Đời sống
25/10/2026 21:50Đậu phụ vốn rất tốt cho sức khỏe, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ nếu ăn sai cách
Theo lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, đậu phụ xuất hiện từ hơn 2.000 năm trước tại Trung Quốc và trở thành món ăn quen thuộc trên mâm cơm người Việt. Nhờ sở hữu giá trị dinh dưỡng vượt trội, thức quà này từng được các cuốn sách cổ ngợi ca và ví von sánh ngang với thịt dê.
Được tạo nên qua quy trình ngâm, xay rồi ép khuôn hạt đậu nành, miếng đậu mộc mạc lưu giữ trọn vẹn nguồn đạm hoàn chỉnh cùng các acid amin thiết yếu cho cơ thể.
Y học cổ truyền lẫn y học hiện đại đều ghi nhận công dụng của đậu phụ trong việc điều hòa tỳ vị, thanh nhiệt, giải độc đại tràng và thúc đẩy hệ tiêu hóa hoạt động tối ưu. Không dừng lại ở đó, hàm lượng isoflavone kết hợp cùng lecithin dồi dào đóng vai trò tương tự như một chiếc “chổi quét” làm sạch mạch máu, hạ cholesterol xấu và giúp ổn định huyết áp.
Đối với phụ nữ, canxi cùng phytoestrogen tự nhiên bên trong đậu phụ chính là giải pháp làm dịu bớt các cơn bốc hỏa giai đoạn tiền mãn kinh, giữ gìn độ đàn hồi của làn da và làm chậm bước tiến của lão hóa. Ngoài ra, sự góp mặt của selen và keratin còn hỗ trợ nuôi dưỡng mái tóc chắc khỏe, đồng thời giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát lượng đường huyết hiệu quả.
Trong gian bếp thường nhật, đậu phụ có thể linh hoạt biến tấu thành hàng loạt bài thuốc trị bệnh phong phú. Một bát canh đậu phụ nấu chung với rau mồng tơi mang lại tác dụng thanh nhiệt, nhuận tràng, trong khi đem nấu cùng cá lóc và cải bẹ lại giúp loại bỏ nhiệt ứ tại gan và dạ dày.
Khi đem rán vàng để chế biến cùng nấm rơm và đậu Hà Lan, món ăn sẽ cung cấp một nguồn năng lượng bổ dưỡng. Sự phối hợp giữa đậu phụ với dưa cải chua hay rau chân vịt xào lại là nguồn bổ sung dồi dào canxi và sắt cho phụ nữ mang thai. Mặt khác, các cách chế biến như trộn đậu phụ khô với rau cần hoặc nấu cháo cùng đường phèn còn có tác dụng hỗ trợ điều trị thiếu máu, hạ sốt, giảm ho và duy trì huyết áp ổn định.
Tuy nhiên, dù sở hữu muôn vàn lợi ích, việc quá lạm dụng đậu phụ lại vô tình đẩy cơ thể vào những hiểm họa khôn lường. Hoạt chất saponin có trong đậu nành thúc đẩy quá trình đào thải i-ốt diễn ra nhanh hơn, dễ khiến người ăn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt i-ốt nếu dùng liên tục trong thời gian dài.
Lượng oxalat dồi dào khi gặp canxi trong nước tiểu rất dễ kết tủa và hình thành sỏi thận, còn acid phytic lại ngăn cản đường ruột hấp thu các khoáng chất vi lượng thiết yếu như sắt, kẽm và magiê. Đối với nam giới, nạp quá nhiều đậu phụ có thể gây tác động tiêu cực đến hormone testosterone cũng như chất lượng tinh trùng.
Những người có tiền sử mắc bệnh gout cũng có nguy cơ bùng phát các cơn đau dữ dội vì lượng purine cao. Đáng chú ý, việc hấp thụ quá mức isoflavone còn bị cảnh báo có thể gây rối loạn chức năng tuyến giáp và mang đến những ảnh hưởng bất lợi cho một số trường hợp mắc ung thư vú.
PV (SHTT)