Meta – công ty mẹ của Facebook và Instagram – đang đối mặt với sức ép pháp lý ngày càng tăng khi hai thượng nghị sĩ Mỹ yêu cầu mở cuộc điều tra chính thức về những cáo buộc cho rằng nền tảng này thu lợi hàng tỷ USD từ quảng cáo bất hợp pháp, góp phần khiến người tiêu dùng Mỹ thiệt hại hơn 50 tỷ USD trong năm 2024.

Thượng nghị sĩ Josh Hawley và Richard Blumenthal đã gửi thư tới Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC), đề nghị hai cơ quan nhanh chóng vào cuộc. Động thái này bắt nguồn từ cuộc điều tra của Reuters dựa trên tài liệu nội bộ của Meta, cho thấy gần 10% doanh thu của công ty trong năm 2024 – tương đương khoảng 16 tỷ USD – đến từ các quảng cáo bị cho là vi phạm quy định.

Theo tài liệu, Meta được cho là đã thu 3,5 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm nhờ các quảng cáo lừa đảo nằm trong nhóm “rủi ro cao”. Một số chiến dịch quảng cáo dù vi phạm bản chất các quy tắc chống gian lận vẫn tiếp tục chạy vì nhân viên đánh giá rằng chúng không vi phạm điều khoản cụ thể nào.

Trong thư gửi cơ quan quản lý, hai thượng nghị sĩ nhấn mạnh rằng nếu những thông tin này là chính xác, Meta cần bị yêu cầu hoàn trả khoản lợi nhuận liên quan, nộp phạt và chấm dứt việc cho phép các quảng cáo như vậy xuất hiện trên nền tảng.

hucyuc2o.png
Các thượng nghị sỹ Mỹ cáo buộc Meta có thể liên quan đến "khoảng 1/3 tổng số vụ lừa đảo tại Mỹ". Ảnh: Shutterstock

Hawley và Blumenthal cũng chỉ trích sự giám sát lỏng lẻo của Meta đã tạo điều kiện cho quảng cáo cờ bạc trái phép, lừa đảo thanh toán, gian lận tiền điện tử và nội dung deepfake chính trị lan tràn trên Ad Library – thư viện quảng cáo công khai của công ty.

Họ dẫn báo cáo cho rằng các nền tảng của Meta có thể liên quan đến “khoảng 1/3 tổng số vụ lừa đảo tại Mỹ”, trong bối cảnh FTC ghi nhận người dân Mỹ mất 158,3 tỷ USD do lừa đảo trong năm 2024. Điều này khiến các nghị sĩ cho rằng Meta có trách nhiệm đối với khoản thiệt hại hơn 50 tỷ USD. Một ví dụ được nêu là tin giả về việc Tổng thống Donald Trump tặng 1.000 USD cho người nhận hỗ trợ thực phẩm.

Lá thư cáo buộc tình trạng lừa đảo bùng phát trên Facebook và Instagram là hậu quả của việc Meta cắt giảm sâu bộ phận an toàn, trong khi dành nguồn lực lớn cho các dự án AI.

Ngoài ra, các thượng nghị sĩ cảnh báo nhiều nhóm tội phạm mạng nước ngoài – hoạt động từ những quốc gia như Trung Quốc, Philippines hay Sri Lanka – đang thu lợi từ những quảng cáo mạo danh chính trị gia nhắm vào người dùng Mỹ.

Trước các cáo buộc, Meta phản ứng gay gắt. Người phát ngôn Andy Stone mô tả những tuyên bố của các thượng nghị sĩ là “cường điệu và không đúng sự thật”, đồng thời khẳng định công ty luôn chủ động loại bỏ quảng cáo lừa đảo vì người dùng, nhà quảng cáo hợp pháp và chính Meta đều không muốn chúng tồn tại. Meta cho biết họ đã giảm 58% lượng báo cáo liên quan đến quảng cáo gian lận trong 18 tháng qua, nhưng các nghị sĩ cho rằng con số này không phản ánh thực tế dựa trên tài liệu nội bộ.

Việc các nhà lập pháp Mỹ yêu cầu FTC và SEC vào cuộc cho thấy họ muốn buộc Meta phải chịu trách nhiệm trước hệ thống quảng cáo bị cáo buộc là nguồn phát tán lừa đảo trên quy mô lớn chưa từng thấy. Theo nhận định của Cnet, kết quả điều tra – nếu được tiến hành – có thể ảnh hưởng mạnh đến không chỉ Meta mà cả các tập đoàn công nghệ lớn khác trong thời gian tới.