Lội nước bẩn do mưa bão gây ngập, nhiều người bị nấm da, viêm loét sâu tay chân

Chị H.T.M (Hà Nội) đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng bàn chân bắt đầu bong da, ngứa rát và nổi mụn nước, đặc biệt về ban đêm. Ban đầu chỉ xuất hiện ở lòng bàn chân, sau đó lan ra mu bàn và cẳng chân. Dù đã tự bôi kem dưỡng ẩm và dùng thuốc mua tại hiệu, tình trạng không thuyên giảm mà còn ngứa rát hơn, buộc chị phải đến bệnh viện.

Sau khi thăm khám và làm xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán chị bị nhiễm nấm sợi da và chỉ định điều trị bằng thuốc bôi, thuốc uống đặc hiệu, theo dõi trong 2–4 tuần. Chị H kể rằng khoảng một tuần gần đây, do thường xuyên phải lội nước khi đi làm nên cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường nói trên.

Không chỉ chị H., anh Tr.M.Q. (Ninh Bình) cũng đến khám trong tình trạng bong da, ngứa và nổi mụn mủ ở hai bàn tay, nhất là ở các kẽ ngón. Anh cho biết do làm việc tại công trình, nhiều ngày phải dọn dẹp, ngâm tay trong nước bẩn liên tục khiến da tay bị tróc, ngứa và rát. Kết quả thăm khám cho thấy anh bị viêm da tiếp xúc do nhiễm khuẩn.

Bác sĩ, ThS Hoàng Hồng Mạnh, Khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi khi Hà Nội và các tỉnh miền Bắc trải qua đợt mưa lớn hay ngập úng, số bệnh nhân mắc các bệnh da liễu nhập viện lại tăng đáng kể. Người bệnh thường đến trong tình trạng ngứa, nổi mụn nước, viêm da, thậm chí loét và nhiễm trùng lan rộng. Các tổn thương xuất hiện phổ biến ở bàn tay, bàn chân là những vùng thường xuyên tiếp xúc nước bẩn.

Theo bác sĩ Mạnh, nguyên nhân chính là do da phải ngâm trong nước bẩn trong thời gian dài, khiến độ pH thay đổi, lớp bảo vệ tự nhiên của da bị phá vỡ. Khi đó, vi khuẩn, nấm và kí sinh trùng dễ dàng xâm nhập. Ngoài ra, bùn đất, hóa chất, chất tẩy rửa trong nước ngập cũng có thể gây viêm da tiếp xúc. Chỉ cần một vết trầy xước nhỏ cũng là “cánh cửa mở” cho vi sinh vật gây viêm, mụn mủ hoặc bội nhiễm lan rộng.

Nếu không điều trị đúng cách, các tổn thương da có thể tiến triển nặng, lan rộng và gây viêm mô tế bào hoặc nhiễm trùng sâu. Ở người có bệnh nền như tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch, nguy cơ biến chứng nghiêm trọng hơn, thậm chí dẫn tới hoại tử hoặc nhiễm khuẩn huyết.

Khuyến cáo

Các bác sĩ Khoa Da liễu và Bỏng khuyến cáo, để phòng ngừa bệnh da liễu trong mùa mưa lũ, người dân cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nước bẩn. Nếu buộc phải đi qua vùng ngập, nên mang ủng hoặc găng tay cao su chống thấm. Sau khi tiếp xúc nước, cần rửa sạch tay chân bằng xà phòng diệt khuẩn và lau khô kĩ, đặc biệt ở các kẽ ngón. Da nên được giữ khô ráo, có thể dưỡng ẩm nhẹ sau khi làm sạch để phục hồi hàng rào bảo vệ tự nhiên. Khi có dấu hiệu ngứa, mẩn đỏ, mụn nước hoặc đau rát, người dân không nên tự ý bôi thuốc mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và điều trị kịp thời.

Trong điều kiện mưa lũ khó khăn, nếu không thể đến cơ sở y tế ngay lập tức, người dân có thể xử trí da bị tổn thương tại chỗ nhằm tránh làm tổn thương nặng hơn và ngăn ngừa các biến chứng nhiễm trùng. Theo đó, lưu ý rửa sạch vết thương bằng nước sạch là bước đầu tiên và quan trọng nhất để tránh làm tổn thương nặng hơn; để vùng da bị thương khô thoáng. Nếu chỉ có mẩn đỏ hoặc ngứa, có thể sử dụng kem dưỡng ẩm để giúp làm dịu tổn thương. Cần tránh cào gãi, chà xát vùng da bị thương, vì điều này có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ của da, dẫn đến nhiễm trùng.

Bác sĩ Mạnh khuyến cáo không nên bôi các loại lá cây, nhựa cây (chuối, trầu không...) lên vết thương, vì có thể làm tổn thương nặng hơn do viêm da tiếp xúc, gây phồng rộp, chảy dịch hoặc nhiễm trùng. Đặc biệt, cần chú ý phòng uốn ván nếu vết thương rách da, chảy máu. Đối với những vết thương sâu hoặc nghiêm trọng, cần đến cơ sở y tế khám ngay khi có thể. Trẻ em, người già và người có bệnh nền khi có biểu hiện ngứa, mẩn đỏ hoặc nhiễm trùng cần được đưa đi khám kịp thời.

Những bệnh về da thường gặp sau mưa ngập:

Nấm da là một trong những bệnh gặp nhiều nhất. Môi trường ẩm ướt và việc ngâm da lâu trong nước tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển, nhất là ở các vùng kẽ chân, háng, nách. Người bệnh thường thấy ngứa, bong vảy trắng, nổi mụn nước nhỏ hoặc loét nông, đôi khi kèm mùi hôi khó chịu. Việc giữ da khô ráo, thay tất giày thường xuyên, sử dụng thuốc chống nấm bôi ngoài da và đi khám khi tổn thương lan rộng là cách phòng ngừa hiệu quả.

Viêm nang lông và áp xe da cũng là vấn đề phổ biến sau mưa lũ. Khi vi khuẩn xâm nhập vào nang lông hoặc các vết trầy xước do ngâm nước bẩn, vùng da có thể sưng đỏ, nổi mụn mủ đau nhức, thậm chí hình thành ổ áp xe lan rộng. Người bệnh nên giữ vệ sinh da sạch sẽ, không tự ý nặn mủ, và đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu lan nhanh hoặc kèm sốt. Nếu da bị tổn thương nhưng không được chăm sóc đúng cách, viêm có thể tiến triển thành loét sâu hoặc viêm mô tế bào. Bệnh nhân thường sưng đỏ, đau nhức, chảy dịch, có thể sốt và mệt mỏi. Đây là tình trạng nặng, cần điều trị kháng sinh toàn thân và chăm sóc y tế chuyên sâu, đôi khi phải can thiệp ngoại khoa nếu xuất hiện hoại tử.

Bệnh da mạn tính như chàm, viêm da cơ địa hay vảy nến khi nước bẩn và độ ẩm cao là yếu tố dễ kích hoạt tái phát bệnh. Da thường bong tróc, ngứa hoặc rỉ dịch. Người bệnh cần duy trì dưỡng ẩm thường xuyên, tránh ngâm nước lâu và dùng thuốc theo hướng dẫn bác sĩ da liễu.