Nhiều người cho rằng điều hòa kém lạnh đồng nghĩa với thiếu gas và lập tức gọi thợ nạp thêm. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều nguyên nhân khiến thiết bị làm mát kém hiệu quả.

Điều hòa làm mát kém không đồng nghĩa với việc đã hết gas. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và khuyến cáo của các nhà sản xuất, môi chất lạnh trong điều hòa dân dụng vận hành theo hệ thống tuần hoàn kín nên không tự hao hụt trong điều kiện sử dụng bình thường.

Vì vậy, các hãng không khuyến nghị người dùng nạp gas theo định kỳ sau một hoặc hai năm sử dụng. Thực tế, nhiều thiết bị vẫn hoạt động ổn định suốt hàng chục năm mà chưa từng phải bổ sung môi chất lạnh.

Khi điều hòa thực sự thiếu gas, nguyên nhân thường đến từ tình trạng rò rỉ ở đường ống, mối nối hoặc các linh kiện trong hệ thống. Nếu chỉ nạp thêm gas mà không xử lý vị trí rò rỉ, môi chất lạnh sẽ tiếp tục thất thoát, khiến sự cố nhanh chóng tái diễn và làm tăng chi phí sửa chữa.

EPA cũng lưu ý từng ghi nhận một số trường hợp thợ sửa chữa kết luận máy "thiếu gas" để thu thêm chi phí dịch vụ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa mọi trường hợp báo thiếu gas đều là hành vi trục lợi. Việc xác định nguyên nhân chính xác luôn cần được kiểm tra bằng phương pháp kỹ thuật phù hợp.

Cách kiểm tra điều hòa khi mua và lắp đặt ít ai biết
Ảnh minh họa

4 nguyên nhân phổ biến khiến điều hòa kém lạnh

Theo các chuyên gia, thiếu môi chất lạnh chỉ là một trong nhiều nguyên nhân khiến điều hòa hoạt động kém hiệu quả. Việc chẩn đoán cần dựa trên kiểm tra kỹ thuật thay vì chỉ suy đoán theo cảm giác.

Một nguyên nhân khá phổ biến là tụ điện khởi động của dàn nóng bị hỏng. Linh kiện này có nhiệm vụ kích hoạt máy nén, nên khi gặp sự cố, máy nén sẽ không thể vận hành. Chi phí thay tụ điện thường chỉ ở mức vài trăm nghìn đồng, trong khi một số trường hợp có thể bị báo nhầm thành hỏng máy nén với chi phí cao hơn.

Dàn nóng bám nhiều bụi bẩn cũng làm giảm đáng kể khả năng trao đổi nhiệt. Khi các lá nhôm tản nhiệt bị phủ kín bụi hoặc xơ bông, khí nóng khó thoát ra ngoài, khiến hiệu suất làm lạnh giảm. Người dùng nên vệ sinh dàn nóng định kỳ để duy trì hiệu quả hoạt động.

Lưới lọc dàn lạnh lâu ngày không được làm sạch cũng là nguyên nhân thường gặp. Bụi bẩn bám dày sẽ cản luồng gió lạnh lưu thông vào phòng. Chỉ cần tháo lưới lọc, rửa sạch và lắp lại đúng vị trí là khả năng làm mát có thể được cải thiện.

Thiếu gas do rò rỉ là nguyên nhân ít gặp hơn. Nếu xác định máy bị thất thoát môi chất lạnh, kỹ thuật viên cần tìm và xử lý điểm rò rỉ trước khi nạp gas mới để tránh tình trạng hỏng lặp lại.

Ngoài ra, điều hòa có thể hoạt động kém hiệu quả nếu cài đặt sai chế độ, nhiệt độ đặt quá cao, cửa phòng không kín, nguồn điện không ổn định hoặc một số linh kiện như quạt và cảm biến gặp trục trặc.

Những việc nên kiểm tra trước khi gọi thợ

Trước khi liên hệ dịch vụ sửa chữa, người dùng nên kiểm tra xem điều hòa đã được chuyển sang chế độ làm lạnh (Cool), nhiệt độ cài đặt phù hợp và cửa phòng đã đóng kín hay chưa. Đồng thời, nên vệ sinh lưới lọc dàn lạnh nếu đã lâu chưa làm sạch.

Tiếp theo, hãy quan sát dàn nóng ngoài trời để xem có bị che khuất bởi cây cối, đồ vật hoặc bám quá nhiều bụi bẩn trên bề mặt tản nhiệt hay không. Đây đều là những yếu tố có thể làm giảm hiệu quả làm mát của thiết bị.

Người dùng cũng có thể bật điều hòa khoảng 15 phút để quan sát đường ống. Theo hướng dẫn trong dữ liệu nguồn, nếu ống đồng nhỏ lạnh hoặc có hiện tượng đọng sương thì lượng gas thường vẫn bình thường. Đây chỉ là dấu hiệu tham khảo ban đầu, còn việc xác định điều hòa có thiếu gas hay không vẫn cần được kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng.

Nếu phải gọi thợ, người dùng nên yêu cầu kiểm tra nguyên nhân điều hòa không mát thay vì đề nghị nạp gas ngay từ đầu. Trường hợp được kết luận máy thiếu gas, có thể yêu cầu kỹ thuật viên đo áp suất công khai và đối chiếu với tiêu chuẩn của từng loại môi chất lạnh trước khi tiến hành sửa chữa.

Các chuyên gia nhấn mạnh, điều hòa không giống xe máy hay ôtô phải thay dầu theo định kỳ. Khi hệ thống vẫn kín và không xảy ra rò rỉ, môi chất lạnh chỉ tuần hoàn bên trong máy chứ không tự tiêu hao theo thời gian. Vì vậy, việc kiểm tra đúng nguyên nhân trước khi sửa chữa không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tránh thay thế hoặc bảo dưỡng không cần thiết.

HL (SHTT)