Nam thanh niên 24 tuổi sử dụng bóng cười khoảng 2 năm, từ vài quả mỗi lần tăng lên trung bình 50 quả mỗi ngày, sau đó xuất hiện tê bì bàn chân và yếu dần tứ chi.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) vừa tiếp nhận nam thanh niên 24 tuổi trong tình trạng tê bì, yếu tứ chi. Người bệnh cho biết đã sử dụng bóng cười chứa khí nitrous oxide (N2O) khoảng 2 năm.

Ban đầu, anh chỉ sử dụng vài quả trong những cuộc vui cùng bạn bè, nhưng số lượng tăng dần, có thời điểm trung bình khoảng 50 quả mỗi ngày.

Khoảng một tháng trước khi đến viện, người bệnh bắt đầu cảm thấy tê bì hai bàn chân. Sau đó, hai chân yếu dần, rồi tình trạng yếu xuất hiện ở hai tay.

Nam thanh niên đang được điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ảnh: BVCC

Người bệnh được khám chuyên khoa thần kinh và chỉ định thăm dò điện thần kinh cơ. Kết quả cho thấy tổn thương đa dây thần kinh ở cả bốn chi, trong đó hai chân bị ảnh hưởng nặng hơn hai tay và tổn thương chủ yếu ở sợi trục vận động. Các bác sĩ kết hợp kết quả thăm dò, tiền sử sử dụng N2O kéo dài và biểu hiện lâm sàng để chẩn đoán tổn thương thần kinh do bóng cười.

Theo bác sĩ CKII Nguyễn Tường Ngọc Linh, Phó Chủ nhiệm Khoa Chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, tiếp xúc với N2O có thể làm bất hoạt chức năng vitamin B12. Người sử dụng kéo dài có nguy cơ mắc bệnh lý tủy sống, đa dây thần kinh ngoại biên hoặc phối hợp cả hai. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tổn thương thần kinh có thể hồi phục chậm, thậm chí không hồi phục hoàn toàn.

Các nghiên cứu y khoa cũng ghi nhận N2O có thể gây độc thần kinh thông qua việc làm mất chức năng vitamin B12. Người sử dụng kéo dài có thể xuất hiện tê bì, yếu cơ, rối loạn dáng đi và bệnh lý thần kinh ngoại biên hoặc tủy sống. Đáng lưu ý, nồng độ vitamin B12 trong máu không phải lúc nào cũng giảm dù người bệnh đã có biểu hiện tổn thương thần kinh; các chỉ số như homocysteine và methylmalonic acid có thể hữu ích trong đánh giá tình trạng thiếu B12 chức năng.

Một nghiên cứu tổng hợp gần đây trên hơn 1.800 trường hợp liên quan đến phơi nhiễm N2O cho thấy biểu hiện thần kinh thường gặp nhất là dị cảm, trong đó nhiều trường hợp có bất thường trên thăm dò dẫn truyền thần kinh ngay cả khi xét nghiệm công thức máu hoặc vitamin B12 chưa cho thấy bất thường rõ.

Bóng cười là bóng bay được bơm khí N2O, một loại khí không màu, có vị hơi ngọt. Trong y tế, N2O được sử dụng trong một số kỹ thuật gây mê, giảm đau với liều lượng, nồng độ oxy và thời gian được kiểm soát. Tuy nhiên, việc sử dụng khí này với mục đích giải trí, đặc biệt kéo dài hoặc với lượng lớn, có thể gây độc tính thần kinh.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khuyến cáo người từng sử dụng bóng cười nếu xuất hiện các dấu hiệu như tê bì tay chân, yếu cơ, đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng cần đi khám sớm để được đánh giá và điều trị, nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài.

Tại Việt Nam, từ ngày 1/1/2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội có hiệu lực, quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các loại khí, chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe con người. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ xác định quy định này bao gồm bóng cười.

HL (SHTT)