5 món canh dưỡng sinh mùa thu: Thanh phổi, bổ khí cho cả gia đình

Sau những ngày oi ả của mùa hè, tiết trời bước sang thu thường se lạnh, khô hanh. Đây cũng là thời điểm nhiều người gặp phải các triệu chứng như môi khô nứt nẻ, cổ họng rát, ho khan, da bong tróc, thậm chí dễ cáu gắt, mất ngủ. Đông y gọi đây là "thu táo" - sự khô nóng đặc trưng của tiết trời. Muốn phòng ngừa, việc quan trọng nhất là chú trọng dinh dưỡng theo hướng "bổ mà không ngấy, dưỡng mà không quá nhiều dầu mỡ". Những món canh thanh đạm, dễ nấu nhưng giàu dinh dưỡng chính là lựa chọn hoàn hảo.

Dưới đây là 5 món canh dưỡng sinh mùa thu không chỉ giúp dưỡng âm, bổ khí, nhuận phổi mà còn an thần, làm đẹp da. Chỉ cần bỏ chút thời gian nấu nướng, bạn sẽ thấy cả gia đình khỏe mạnh hơn, tinh thần nhẹ nhõm và mùa thu hanh hao trở nên dịu dàng.

1. Canh gà ác hầm sa sâm, ngọc trúc - "thuận khí, nhuận phổi"

Công dụng:

- Gà ác thịt mềm, giàu dinh dưỡng, bổ thận, dưỡng âm.

- Sa sâm dưỡng phổi, làm dịu họng, tốt cho người hay khô miệng, ho khan.

- Ngọc trúc dưỡng âm, sinh tân dịch, chống khát.

Khi kết hợp, món canh này trở thành "thuốc bổ thanh tao" cho những ai hay thức khuya, làm việc căng thẳng, cơ thể suy nhược, cổ họng khô rát.

Nguyên liệu (3–4 người ăn): 1 con gà ác (khoảng 800g), sa sâm 30g, ngọc trúc 30g, 2 quả táo đỏ, vài lát gừng, 1 miếng trần bì (vỏ quýt khô).

Cách nấu: Gà ác làm sạch, chặt miếng vừa ăn, chần qua nước sôi. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, thêm 1,5–2 lít nước. Hầm nhỏ lửa 1 giờ, nêm muối vừa ăn.

Món canh có vị ngọt thanh, nước trong, thịt mềm, uống một bát là thấy ngay sự mát lành lan tỏa.

2. Canh sườn hầm củ sen và hoài sơn - "bồi bổ tỳ vị"

Công dụng:

- Củ sen mát, bổ phổi, dưỡng huyết, giúp tiêu hóa tốt.

- Hoài sơn (củ mài) tăng sức đề kháng, bổ khí, mạnh dạ dày.

- Sườn heo giàu đạm, cho nước canh ngọt thanh.

Đây là món "canh nuôi dạ dày" rất thích hợp với người thể trạng yếu, ăn uống kém ngon miệng, hay mệt mỏi trong tiết trời chuyển mùa.

Nguyên liệu (4 người ăn): Sườn non 500g, củ sen 400g, hoài sơn tươi 300g, 2 quả táo đỏ, vài lát gừng.

Cách nấu: Sườn rửa sạch, chần qua. Củ sen, hoài sơn gọt vỏ, cắt khúc. Cho tất cả vào nồi, đun sôi rồi hạ nhỏ lửa ninh 2 giờ. Nêm muối vừa ăn.

Vị canh ngọt mát, củ sen bùi, hoài sơn dẻo, giúp cơ thể hồi phục nhanh khi mệt mỏi.

3. Lê hấp mật ong, xuyên bối mẫu - "thanh phổi, chỉ khát"

Công dụng:

- Lê sinh tân dịch, hạ hỏa, làm mát cổ họng.

- Xuyên bối mẫu trị ho, long đờm, giảm viêm.

- Mật ong kháng khuẩn, nhuận phổi, vị ngọt dễ uống.

Đây không chỉ là món ăn mà còn được coi như "vị thuốc quý mùa thu" cho những ai hay viêm họng, ho khan kéo dài.

Nguyên liệu (2 người ăn): 1 quả lê to, 3g xuyên bối mẫu (dạng bột), vài thìa mật ong nguyên chất.

Cách nấu: Lê bổ phần nắp, khoét lõi. Cho bột bối mẫu và mật ong vào bên trong, đậy nắp lại. Hấp cách thủy 40 phút.

Ăn cả quả lê lẫn nước, cảm nhận sự dịu ngọt, mát phổi, đặc biệt hữu ích cho trẻ nhỏ hay người lớn bị ho dai dẳng.

4. Canh bách hợp, hạt sen, táo đỏ "an thần, ngủ ngon"

Công dụng:

- Hạt sen bổ tỳ, an thần, tốt cho giấc ngủ.

- Bách hợp dưỡng phổi, dưỡng âm, làm mát.

- Táo đỏ bổ khí huyết, tăng sức khỏe.

Món canh này thường được gọi là "ngọc dịch an thần", giúp tinh thần thư thái, giảm căng thẳng, đặc biệt hợp với người hay lo âu, mất ngủ.

Nguyên liệu (3 người ăn): 20g bách hợp khô, 30g hạt sen, 5–6 quả táo đỏ, đường phèn vừa đủ.

Cách nấu: Ngâm bách hợp, hạt sen 30 phút. Cho tất cả vào nồi, thêm nước, đun 1 tiếng cho mềm nhừ. Thêm đường phèn cho vị ngọt thanh. Ăn ấm nóng vào buổi tối, cơ thể được làm dịu, giấc ngủ sâu và sáng dậy nhẹ nhàng hơn.

5. Canh mực ống hầm củ sen và lạc "bổ huyết, dưỡng âm"

Công dụng:

- Mực ống bổ máu, tăng cường sinh lực.

- Củ sen thanh mát, lợi huyết.

- Lạc giàu đạm, bổ tỳ vị.

Đây là món canh nên nấu vào mùa thu, vừa thanh mát, vừa giúp người mới ốm dậy phục hồi thể lực.

Nguyên liệu (4 người ăn): Mực ống 300g, củ sen 300g, lạc 100g, xương heo 300g, vỏ quýt khô vài lát.

Cách nấu: Mực làm sạch, cắt miếng. Củ sen gọt vỏ, thái lát. Xương heo chần qua, cho vào nồi ninh trước. Thêm mực, củ sen, lạc, vỏ quýt, ninh nhỏ lửa 1 giờ. Nêm muối vừa ăn.

Nước canh trong, ngọt, thanh, mực mềm, củ sen bùi bùi vừa ngon vừa bổ.

Lời khuyên khi uống canh mùa thu

- Chọn canh theo thể chất: Người tỳ vị yếu nên hạn chế món quá lạnh, có thể thêm gừng để cân bằng.

- Không ninh quá lâu: 1–2 giờ là đủ, tránh làm mất chất.

- Ăn thanh đạm: Giảm dầu mỡ, ít muối, để giữ vị ngọt tự nhiên.

- Uống đúng lúc: Người khỏe mạnh có thể dùng buổi sáng sớm; người dạ dày yếu nên uống sau bữa ăn.

Mùa thu là mùa dễ khiến cơ thể mất cân bằng do hanh khô. Nhưng chỉ cần một bát canh nóng hổi, bạn có thể bù đắp phần nào thiếu hụt, nuôi dưỡng cả tinh thần lẫn thể chất. 5 món canh trên không cầu kỳ, nguyên liệu dễ tìm, lại phù hợp với mọi gia đình.

Thay vì chỉ coi việc nấu nướng là trách nhiệm, hãy biến nó thành khoảnh khắc yêu thương: Cùng nhau ngồi bên mâm cơm, uống bát canh nóng, để thấy mùa thu không còn khô hanh mà trở thành mùa của sự gắn kết và bình yên.

Chúc bạn thực hiện thành công!