Một nghiên cứu mới cho thấy các nội dung sai lệch liên quan đến kem chống nắng trên TikTok, dù chiếm tỷ lệ nhỏ, lại có tốc độ lan truyền và mức độ tương tác vượt trội so với những thông tin khuyến khích sử dụng sản phẩm.

Nội dung sai lệch ít nhưng lan truyền mạnh

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Đại học Alberta, các video TikTok liên quan đến kem chống nắng có chứa thông tin sai lệch tuy chỉ chiếm một phần nhỏ nhưng lại thu hút lượng tương tác đáng kể. Phân tích 971 video có lượt xem cao nhất cho thấy nhóm nội dung phản đối việc sử dụng kem chống nắng thường đạt mức độ phổ biến vượt trội so với các video khuyến khích sử dụng sản phẩm.

Trong khi đó, các video ủng hộ kem chống nắng chiếm phần lớn trên nền tảng với tỷ lệ lên tới 86,8%. Ngược lại, nội dung cho rằng kem chống nắng gây hại chỉ chiếm khoảng 1,5%, còn nhóm video phản đối sử dụng sản phẩm chiếm khoảng 6%.

Dù không chiếm số lượng lớn, các video mang thông điệp tiêu cực lại có xu hướng lan tỏa mạnh hơn nhờ yếu tố gây tranh cãi và tính kích động cao.

19-1781841649-thong-tin-sai-lech-ve-kem-chong-nang-lan-truyen-tren-tiktok-vuot-xa-muc-do-cua-noi-dung-chinh-xac

Lo ngại từ giới chuyên gia y tế

Các chuyên gia y tế công cộng từ lâu đã cảnh báo về sự phát triển của các trào lưu chống kem chống nắng, vốn lan truyền nhiều thông tin không chính xác như cho rằng sản phẩm này gây hại, cản trở quá trình hấp thụ ánh nắng hoặc mang lại rủi ro cho sức khỏe.

Một số quan niệm sai lệch phổ biến trên mạng xã hội bao gồm việc kem chống nắng gây ung thư, làm giảm khả năng hấp thụ vitamin D hoặc chứa thành phần độc hại.

Sự lan rộng của những nội dung này có thể tác động trực tiếp đến hành vi người dùng, đặc biệt là giới trẻ, khiến họ cân nhắc từ bỏ việc sử dụng kem chống nắng – một biện pháp quan trọng trong phòng ngừa ung thư da.

Mạng xã hội trở thành nguồn thông tin sức khỏe phổ biến

Việc người dùng tìm kiếm thông tin sức khỏe trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Một khảo sát do Pew Research Center công bố vào tháng 4 cho thấy 36% người Mỹ thừa nhận họ ít nhất thỉnh thoảng tiếp nhận thông tin sức khỏe từ mạng xã hội, trong khi 22% cho biết họ lấy thông tin từ các chatbot trí tuệ nhân tạo.

Các nhà sáng tạo nội dung trong lĩnh vực sức khỏe cũng góp phần định hình nhận thức cộng đồng nhờ khả năng tạo ra nội dung thu hút, dễ tiếp cận. Tuy nhiên, điều này đồng thời làm tăng nguy cơ người xem tiếp nhận thông tin sai lệch nếu không được kiểm chứng đầy đủ.

Vì sao thông tin sai lệch dễ lan truyền?

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này bắt nguồn từ nhiều yếu tố tâm lý và xã hội. Tiến sĩ Melanie Palm, bác sĩ da liễu và phẫu thuật thẩm mỹ được chứng nhận, nhận định rằng sự thiếu niềm tin vào các tổ chức, lo ngại về thành phần sản phẩm và xu hướng cho rằng “tự nhiên luôn an toàn hơn” là những nguyên nhân chính.

Bà cũng cho rằng các thông điệp gây sốc thường dễ lan truyền hơn vì đánh trúng vào nỗi sợ vốn có của con người, từ đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh trên mạng xã hội.

Khoảng trống trong truyền thông sức khỏe

Dù nội dung ủng hộ kem chống nắng vẫn chiếm ưu thế về số lượng, các chuyên gia cho rằng cách truyền tải hiện tại vẫn tồn tại hạn chế. Phần lớn video tập trung vào lợi ích thẩm mỹ như chống lão hóa, làm đều màu da, trong khi chỉ khoảng 6% đề cập trực tiếp đến khả năng giảm nguy cơ ung thư da.

Theo tiến sĩ Palm, đối với nhiều người trẻ, các tác động liên quan đến thẩm mỹ thường dễ hình dung hơn so với nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng, dẫn đến việc thông điệp phòng chống ung thư da bị lu mờ.

Bà khẳng định việc nhấn mạnh yếu tố làm đẹp là không sai, bởi kem chống nắng thực sự có tác dụng trong việc bảo vệ da và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên, thông điệp về lợi ích y tế cần được truyền tải rõ ràng hơn để tạo sự cân bằng trong nhận thức.

Các chuyên gia đề xuất rằng đội ngũ y tế và các thương hiệu cần cải thiện cách truyền thông bằng việc sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ tiếp cận, đồng thời nhấn mạnh rõ vai trò của kem chống nắng trong phòng ngừa ung thư da.

Bên cạnh đó, việc giảm sử dụng thông điệp mang tính gây sợ hãi trong quảng cáo và tăng cường giáo dục người tiêu dùng cũng được xem là giải pháp quan trọng. Điều này bao gồm giải thích rõ các khái niệm như chỉ số chống nắng hay lý do cần thoa lại sản phẩm sau một khoảng thời gian nhất định, nhằm giúp người dùng hiểu đúng và sử dụng hiệu quả hơn.

Bảo Ngọc (SHTT)