Xã hội
31/10/2026 13:47Thanh Hóa: Hơn 3.000 người hoạt động không chuyên trách thuộc diện dôi dư, đại biểu kiến nghị tháo gỡ chính sách
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Lương Thị Hoa cho biết, thực hiện Chỉ thị số 21, Nghị định số 185 của Chính phủ và Công văn số 1067 của Bộ Nội vụ về sắp xếp thôn, tổ dân phố, Thanh Hóa đã giảm số lượng từ 4.351 xuống còn 1.933 thôn, tổ dân phố, tương ứng mức giảm 55,6%.
Quá trình sắp xếp đã góp phần tinh gọn tổ chức, giảm đầu mối ở cơ sở. Tuy nhiên, việc này cũng khiến một lượng lớn người hoạt động không chuyên trách phải nghỉ việc hoặc không còn được bố trí công tác.
Theo đại biểu, khi áp dụng hướng dẫn của Bộ Nội vụ về xác định đối tượng dôi dư, Thanh Hóa có 3.092 người thuộc diện được hưởng chính sách. Ngoài ra, còn 1.833 người nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, sắp xếp và kiện toàn đội ngũ nhưng chưa nằm trong nhóm đối tượng nói trên.
Mặc dù Bộ Nội vụ cho phép các địa phương nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương, song khả năng triển khai lại phụ thuộc vào điều kiện tài chính của từng tỉnh. Đặc biệt, với những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách, việc bố trí nguồn lực hỗ trợ sẽ gặp không ít khó khăn.
Đại biểu Lương Thị Hoa lo ngại điều này có thể dẫn đến sự chênh lệch đáng kể về mức hưởng giữa những người cùng nghỉ việc trong một đợt sắp xếp trên phạm vi cả nước.
Từ thực tế trên, nữ đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan hướng dẫn rõ đối tượng, điều kiện và tiêu chí áp dụng đối với trường hợp nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, kiện toàn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ. Đây sẽ là căn cứ để xác định những trường hợp được hưởng chế độ, chính sách dôi dư theo khoản 5 Điều 2 Nghị định số 154/CP.
Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị xem xét cơ chế hỗ trợ ngân sách cho những địa phương chưa có khả năng tự cân đối nguồn lực, qua đó bảo đảm quyền lợi của người lao động, thực hiện chính sách công bằng và đúng quy định pháp luật. Việc tháo gỡ vướng mắc cần được thực hiện có chọn lọc, không đồng nghĩa với mở rộng chính sách tinh giản đến tất cả trường hợp nghỉ việc.
Nữ đại biểu cũng nhấn mạnh, để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả, bên cạnh việc kiện toàn tổ chức bộ máy, cần đặc biệt quan tâm đến chính sách đối với con người và nguồn lực ở cấp cơ sở. Vì vậy, Quốc hội cần tăng cường giám sát quá trình thực hiện chính sách sau sắp xếp, trong khi Chính phủ cần sớm hoàn thiện hướng dẫn để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động.
Đề xuất chính sách phụ cấp cho viên chức làm việc tại cấp xã
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) đề cập đến những bất cập trong chế độ đãi ngộ đối với viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo đại biểu, hiện nay cấp xã không chỉ thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước mà còn trực tiếp triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và cung ứng dịch vụ công.
Trong đó, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã đảm nhận nhiều lĩnh vực thiết yếu như văn hóa, thể thao, thông tin - truyền thông, nông nghiệp, môi trường, quản lý và duy tu công trình hạ tầng, dịch vụ công cộng. Đây là lực lượng trực tiếp đưa các chủ trương, chính sách vào đời sống, góp phần quyết định chất lượng phục vụ người dân.
Tuy nhiên, khối lượng công việc của đội ngũ này ngày càng lớn, yêu cầu chuyên môn cao hơn, trong khi điều kiện làm việc còn nhiều khó khăn. Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy, viên chức cũng phải thích ứng với những thay đổi về tổ chức và nhiệm vụ.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cho rằng, chế độ đãi ngộ cần được quan tâm tương xứng để tạo động lực, giúp đội ngũ viên chức yên tâm công tác.
Theo Nghị định số 38/2026/NĐ-CP của Chính phủ, phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã được điều chỉnh từ 25% lên 55%, áp dụng từ ngày 1/5/2026 đến khi thực hiện cải cách chính sách tiền lương. Tuy nhiên, viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã hiện chưa thuộc nhóm được hưởng chế độ này.
Trong khi đó, nhiều vị trí viên chức có yêu cầu về trình độ chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp và khối lượng công việc không kém cán bộ, công chức cấp xã. Họ cũng trực tiếp phục vụ người dân, chịu áp lực về tiến độ và chất lượng công việc.
Đáng chú ý, các đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã phần lớn thực hiện nhiệm vụ chính trị, không có nguồn thu sự nghiệp để bổ sung thu nhập cho viên chức. Điều này khiến chính sách đãi ngộ trở thành vấn đề cần được xem xét thỏa đáng.
Nữ đại biểu nhận định, sự khác biệt về vị trí pháp lý và chế độ quản lý không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua yêu cầu công bằng trong chính sách tiền lương. Nếu chỉ điều chỉnh chế độ cho cán bộ, công chức mà chưa xem xét đầy đủ quyền lợi của viên chức có tính chất công việc tương đồng, tâm tư của người lao động có thể phát sinh, ảnh hưởng đến động lực làm việc và khả năng giữ chân nhân lực chuyên môn tại cơ sở.
Từ đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phụ cấp đặc thù hoặc khoản hỗ trợ phù hợp đối với những vị trí viên chức có khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn cao và thường xuyên trực tiếp phục vụ người dân. Việc xây dựng chính sách cần dựa trên tính chất công việc, trách nhiệm, mức thu nhập hiện tại và khả năng cân đối ngân sách, đồng thời quy định rõ đối tượng, điều kiện và mức hưởng.
Đại biểu cũng đề xuất khi xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương, Chính phủ cần đánh giá đồng thời chế độ đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã, bảo đảm sự tương quan hợp lý về thu nhập giữa những vị trí có tính chất công việc và trách nhiệm tương đương.
Cùng với chính sách đãi ngộ, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cũng cần được chú trọng thông qua hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm, đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp. Đối với những địa bàn khó khăn, dân số đông hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ công lớn, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi, mục tiêu không phải áp dụng một mức phụ cấp giống nhau cho tất cả các nhóm đối tượng mà cần xây dựng chính sách đãi ngộ công bằng, có căn cứ, phản ánh đúng giá trị công việc, trách nhiệm và đóng góp của từng lực lượng.
Nữ đại biểu nhấn mạnh, muốn chính quyền cấp xã hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không thể chỉ chú trọng đội ngũ cán bộ, công chức mà còn cần lực lượng viên chức đủ năng lực, tâm huyết và yên tâm làm việc. Do đó, Chính phủ cần sớm nghiên cứu, định hướng cụ thể về chế độ, chính sách đối với viên chức cấp xã, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và phục vụ nhân dân tốt hơn.
PN (SHTT)