Nhiều người dùng giật mình khi vừa trò chuyện xong đã thấy quảng cáo Facebook hiển thị ngay. Thay vì dùng micro để nghe lén, các nền tảng này có những cách thu thập dữ liệu tinh vi hơn.

Từ lâu, không ít người dùng Facebook cảm thấy "nổi da gà" khi vừa nhắc đến một sản phẩm hay món ăn nào đó với bạn bè thì quảng cáo liên quan đã xuất hiện trên bảng tin chỉ sau vài giờ. Sự trùng hợp kỳ lạ này khiến cộng đồng mạng nhiều năm nay luôn đồn đoán rằng nền tảng này đang âm thầm dùng micro điện thoại để nghe lén các cuộc hội thoại đời thường.

Nghi vấn này càng trở nên nóng hổi vào năm 2024, khi giới truyền thông quốc tế khui ra các tài liệu tiếp thị của công ty quảng cáo Cox Media Group (CMG). Trong đó, khái niệm "Active Listening" (lắng nghe chủ động) được giới thiệu như một công nghệ sử dụng dữ liệu giọng nói để nhắm mục tiêu quảng cáo, làm dấy lên làn sóng lo ngại về quyền riêng tư.

Lo Facebook nghe lén: Cách người dùng tăng cường bảo mật trên điện thoại

Phía Meta, tập đoàn mẹ của Facebook và Instagram, đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ cáo buộc này. Trong chính sách quyền riêng tư, Meta khẳng định micro trên thiết bị chỉ được kích hoạt khi người dùng chủ động thực hiện các tác vụ như gọi điện, quay video hoặc ghi âm. Năm 2025, Adam Mosseri - Giám đốc Instagram - cũng phải lên tiếng giải thích rằng việc quảng cáo trở nên "đáng sợ" như vậy thực chất là nhờ khả năng cá nhân hóa dữ liệu ngày càng chính xác của các nền tảng số.

Cho đến nay, chưa có bằng chứng công khai nào xác nhận Facebook bí mật ghi âm để phục vụ quảng cáo. Các chuyên gia từ tổ chức Electronic Frontier Foundation (EFF) cho rằng nền tảng này chẳng cần phải "nghe lén" vì họ đã nắm trong tay kho dữ liệu hành vi quá đồ sộ.

Mọi thứ, từ lịch sử tương tác, vị trí địa lý, loại thiết bị cho đến dấu vết của bạn trên các trang web có gắn công cụ theo dõi của Meta, đều được thu thập đầy đủ. Dựa trên cơ sở dữ liệu khổng lồ đó, hệ thống có thể phác họa chân dung người dùng cực kỳ chi tiết và dự đoán chính xác những gì bạn đang cần. Chính sự chuẩn xác này vô tình tạo ra cảm giác như Facebook đang "đọc suy nghĩ" của chúng ta.

Dù chưa có bằng chứng khẳng định việc nghe lén, các chuyên gia bảo mật vẫn khuyên người dùng nên chủ động bảo vệ quyền riêng tư. Cách tốt nhất là bạn nên thường xuyên kiểm tra, rà soát quyền truy cập của các ứng dụng trên điện thoại, đặc biệt là quyền sử dụng micro, camera và vị trí để hạn chế tối đa việc bị thu thập dữ liệu ngoài mong muốn.