ lực sẽ được thực hiện để cứu họ”.