Mua điện thoại để dùng lâu dài, trước hết hãy chú ý ngay tới chỉ số này

Giữa bối cảnh cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu đẩy giá bộ nhớ lên mức cao kỷ lục, việc tiếp cận các công nghệ RAM tiên tiến với mức giá hợp lý đang trở nên khó khăn và đắt đỏ hơn bao giờ hết. Cùng lúc đó, thị trường lại không ngừng ép người dùng phải chạy theo các tính năng AI với tốc độ chóng mặt.

Thực tế cho thấy, các công cụ AI chạy trực tiếp trên thiết bị đòi hỏi một dung lượng RAM khổng lồ , biến AI trở thành tương lai tất yếu của công nghệ di động. Chính điều này đã đẩy người dùng vào thế kẹt giữa một bên là chi phí phần cứng leo thang, một bên là yêu cầu hệ thống ngày càng ngặt nghèo.  

Nhìn nhận về thực tế này, cây bút Robert Triggs từ Android Authority đã đưa ra lý do vì sao anh sẽ không mua điện thoại có RAM 8GB vào năm 2026. Việc chọn mua một chiếc điện thoại sở hữu cấu hình này — mức dung lượng vốn từng được coi là cực kỳ an toàn trước đây — giờ đây đã không còn đủ để gánh vác những tính năng mới và tối tân nhất mà các dòng smartphone thế hệ mới mang lại.  

Để thấy rõ sự khốc liệt của cuộc đua này, bạn chỉ cần nhìn vào dòng sản phẩm Pixel gần đây của Google là đủ thấy việc sàng lọc xem mẫu máy nào hỗ trợ hoặc không hỗ trợ các công cụ AI mới nhất, đơn cử như Gemini Nano 4, đau đầu đến mức nào. Các biến thể như Gemma 4 E2B và E4B của mô hình này lần lượt có dung lượng lên tới 4,2GB và 5,9GB. 

Điều này đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải cần một chiếc điện thoại có RAM từ 12GB trở lên thì mới còn đủ không gian cho các ứng dụng khác vận hành. Đáng chú ý là những con số này đã tăng mạnh so với mức yêu cầu dưới 4GB của thế hệ Nano 3 trước đó; rõ ràng các mô hình AI chạy trực tiếp trên thiết bị càng mạnh thì kích thước của chúng càng phình to. 

Trên thực tế, nền tảng Gemini Intelligence đã quy định mức RAM tối thiểu phải là 12GB, đi kèm với yêu cầu về tính năng AI Core và phiên bản Gemini Nano v3 trở lên. Hệ quả là những chiếc điện thoại phân khúc tầm trung, thậm chí là một vài mẫu cận cao cấp của năm ngoái sở hữu RAM từ 8GB trở xuống, giờ đây đã chính thức bị "bỏ rơi", không thể tiếp cận được các công cụ AI mới nhất đang đổ bộ lên các dòng Android flagship.  

Mặc dù Google tất nhiên không bỏ rơi nhóm khách hàng phổ thông khi hứa hẹn tung ra phiên bản Gemini Go lên các thiết bị Android Go cấu hình thấp , thế nhưng ngay cả phiên bản rút gọn này cũng đòi hỏi ít nhất 2GB RAM trống. Đây là một rào cản lớn trong khi bản thân các dòng máy giá rẻ này thường chỉ được trang bị tổng cộng vỏn vẹn 4GB RAM. AI thực sự là một bài toán ngốn phần cứng ở nấc thang hoàn toàn khác.  

Google không phải là cái tên duy nhất đặt ra rào cản kỹ thuật cao chót vót cho các tính năng AI mới nhất của mình. Apple Intelligence ban đầu từng yêu cầu mức RAM 8GB, khiến những chiếc iPhone 15 tiêu chuẩn và các dòng máy đời cũ hơn với RAM 6GB bị tụt hậu lại phía sau từ cách đây vài năm.  

Bước sang hệ điều hành iOS 27, Apple đã nâng mức yêu cầu lên thẳng 12GB RAM đối với các công cụ AI chạy trên thiết bị. Điều này đồng nghĩa với việc ở thời điểm hiện tại, chỉ có iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max và iPhone Air là có thể hỗ trợ các tính năng AI mới nhất của nhà Táo. Động thái này đã chính thức chấm dứt truyền thống hỗ trợ khả năng tương thích ngược lâu đời vốn là niềm tự hào trong hệ sinh thái iPhone.  

Cách đây không lâu, con số 12GB RAM vẫn bị coi là quá thừa thãi đối với một chiếc điện thoại cao cấp, và nhận định này vẫn đúng nếu chúng ta bóc tách hoàn toàn các tính năng AI ra khỏi thiết bị. Ngay cả mức RAM 8GB về mặt kỹ thuật vẫn là quá đủ để bạn duy trì cùng lúc hai đến ba tựa game Android chạy ngầm trong bộ nhớ mà không sợ bị tràn hay phải load lại ứng dụng. Nhưng chúng ta không còn sống trong thế giới đó nữa.

Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ: các tính năng AI như Gemini Intelligence bắt buộc phải luôn lưu trú trên RAM để đảm bảo tốc độ phản hồi tức thì. Bạn không thể nào đợi đến lúc cần dùng mới kích hoạt và bắt hệ thống tải một mô hình nặng tới 4-5GB chỉ trong vòng vài giây ngắn ngủi.

Do đó, những chiếc điện thoại AI sở hữu 12GB RAM thực chất chỉ mang lại không gian sử dụng thực tế tương đương khoảng 7GB RAM dành cho các ứng dụng và game thông thường. Đối với những ai hoàn toàn không có ý định đụng tới các tính năng AI, đây rõ ràng là một sự hao tổn dung lượng bộ nhớ đầy khó chịu.  

Thậm chí, với tốc độ thay đổi chóng mặt như hiện tại, ngay cả mức 12GB RAM cũng có nguy cơ sớm trở nên lạc hậu. Thật không may, việc xuống tiền mua một chiếc điện thoại RAM 8GB vào năm 2026 đồng nghĩa với việc thiết bị của bạn đã lỗi thời ngay từ khi bóc hộp, nếu xét trên khía cạnh muốn khai thác các tính năng AI mới nhất và tương lai của cả Android lẫn iOS.