Nhiều loại ung thư âm thầm phát triển trong cơ thể suốt nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Khi người bệnh phát hiện thì phần lớn đã ở giai đoạn muộn, điều trị khó khăn.

Ung thư đang trở thành mối lo ngại lớn với ngành y tế khi phần lớn bệnh nhân chỉ được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Các bác sĩ cho biết, tế bào ung thư không xuất hiện trong ngày một ngày hai mà có thể âm thầm phát triển suốt nhiều năm. Nhiều cơ quan nằm sâu trong ổ bụng, lồng ngực, lại ít thụ thể cảm giác đau nên ngay cả khi tế bào ác tính đã hình thành, người bệnh vẫn gần như không cảm nhận được bất thường.

06-1767686163-bac-si-canh-bao-5-co-quan-tren-co-the-la-diem-hen-tu-than-cua-te-bao-ung-thu.jpg

Hiện nay, các gói khám sức khỏe cơ bản chủ yếu dựa vào xét nghiệm máu, siêu âm và chụp X-quang. Tuy nhiên, không ít loại ung thư chỉ có thể được phát hiện ở giai đoạn sớm bằng các phương pháp chuyên sâu hơn như chụp CT, MRI, nội soi hay xét nghiệm dấu ấn sinh học đặc hiệu. Điều này khiến không ít trường hợp bỏ lỡ “thời điểm vàng” để điều trị.

Các chuyên gia khuyến cáo, những biểu hiện như sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, đau âm ỉ, rối loạn tiêu hóa… dù nhỏ đến đâu cũng không nên chủ quan. Đây có thể là lời “cảnh báo sớm” của cơ thể.

5 cơ quan là “điểm hẹn tử thần” của tế bào ung thư

Gan – chịu đựng giỏi nhưng lại nguy hiểm

Gan có khả năng bù trừ rất tốt nên dù tế bào ung thư đã xuất hiện, chức năng gan vẫn có thể hoạt động bình thường. Men gan đôi khi chỉ tăng nhẹ hoặc gần như không thay đổi. Người mắc viêm gan B, C, gan nhiễm mỡ hay xơ gan vốn đã quen với việc chỉ số bất thường nên càng dễ bỏ qua nguy cơ ung thư gan.

Phổi – sát thủ âm thầm

Ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất. Không chỉ người hút thuốc lá mới bị mà ngay cả người sống trong môi trường ô nhiễm, hít phải khói thuốc, tiếp xúc hóa chất cũng có nguy cơ. Ở giai đoạn đầu, người bệnh chỉ có thể ho nhẹ, đau ngực mơ hồ, sụt cân thoáng qua — những dấu hiệu rất dễ bị nhầm với cảm cúm hay viêm phổi thông thường. Chụp X-quang nhiều khi không phát hiện được khối u nhỏ; chụp CT ngực liều thấp mới giúp phát hiện sớm.

Buồng trứng – “kẻ giết người thầm lặng” của nữ giới

Ung thư buồng trứng thường tiến triển âm thầm mà không gây đau ở giai đoạn đầu. Các biểu hiện như chướng bụng, đầy hơi, tiểu nhiều, rối loạn tiêu hóa… dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với bệnh lý thông thường. Ngay cả khám phụ khoa định kỳ vẫn có thể bỏ sót nếu không thực hiện siêu âm đầu dò hay xét nghiệm marker phù hợp.

Dạ dày và đại tràng – triệu chứng dễ bị xem nhẹ

Ung thư dạ dày và đại tràng giai đoạn sớm thường chỉ gây đầy hơi, táo bón, tiêu chảy, đau bụng âm ỉ. Nếu không nội soi, rất khó phân biệt với viêm loét hay rối loạn tiêu hóa. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã thiếu máu, sút cân nhanh hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Thực quản – hậu quả tích tụ từ thói quen hằng ngày

Ung thư thực quản liên quan mật thiết đến hút thuốc lá và uống rượu bia. Bệnh thường gặp ở lứa tuổi 50–60 nhưng đang có xu hướng trẻ hóa. Ở giai đoạn sớm, tế bào ung thư âm thầm phát triển mà hầu như không gây đau. Chỉ đến khi người bệnh nuốt nghẹn, nuốt vướng, khàn tiếng, đau khi nuốt hoặc sụt cân nhanh mới đi khám — lúc đó khối u thường đã xâm lấn sâu.

Tế bào ung thư hình thành từ đâu?

Ung thư là hậu quả của những đột biến DNA khiến tế bào phát triển mất kiểm soát. Đột biến có thể do di truyền, tiếp xúc hóa chất độc hại, bức xạ, virus, thói quen hút thuốc, uống rượu bia, ăn uống không lành mạnh hoặc lối sống ít vận động. Tuổi tác và các bệnh mạn tính như viêm gan, viêm loét dạ dày cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Điều trị ung thư ra sao?

Tùy từng loại ung thư và giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, xạ trị áp sát hoặc phác đồ cá thể hóa dựa trên đặc điểm di truyền của từng bệnh nhân. Mục tiêu là tiêu diệt tế bào ung thư, kiểm soát di căn và kéo dài thời gian sống với chất lượng tốt nhất.

Làm gì để giảm nguy cơ?

Chuyên gia y tế nhấn mạnh, bạn không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư nhưng hoàn toàn có thể giảm rủi ro bằng cách ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, tránh thuốc lá, kiểm soát rượu bia và duy trì vận động thể chất. Quan trọng hơn cả là sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương bất thường trước khi chúng phát triển thành ung thư.

Ung thư không phải bản án tuyệt đối nếu được phát hiện sớm. Việc chủ động lắng nghe cơ thể và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường chính là “lá chắn” tốt nhất bảo vệ sức khỏe của mỗi người.

HL (SHTT)