Làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang đẩy thị trường chip nhớ vào tình trạng căng thẳng chưa từng có, khiến giá linh kiện tăng mạnh. Hệ quả trực tiếp có thể là giá bán của những flagship như iPhone 17 Pro Max hay Galaxy S26 Ultra tiếp tục bị đẩy lên cao trong thời gian tới.

Cơn sốt AI toàn cầu không chỉ làm thay đổi cục diện ngành công nghệ, mà còn kéo theo những hệ lụy sâu rộng đến chuỗi cung ứng phần cứng. Theo báo cáo mới nhất từ International Data Corporation (IDC), cuộc khủng hoảng chip nhớ đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực hơn dự kiến.

IDC cảnh báo thị trường máy tính cá nhân và smartphone toàn cầu có thể lần lượt sụt giảm 11% và 13% do hạn chế nguồn cung linh kiện. Trong khi đó, các chuyên gia của Counterpoint Research thậm chí đưa ra kịch bản bi quan hơn: Sản lượng smartphone xuất xưởng năm 2026 có thể giảm tới 12% so với cùng kỳ, đánh dấu mức lao dốc mạnh nhất kể từ năm 2013.

Nguyên nhân chính xuất phát từ làn sóng các tập đoàn công nghệ đổ vốn vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Những hệ thống này yêu cầu khối lượng lớn chip nhớ và RAM hiệu năng cao, khiến nguồn cung dành cho thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp.

Ông Tarun Pathak, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho biết các nhà sản xuất bộ nhớ đang ưu tiên đơn hàng phục vụ AI, buộc các hãng smartphone phải chờ phân bổ. Điều này đồng nghĩa ngành di động đang bị xếp sau trong cuộc cạnh tranh nguồn chip.

Không chỉ chip nhớ, nhiều linh kiện liên quan như RAM cũng đồng loạt tăng giá. Đây là thành phần thiết yếu trong cả smartphone lẫn hệ thống máy chủ mà các “ông lớn” như Amazon hay Meta đang gấp rút mở rộng để phục vụ các dịch vụ AI.

Bryan Ma, Phó Chủ tịch nghiên cứu thiết bị của IDC, nhận định tình hình đã xấu đi rõ rệt chỉ trong vài tháng gần đây. Trước đó, IDC từng kỳ vọng thị trường PC và smartphone sẽ tăng trưởng lần lượt 8,3% và 2% trong năm nay, nhưng các dự báo này đã phải điều chỉnh vì rào cản nguồn cung.

Khi chi phí linh kiện tăng cao, các nhà sản xuất gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển phần áp lực lợi nhuận sang người tiêu dùng. Đây được xem là một trong những nguyên nhân khiến giá bán của các mẫu cao cấp như iPhone 17 Pro Max hay Galaxy S26 Ultra có xu hướng leo thang.

Bên cạnh đó, nhiều hãng được dự đoán sẽ tập trung nhiều hơn vào phân khúc tầm trung và cao cấp, nơi biên lợi nhuận tốt hơn. Ngược lại, phân khúc giá rẻ có thể bị thu hẹp hoặc thậm chí bị một số thương hiệu rút lui hoàn toàn. Theo IDC, chi phí bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành các mẫu máy giá thấp, khiến việc duy trì mức giá hấp dẫn trong khi vẫn đảm bảo lợi nhuận trở nên khó khăn.

Hệ quả dài hạn có thể là số lượng người dùng mới giảm xuống và chu kỳ nâng cấp thiết bị kéo dài hơn. Trong bối cảnh hiện tại, thị trường khó có khả năng phục hồi sớm. Các dự báo cho thấy tình trạng thiếu hụt chip chỉ có thể hạ nhiệt sớm nhất vào cuối năm 2027.

Với đà đầu tư AI chưa có dấu hiệu chững lại, người dùng có lẽ sẽ phải chuẩn bị tâm lý cho một mặt bằng giá smartphone cao cấp mới trong những năm tới.