Cô gái 21 tuổi rối loạn tâm thần do sử dụng nhiều chất kích thích

Bệnh nhân nữ (21 tuổi, ở Hà Nội), nhập viện vì cười một mình vô cớ, đánh mẹ. Triệu chứng xuất hiện khoảng một năm nay, trên nền tiền sử sử dụng nhiều loại chất kích thích như khí cười (N₂O), ketamine, cần sa… suốt 5 năm.

Ban đầu, cô chỉ dùng khi tụ tập bạn bè, cảm thấy vui vẻ, hưng phấn. Dần dần, tần suất và liều lượng tăng, xuất hiện bồn chồn, chán nản khi không dùng. Sau một thời gian, bệnh nhân nghe thấy tiếng nói trong đầu, lẩm bẩm tự trò chuyện, dễ cáu gắt, thậm chí chửi mắng, đánh mẹ.

Gia đình từng đưa đi khám chuyên khoa tâm thần, điều trị ổn định. Tuy nhiên, 3 - 4 tháng gần đây, bệnh nhân tự dừng thuốc, các triệu chứng tái phát như cười một mình, nói lẩm bẩm, mất ngủ, ăn uống thất thường, giảm tập trung, giảm hoạt động lao động, thể chất.

Tại Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), bệnh nhân được chẩn đoán rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng nhiều loại ma túy, triệu chứng hỗn hợp.

Sau hơn 3 tuần điều trị kết hợp các liệu pháp hóa dược, tâm lý, bệnh nhân dần tỉnh táo, tiếp xúc được, cảm xúc, hành vi ổn định và được ra viện.

Chia sẻ về việc sử dụng chất ở trẻ vị thành niên, chiều 11-8, bác sĩ Nguyễn Thành Long, Phó trưởng phòng M2, Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), cho biết tỉ lệ thanh thiếu niên sử dụng chất gây nghiện đang gia tăng, trong khi các loại chất ngày càng đa dạng, dễ tiếp cận, được ngụy trang dưới nhiều sản phẩm bắt mắt, dễ sử dụng.

Một số chế phẩm như tinh dầu cần sa tổng hợp (ADB) được đóng gói bắt mắt, giá chỉ vài trăm nghìn đồng, dễ mua, được nhiều trẻ lựa chọn.

"Phổ biến nhất là cần sa, MDMA, GHB, rohypnol, ketamine, tinh dầu chứa ma túy tổng hợp, thuốc lá điện tử, bóng cười, bánh trộn tinh dầu cần sa, tem giấy… Nhiều em bắt đầu dùng chất kích thích từ rất sớm, thậm chí mới 10 - 11 tuổi. Việc lạm dụng các chất này có thể làm biến đổi chất dẫn truyền thần kinh, gây suy giảm trí nhớ, mất ngủ, rối loạn tình dục, rối loạn hành vi" - bác sĩ Long nói.

Đặc biệt, cần sa có thể kích hoạt gen rối loạn tâm thần ở người có yếu tố di truyền. Hoạt chất THC trong cần sa làm suy giảm trí nhớ, nhận thức sai lệch, giảm khả năng giải quyết vấn đề, mất phối hợp vận động, gây lo âu và các cơn hoảng sợ.

Chuyên gia tâm lý Bùi Văn Toàn, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết ở tuổi vị thành niên, trẻ thường muốn khẳng định bản thân nhưng nhận thức còn hạn chế, dễ bị dụ dỗ sử dụng chất gây nghiện.

Ông lưu ý, khi phát hiện, gia đình cần đồng hành để giúp trẻ thay đổi hành vi, giải quyết nguyên nhân stress hoặc áp lực muốn thể hiện bản thân, từ đó ngăn ngừa tái sử dụng.

Một số dấu hiệu cảnh báo trẻ sử dụng chất gây nghiện mà gia đình và thầy cô có thể nhận biết gồm: thành tích học tập giảm sút, bỏ học, kết giao nhóm bạn mới bất thường; thay đổi cách tiêu tiền, chi tiêu nhiều hơn mà không rõ lý do; cảm xúc thất thường, dễ kích động; khi không dùng chất thì bứt rứt, buồn rầu, mất ngủ.