Xã hội
14/11/2026 14:02Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội lên tiếng về tin đồn gây sốc liên quan 8 Làng trẻ em SOS
Theo ông Tô Đức, hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam được hình thành từ Hiệp định hợp tác ký ngày 22/12/1987 giữa Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội với Tổ chức Làng Thiếu nhi quốc tế SOS. Từ năm 1990, các cơ sở lần lượt được thành lập nhằm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi và những em có hoàn cảnh đặc biệt không còn nguồn nuôi dưỡng.
Trong gần 40 năm hoạt động, 17 Làng trẻ em SOS trên cả nước đã chăm sóc, nuôi dưỡng 7.048 trẻ em và thanh thiếu niên, với sự đồng hành của tổ chức SOS quốc tế, các nhà tài trợ và chính quyền địa phương.
Việc sắp xếp lại hệ thống bắt đầu được đặt ra sau khi chức năng quản lý nhà nước về bảo trợ xã hội và trẻ em được chuyển từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sang Bộ Y tế từ ngày 1/3/2025. Cùng với đó, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam cũng được bàn giao về Bộ Y tế quản lý.
Tuy nhiên, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, việc phân công đơn vị quản lý các làng tại địa phương chưa thực sự thống nhất. Một số cơ sở được giao cho những đơn vị khác nhau phụ trách. Nhiều địa phương đã đề nghị Bộ Y tế hướng dẫn giao Sở Y tế thực hiện quản lý nhà nước, nhằm bảo đảm trẻ em tiếp tục được hỗ trợ tiền ăn hằng tháng và thẻ bảo hiểm y tế.
Bên cạnh yêu cầu kiện toàn bộ máy, Làng trẻ em SOS quốc tế cũng nhiều lần đề xuất chuyển giao 8 trong tổng số 17 làng về cho địa phương quản lý toàn diện. Đề nghị này được đưa ra từ tháng 9/2024 và tiếp tục được nhắc lại trong công thư gửi Bộ Y tế vào tháng 5/2025.
Đến tháng 3/2026, Bộ Y tế và Làng trẻ em SOS quốc tế ký biên bản ghi nhớ về việc bàn giao 8 làng cùng 25 cơ sở giáo dục. Hai bên đồng thời thống nhất tiếp tục trao đổi phương án sắp xếp 9 làng còn lại và Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam.
Sau khi lấy ý kiến từ các làng, UBND tỉnh, thành phố và những bộ, ngành liên quan, Bộ Y tế đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét. Ngày 24/4/2026, Thủ tướng ban hành Quyết định số 735/QĐ-TTg, phê duyệt phương án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam.
Theo đó, 8 làng tại Hà Nội, Hưng Yên, Phú Thọ, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Khánh Hòa và Gia Lai được bàn giao nguyên trạng về địa phương quản lý. Các cơ sở giáo dục trực thuộc cũng nằm trong diện chuyển giao theo danh sách kèm theo quyết định.
Ông Tô Đức nhấn mạnh, việc này không đồng nghĩa với giải thể hay chấm dứt hoạt động của các làng. Toàn bộ quá trình bàn giao được thực hiện nguyên trạng, bao gồm cơ sở vật chất, tài chính, tài sản, trang thiết bị, trẻ em, thanh niên, học sinh, học viên cùng các bà mẹ, bà dì, cán bộ, nhân viên, giáo viên và người lao động đang làm việc tại thời điểm chuyển giao.
Bộ Y tế sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Các tỉnh, thành phố tiếp nhận có trách nhiệm bố trí nguồn lực, bảo đảm điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em. Các cơ sở được bàn giao cũng phải cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu và duy trì hoạt động bình thường.
Đến nay, Khánh Hòa, Nghệ An, Huế, Quảng Trị và Gia Lai đã hoàn thành việc tổ chức, sắp xếp. Trong khi đó, Hà Nội, Phú Thọ và Hưng Yên vẫn đang hoàn thiện phương án, chủ yếu theo hướng sáp nhập các làng vào cơ sở trợ giúp xã hội công lập hiện có hoặc thành lập cơ sở mới để tiếp nhận.
Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội khẳng định các chế độ chăm sóc dành cho trẻ em, thanh niên SOS, các bà mẹ, bà dì và người lao động tại những cơ sở này vẫn được bảo đảm theo quy định.
Khẳng định không có chuyện bàn giao làng để hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người
Trước những thông tin gán ghép việc chuyển giao 8 Làng trẻ em SOS với hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người, ông Tô Đức khẳng định đây là những suy diễn không có căn cứ.
"Tôi khẳng định, việc sắp xếp, bàn giao 8 Làng trẻ em SOS cơ sở hoàn toàn không liên quan đến hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người", ông Đức nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, việc tổ chức lại hệ thống Làng trẻ em SOS được thực hiện theo Hiệp định năm 1987 cùng các biên bản ghi nhớ, thỏa thuận giữa Làng trẻ em SOS quốc tế với cơ quan quản lý và chính quyền địa phương. Mục tiêu xuyên suốt là duy trì môi trường sống ổn định, bảo đảm điều kiện chăm sóc và tạo cơ hội phát triển tốt nhất cho trẻ em.
Các quy định pháp luật cũng đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu. Luật Trẻ em nghiêm cấm hành vi xâm hại, bạo lực, lạm dụng, bóc lột trẻ em, cũng như việc lợi dụng hoạt động chăm sóc thay thế hoặc chính sách hỗ trợ để trục lợi.
Tương tự, Luật Nuôi con nuôi nghiêm cấm lợi dụng việc nhận nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục, bắt cóc hoặc mua bán trẻ em.
Đáng chú ý, Quyết định số 735/QĐ-TTg đã quy định rõ phạm vi bàn giao chỉ bao gồm tổ chức quản lý, tài sản, tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất và trách nhiệm duy trì hoạt động của các cơ sở. Văn bản không có bất kỳ nội dung nào liên quan đến hiến, lấy mô hay bộ phận cơ thể người.
Ông Đức cũng thông tin, theo báo cáo của Làng trẻ em SOS Việt Nam, trong gần 40 năm hoạt động, chưa từng có trường hợp trẻ em được chăm sóc tại hệ thống này liên quan đến hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cũng đề cập các hành vi nghiêm cấm, trong đó có việc lợi dụng hoạt động nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế để thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.
Từ những căn cứ trên, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội khẳng định các thông tin cho rằng việc bàn giao 8 Làng trẻ em SOS có liên quan đến hoạt động hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người không có cơ sở pháp lý, đồng thời không phản ánh đúng bản chất sự việc.
Ông Tô Đức mong muốn người dân thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, tránh vô tình tiếp tay cho những nội dung chưa được kiểm chứng. Những tin đồn thất thiệt không chỉ khiến dư luận hoang mang mà còn có thể gây tổn thương đến chính những trẻ em đang được chăm sóc tại các làng và đội ngũ những người đang trực tiếp nuôi dưỡng các em.
Theo ông, điều cần thiết lúc này là cộng đồng cùng chung tay bảo vệ trẻ em, lan tỏa thông tin chính xác và tạo điều kiện để các em tiếp tục được sống trong môi trường an toàn, được chăm sóc, giáo dục đầy đủ, có cơ hội phát triển và xây dựng tương lai tốt đẹp.
PN (SHTT)