Một nghiên cứu ban đầu cho thấy huyết tương có thể chứa những thay đổi về DNA giúp phát hiện ung thư sớm hơn nhiều năm so với các xét nghiệm chẩn đoán hiện có. Nghiên cứu gần đây, được công bố trên tạp chí Cancer Discovery, đã tìm thấy dấu vết DNA tự do từ các tế bào tiền ung thư hoặc ung thư đã chết trong huyết tương ba năm trước khi được chẩn đoán.
- Ảnh 1.
Huyết tương có thể mang dấu hiệu ung thư nhiều năm trước khi bệnh thường được chẩn đoán. Điều này có thể mở ra cánh cửa cho các biện pháp can thiệp sớm hơn. (Ảnh: Wladimir Bulgar/Thư viện Khoa học ảnh)

"Đây là một bước quan trọng hướng tới phát hiện ung thư tiền lâm sàng, có thể cách mạng hóa việc sàng lọc ung thư. Phát hiện sớm hơn thường tương quan với kết quả tốt hơn ở nhiều loại ung thư do can thiệp sớm hơn ", Catherine Alix-Panabières , nhà nghiên cứu ung thư tại Đại học Montpellier ở Pháp, người không tham gia vào công trình này, cho biết.

Tiên lượng cho bệnh nhân ung thư thường xấu đi khi bệnh của họ được phát hiện muộn, đặc biệt là khi bệnh đã phát triển và lan sang các mô khác. Tuy nhiên, những thay đổi gien hoặc đột biến gây ra khối u có xu hướng xuất hiện trước đó hàng thập kỷ.

DNA khối u có trong huyết tương rất lâu trước khi có biểu hiện ung thư

Bác sĩ chuyên khoa ung thư tư vấn Yuxuan Wang tại Đại học Johns Hopkins và các đồng nghiệp đã xem xét liệu họ có thể phát hiện DNA khối u trong huyết tương từ rất lâu trước khi ung thư biểu hiện hay không. Họ đã kiểm tra huyết tương được thu thập từ bệnh nhân cách đây khoảng 40 năm cho một nghiên cứu không liên quan. Họ tập trung vào 26 người tham gia đã phát triển ung thư trong vòng sáu tháng sau khi hiến máu, cũng như 26 người đối chứng không phát triển ung thư trong ít nhất 17 năm sau khi hiến máu.

Nhóm của bác sỹ Wang đã tìm thấy từ một đến ba đột biến ung thư phổ biến trong bảy mẫu huyết tương, tất cả đều được lấy từ những người tham gia phát triển ung thư trong vòng bốn tháng sau khi hiến máu. Sáu trong số những bệnh nhân này cũng đã hiến máu từ 3,1 đến 3,5 năm trước đó, vì vậy nhóm của Wang đã quay ngược thời gian thêm nữa và đánh giá những mẫu trước đó để tìm cùng một đột biến. Hai trong số những mẫu đầu tiên chứa cùng một lỗi DNA, xác nhận rằng những dấu hiệu cảnh báo này có thể phát hiện được nhiều năm trước khi khối u xuất hiện, ít nhất là ở một số người.

Những bệnh nhân trong nghiên cứu này mắc nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư vú, đại tràng, gan, phổi, tuyến tụy và trực tràng. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu phương pháp xét nghiệm này có hiệu quả như nhau đối với tất cả các loại khối u hay không.

Bác sỹ Wang cho biết: "Một số cơ quan sẽ thải DNA khối u nhiều hơn những cơ quan khác. Hàng rào máu não, một màng bảo vệ, có thể ngăn chặn DNA ung thư não đi ra khỏi cơ quan và vào máu".

Bác sỹ Wang cho biết thêm, việc tìm ra các đột biến cá nhân đòi hỏi phải giải trình tự DNA của bệnh nhân, có thể tốn hàng trăm hoặc hàng nghìn đô la. Vì vậy, ngay cả khi một xét nghiệm như vậy có thể được xác nhận trong các thử nghiệm lớn hơn, thì xét nghiệm có thể cần phải dành riêng cho các nhóm có nguy cơ mà gia đình có tiền sử ung thư đã biết.

Theo Hà Thu (Tiền Phong)