Từng được coi là công cụ tìm kiếm thống trị, không ai có thể lật đổ, ít ai ngờ một ngày Google cũng rơi vào cảnh lỗi thời.

Từ bao giờ đế chế bất khả xâm phạm lung lay?

Nếu Google là một con tàu, nó sẽ là tàu Titanic trong thời khắc trước khi đâm phải tảng băng trôi, tờ WSJ mô tả tình thế hiện tại của công cụ tìm kiếm được nhiều người dùng nhất thế giới.

Hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty đang nguy khốn. Mọi người có xu hướng chuyển sang đặc câu hỏi cho AI. Thế hệ trẻ đang sử dụng các nền tảng khác để thu thập thông tin. Và chất lượng kết quả do công cụ tìm kiếm của công ty cung cấp đang giảm sút khi web tràn ngập nội dung do AI tạo ra.

Trong khi phải chứng kiến sự suy giảm dài hạn về lưu lượng tìm kiếm cùng nguồn lợi nhuận khổng lồ thu được từ đó, Google còn phải gồng gánh cả các khoản đầu tư thua lỗ của công ty mẹ Alphabet vào những thứ như Waymo.

Mối nguy đầu tiên mà Google phải đối mặt là rõ ràng và hiện hữu: Khi mọi người muốn tìm kiếm thông tin hoặc mua sắm trên internet, họ đang chuyển sang các đối thủ cạnh tranh của Google và tiền quảng cáo cũng đi theo.

Vào năm 2025, eMarketer dự đoán, thị phần quảng cáo tìm kiếm của Google tại Mỹ sẽ giảm xuống dưới 50% lần đầu tiên sau nhiều năm.

Sự thay đổi này phần lớn là do người dùng bỏ qua Google để bắt đầu tìm kiếm hàng hóa trên Amazon. Điều này đang trao cho Amazon hàng tỷ đô la tiền quảng cáo.

Trong khi đó, TikTok chỉ chiếm chưa đến 4% doanh thu quảng cáo kỹ thuật số của Mỹ, nhưng có tiềm năng đáng kể để mở rộng thị phần. Một bài giới thiệu gần đây của TikTok tới các nhà quảng cáo cho biết 23% người dùng đã tìm kiếm thứ gì đó trong vòng 30 giây sau khi mở ứng dụng và khối lượng tìm kiếm toàn cầu của ứng dụng này là ba tỷ mỗi ngày.

Mối đe dọa thứ hai là sự trỗi dậy của các "công cụ trả lời tự động" như Perplexity, vận hành chính xác như những gì người dùng muốn. OpenAI đã thêm tìm kiếm trên internet vào ChatGPT, Meta Platforms đang khám phá việc xây dựng công cụ tìm kiếm riêng của mình và thậm chí các chatbot AI không thể tìm kiếm trên internet cũng đang chứng minh được khả năng giải quyết ngày càng nhiều câu hỏi.

Chúng cũng đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết khi Microsoft và Apple tích hợp trực tiếp vào hệ điều hành của tất cả các thiết bị mà họ sản xuất hoặc hỗ trợ.

AI là kẻ thù nguy hiểm nhất của Google?

"Google đã có vị thế dường như không thể vượt qua trong lĩnh vực tìm kiếm, cho đến khi AI xuất hiện. Giờ đây, sự xuất hiện của AI với công cụ tìm kiếm này giống như thương mại điện tử xuất hiện và tàn phá những siêu thị truyền thống như Walmart", Melissa Schilling, giáo sư quản lý tại Trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York, so sánh.

Hay một ví dụ khác dễ hiểu hơn là khi Microsoft bỏ lỡ tầm quan trọng của điện thoại thông minh và kẻ đi sau iPhone đã lật đổ sự thống trị của công ty này trong lĩnh vực máy tính tiêu dùng.

Tất nhiên, Google đang nỗ lực hết sức để đảm bảo rằng nếu có ai đó dùng AI để phá vỡ mô hình tìm kiếm hiện tại thì đó phải là chính họ.

Xu hướng thứ ba đe dọa Google là xu hướng mà công ty có thể không làm được gì nhiều và đây cũng là vấn đề nguy hiểm nhất - sự suy thoái của toàn bộ hệ sinh thái các trang web mà Google đã định hình và phụ thuộc vào.

Nhiều người đã nói về việc kết quả tìm kiếm đang suy giảm nói chung do dựa vào nhiều AI. Nếu không tạo ra xu hướng tìm kiếm thì đây sẽ là một vấn đề lớn đối với Google.

Lý do là vì internet là một hệ sinh thái, với Google là một trong những nhà cung cấp lưu lượng truy cập chính và doanh thu cũng đến từ đây. Nếu không có lưu lượng truy cập mà Google gửi qua web, động lực và nguồn lực để tiếp tục tạo ra các trang web hấp dẫn đối với thuật toán tìm kiếm của Google sẽ giảm.

Joerg Klueckmann, giám đốc tiếp thị tại công ty fintech khổng lồ của châu Âu Finastra, lo lắng về điều đó. Một khi mọi người ngày càng dựa vào AI để trả lời các câu hỏi, lưu lượng truy cập vào các trang web sẽ cạn kiệt.

"Và sau đó, bạn làm gì với đội ngũ tiếp thị thông qua công cụ tìm kiếm của mình? Điều đó có ý nghĩa gì đối với tất cả các trang web chúng ta có ngoài kia?"

Sau hơn một tháng ra mắt, Lotus Chat đang trên con đường đạt mục tiêu 1 triệu người dùng. Hướng đi có thể là đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Quá trình này đã bắt đầu. Trong khi Google báo cáo mức tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ trong quý trước, tỷ lệ người dùng nhấp vào quảng cáo xuất hiện trong kết quả tìm kiếm đã giảm 8% so với năm ngoái, theo dữ liệu từ nền tảng quảng cáo Skai.

Không rõ tại sao điều này lại xảy ra, nhưng một kết luận hợp lý là đó là kết quả của các bản tóm tắt dựa trên AI của riêng Google, giúp loại bỏ nhu cầu nhấp vào liên kết được tài trợ hoặc cuộn xuống nơi có quảng cáo.

Một nghiên cứu từ tháng 1 của công ty phần mềm tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Authoritas phát hiện ra rằng các câu trả lời AI của Google trong kết quả tìm kiếm có thể làm đảo lộn thứ hạng và lưu lượng truy cập vào các trang web hiện có.

David Yoffie, giáo sư tại Trường Kinh doanh Harvard, cho biết mặc dù sự trỗi dậy của AI có khả năng đánh bại Google, nhưng có thể sẽ mất một thời gian dài trước khi sự thống trị của Google thực sự suy yếu.

Theo Mạnh Kiên (Nhịp sống Thị trường)