Tình hình tại "điểm nóng" Trung Đông tiếp tục tăng nhiệt khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa chính thức công bố lộ trình thực thi lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz. Động thái này được triển khai theo chỉ thị trực tiếp từ Tổng thống Donald Trump, đánh dấu một bước leo thang mới trong nỗ lực cắt đứt các hoạt động hàng hải đến và đi từ phía Iran.
13-1776041954-my-siet-chat-gong-kim-tai-eo-bien-hormuz-quyet-tam-phong-toa-toan-bo-cac-cang-cua-iran

Theo thông báo từ CENTCOM vào ngày 12/4, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu ngăn chặn toàn bộ giao thông hàng hải liên quan đến các cảng của Iran kể từ 10h sáng nay. Lệnh phong tỏa này được tuyên bố sẽ thực thi một cách "công bằng" đối với tàu bè của mọi quốc gia nếu chúng có ý định ra vào các cảng của Iran tại khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Tuy nhiên, phía Mỹ cũng đưa ra cam kết sẽ không gây cản trở đến quyền tự do hàng hải của những tàu thuyền có lộ trình đến các cảng ngoài lãnh thổ Iran.

Tổng thống Donald Trump khẳng định mục tiêu cốt lõi của chiến dịch này là gỡ bỏ toàn bộ hệ thống thủy lôi để mở cửa hoàn toàn eo biển chiến lược. Ông nhấn mạnh rằng Iran không được phép trục lợi từ việc kiểm soát tuyến hàng hải này. Đặc biệt, Hải quân Mỹ đã nhận được chỉ thị tìm kiếm và chặn bắt mọi tàu thuyền thực hiện việc trả phí đi lại cho phía Iran trên vùng biển quốc tế – hành vi mà ông Trump gọi là "trả phí bất hợp pháp".

Trước áp lực từ phía Mỹ, các nhà lãnh đạo và lực lượng quân sự Iran đã lập tức đưa ra những phản hồi cực kỳ cứng rắn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố họ vẫn đang nắm quyền kiểm soát thực tế tại eo biển Hormuz, đồng thời đưa ra lời cảnh báo đầy đe dọa rằng đối phương sẽ "mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc" nếu có bất kỳ tính toán sai lầm nào.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf khẳng định nước này sẽ không khuất phục trước những lời đe dọa. Tư lệnh hải quân Iran Shahram Irani thậm chí còn gọi tuyên bố phong tỏa của Tổng thống Mỹ là một hành động "lố bịch".

Làn sóng căng thẳng mới này được cho là hệ quả trực tiếp từ thất bại của cuộc đối thoại marathon kéo dài 21 giờ giữa Mỹ và Iran tại Pakistan. Mặc dù hai bên đã đạt được đồng thuận trong nhiều vấn đề, nhưng "nút thắt" lớn nhất là chương trình hạt nhân vẫn không thể tháo gỡ. Phía Iran cho biết Washington đã đưa ra những yêu cầu gây tranh cãi như đòi chia sẻ lợi ích từ eo biển Hormuz và yêu cầu Tehran từ bỏ kho uranium làm giàu ở mức 60% – những điều mà phía Iran gọi là thiếu tính xây dựng.

Eo biển Hormuz vốn là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu. Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, việc Iran triển khai xuồng cao tốc để rải thủy lôi đã khiến lưu lượng tàu hàng qua đây sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Dù vào ngày 9/4, IRGC đã công bố một lộ trình thay thế để giúp tàu thuyền tránh nguy cơ trúng thủy lôi, nhưng các quan chức Mỹ vẫn tỏ ra hoài nghi. Họ cho rằng tuyến đường này bị hạn chế đáng kể do việc rải thủy lôi thiếu hệ thống trước đó của Iran, khiến việc di chuyển an toàn tại khu vực này vẫn là một thách thức lớn đối với cộng đồng quốc tế.

QT (SHTT)