Ngải cứu là vị thuốc quen thuộc trong Đông y, có tác dụng làm ấm cơ thể và giảm đau. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng cách để tránh tác dụng không mong muốn.

Ngải cứu vừa là rau quen thuộc vừa là vị thuốc Đông y

Ngải cứu từ lâu được sử dụng phổ biến trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Không chỉ là loại rau gia vị, cây này còn được xem là dược liệu quen thuộc trong Đông y.

Theo BSCKI Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), lá ngải cứu sau khi phơi khô được gọi là ngải diệp, còn khi tán thành bột mịn gọi là ngải nhung. Đây là loại cây dễ trồng, có thể thu hoạch quanh năm và được dùng linh hoạt làm thực phẩm, nước uống hoặc làm thuốc.

Trong Đông y, ngải cứu có vị cay đắng, tính ấm và mùi thơm đặc trưng. Dược liệu này có tác dụng tán hàn thấp, làm ấm kinh lạc, điều hòa khí huyết và cầm máu. Nhờ vậy, ngải cứu thường được sử dụng trong các trường hợp đau bụng do lạnh, chảy máu cam, động thai, kinh nguyệt không đều hoặc đau nhức xương khớp do phong hàn.

Tuy nhiên, dù được xem là dược liệu khá lành tính, việc sử dụng ngải cứu tại nhà vẫn cần đúng cách để tránh những tác dụng không mong muốn.

Lá ngải cứu đem rang với thứ này có hiệu quả bất ngờ- Ảnh 1.

Ngải cứu rang muối giúp giảm đau khớp

Một trong những cách dân gian đơn giản để tận dụng công dụng giảm đau của ngải cứu là rang cùng muối để chườm nóng lên vùng khớp đau.

Người dùng chuẩn bị khoảng 400 g ngải cứu tươi và hai nắm muối hột. Ngải cứu được rửa sạch, để ráo, cắt khúc rồi rang nóng cùng muối. Sau khi hỗn hợp đủ nóng, cho vào khăn mềm bọc kín và chườm lên vùng khớp đau cho đến khi nguội.

Theo bác sĩ Như Thủy, phương pháp này có thể thực hiện hai đến ba lần mỗi ngày. Khi túi chườm nguội, có thể rang lại hoặc làm nóng bằng lò vi sóng để tiếp tục sử dụng. Nếu muốn tăng hiệu quả làm ấm, người dùng có thể thêm khoảng 400 g gừng già rửa sạch, thái sợi rồi rang chung với ngải cứu và muối.

Khi chườm cần chú ý nhiệt độ để tránh bỏng da. Người dùng nên lót thêm một lớp vải mỏng và không áp dụng nếu vùng khớp đang sưng nóng, viêm hoặc có vết thương hở.

Nước ngải cứu có thể dùng ngâm chân, xông hơi

Ngoài cách chườm nóng, ngải cứu còn được dùng để nấu nước ngâm chân hoặc ngâm khớp. Nguyên liệu gồm khoảng 400 g ngải cứu tươi, 300 g gừng già đập dập, bốn cây sả và khoảng 1,5-2 lít nước.

Các nguyên liệu được đun sôi khoảng 10 phút, sau đó tắt bếp và hãm thêm khoảng 20 phút rồi lọc bỏ bã. Phần nước thu được có thể dùng để ngâm chân, ngâm khớp đau hoặc pha thêm nước để tắm.

Theo bác sĩ Như Thủy, sự kết hợp giữa ngải cứu, gừng và sả giúp hành khí, tán phong hàn, hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ thể và cải thiện giấc ngủ.

Ngoài ra, nước ngải cứu cũng có thể dùng để xông hơi giúp giảm đau đầu. Khi xông, có thể tăng gấp đôi lượng nguyên liệu và thêm một nắm lá bạc hà, đun sôi khoảng 15 phút rồi xông trong khoảng 20 phút.

Tuy vậy, người dùng chỉ nên ngâm tối đa hai lần mỗi ngày và xông hơi một lần mỗi ngày. Việc tắm bằng nước ngải cứu cũng không nên thực hiện quá muộn trong ngày, tốt nhất trước 19h, đồng thời cần kiểm tra nhiệt độ nước để tránh bỏng.

Ngải cứu có thể chế biến thành nhiều món ăn

Bên cạnh việc chườm và ngâm, ngải cứu còn được dùng chế biến thành nhiều món ăn hỗ trợ người bị đau xương khớp mạn tính, đặc biệt trong thời điểm thời tiết thay đổi.

Một số món phổ biến gồm trứng gà chiên ngải cứu, cháo hạt sen ngải cứu, canh ngải cứu thịt bằm hoặc gà hầm ngải cứu. Những món ăn này giúp làm ấm cơ thể, bổ sung dinh dưỡng và hỗ trợ giảm đau.

Tuy nhiên, với những người có mỡ máu cao, bác sĩ khuyến cáo không nên ăn trứng gà chiên ngải cứu quá hai lần mỗi tuần để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.