Thách thức lệnh phong tỏa: Tàu dầu liên quan đến Iran vượt eo biển Hormuz

Cụ thể, theo dữ liệu từ nền tảng phân tích Kpler, con tàu chở dầu Elpis đăng ký tại Comoros đã đi qua eo biển này vào chiều ngày 13/4. Đáng chú ý, Elpis không phải là cái tên xa lạ khi đã bị Mỹ áp lệnh trừng phạt từ năm 2025 với cáo buộc liên quan đến hoạt động mua bán và vận chuyển dầu mỏ cho Iran. Động thái này được xem là một sự thách thức trực diện đối với tuyên bố phong tỏa mà Washington vừa ban bố.

Trái ngược với sự liều lĩnh của Elpis, nhiều đơn vị vận tải khác đang tỏ ra cực kỳ thận trọng. Tàu Ostria, treo cờ Botswana, đã lập tức quay đầu chỉ sau 41 phút kể từ khi quân đội Mỹ kích hoạt lệnh phong tỏa. 

Dữ liệu từ CNN và Kpler cho thấy con tàu này đã thay đổi lộ trình dự kiến từ Oman sang Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) để tránh rủi ro. Cùng thời điểm, tàu Rich Starry cũng đã phát tín hiệu "thả trôi" ngoài khơi đảo Qeshm, trì hoãn hành trình để quan sát tình hình thay vì mạo hiểm đi sâu vào khu vực bị kiểm soát.

Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã phát đi thông điệp cứng rắn, tuyên bố thực thi phong tỏa tại vịnh Oman và vùng biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với mọi loại tàu thuyền từ 10h ngày 13/4. 

Theo đó, bất kỳ phương tiện nào xâm nhập hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà chưa được cấp phép đều đứng trước nguy cơ bị ngăn chặn, chuyển hướng hoặc bắt giữ. 

Dù vậy, Mỹ khẳng định lệnh này sẽ không gây trở ngại cho việc di chuyển trung lập đến các cảng không thuộc Iran và vẫn cho phép các chuyến hàng nhân đạo như thực phẩm, y tế đi qua sau khi được kiểm tra kỹ lưỡng.

Sự hiện diện quân sự và các quy định khắt khe từ phía Mỹ đã khiến lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy then chốt này trở nên thưa thớt. 

Các chuyên gia từ công ty môi giới tàu biển Clarksons nhận định rằng, kế hoạch phong tỏa bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran đang tạo ra một bầu không khí bất ổn bao trùm ngành vận tải biển toàn cầu, khiến chi phí và rủi ro cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh tăng cao.

Về phía Tehran, giới chức nước này đã ngay lập tức có những phản ứng ngoại ngữ quyết liệt. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tiến hành các cuộc điện đàm khẩn cấp với những người đồng cấp tại Arab Saudi và Qatar để thảo luận về "những rủi ro khiêu khích" từ hành động của Mỹ. 

Ông Araghchi khẳng định Iran đã thể hiện thiện chí trong các cuộc đàm phán trước đó tại Pakistan, nhưng chính thái độ áp đặt của phía Mỹ đã khiến tiến trình hòa bình không đạt được kết quả.

Đồng thời, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cũng đưa ra cảnh báo đanh thép trên mạng xã hội, ví hành động đe dọa phong tỏa các cảng biển của Mỹ như một đòn trả đũa nhắm thẳng vào nền kinh tế thế giới, báo hiệu những hệ lụy khó lường nếu căng thẳng tiếp tục leo thang tại vùng Vịnh.