Nguồn cung khí heli toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi xung đột Trung Đông, đẩy giá tăng mạnh và gây sức ép lên ngành bán dẫn. Những trung tâm sản xuất chip tại châu Á có nguy cơ chịu tác động nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài.

Cuộc khủng hoảng nguồn cung heli đang tạo thêm thách thức cho ngành công nghiệp bán dẫn, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng lớn. Loại khí này đóng vai trò quan trọng trong nhiều công đoạn chế tạo vi mạch và rất khó thay thế bằng vật liệu khác.

21-1792548670-thieu-hut-khi-heli-toan-cau-nganh-san-xuat-chip-ai-doi-mat-nguy-co-gian-doan
Ảnh minh hoạ.

Theo CBS, nguồn cung heli bị gián đoạn sau khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz đình trệ từ tháng 2/2026. Các cuộc tấn công vào tổ hợp khí đốt Ras Laffan của Qatar trong tháng 3 tiếp tục khiến tình hình nghiêm trọng hơn.

Qatar là một trong những nhà sản xuất heli thương mại lớn nhất thế giới. Sau vụ tấn công, nước này cho biết cần ít nhất ba năm để khôi phục toàn bộ hoạt động tại Ras Laffan. Theo cựu lãnh đạo Air Liquide Rich Brooke, giá heli trên thị trường giao ngay đã tăng gấp ba lần.

Heli được sử dụng để kiểm soát nhiệt độ trong quá trình khắc các cấu trúc siêu nhỏ trên tấm wafer, nguyên liệu nền để chế tạo chip. Khả năng dẫn nhiệt giúp duy trì điều kiện ổn định cho các công đoạn đòi hỏi độ chính xác cao.

Theo Hiệp hội Khí nén, ngành bán dẫn tiêu thụ khoảng 20% lượng heli toàn cầu. Tại Polar Semiconductors ở Mỹ, khoảng 40-50% thiết bị trong khu vực sản xuất siêu sạch sử dụng loại khí này.

Việc thay thế heli bằng nitơ hoặc argon không dễ thực hiện do khác biệt về đặc tính truyền nhiệt và những yêu cầu nghiêm ngặt của dây chuyền sản xuất.

Heli còn khó bảo quản và vận chuyển. Khí phải được hóa lỏng ở nhiệt độ cực thấp, khoảng -269°C, trong những bồn chứa chuyên dụng. Nguồn cung lại tập trung tại một số quốc gia, khiến chuỗi phân phối dễ bị ảnh hưởng khi xuất hiện sự cố.

Các trung tâm bán dẫn tại Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan được đánh giá có nguy cơ chịu tác động sớm do phụ thuộc vào nguồn heli từ Qatar.

Dù xuất khẩu heli của Mỹ đã tăng để bù đắp một phần thiếu hụt, giới chuyên môn cảnh báo nguồn cung thay thế khó đáp ứng nhu cầu vô thời hạn. Nếu gián đoạn tiếp tục kéo dài, hoạt động sản xuất chip AI và nhiều thiết bị điện tử có thể phải đối mặt với áp lực lớn hơn về chi phí và tiến độ.

PV (SHTT)