Lương không thấp vẫn hết tiền: Sai lầm chi tiêu khiến nhiều người “kẹt ví” cuối tháng

Chia sẻ gây đồng cảm trên mạng xã hội

“Tôi 26 tuổi, kiếm khoảng 68.000 USD một năm… Không phải mức lương tệ. Nhưng mỗi tháng tôi đều cảm thấy như mình đang chật vật để sống”, tài khoản ComprehensiveNoss622 viết trên Reddit.

Người này cho biết không ăn ngoài nhiều, tự nấu ăn, không mua sắm bốc đồng và vẫn theo dõi chi tiêu, nhưng cuối tháng gần như chẳng còn lại gì. Điều khiến họ bận tâm nhất không phải con số cụ thể, mà là cảm giác bị tiền bạc chi phối, khi luôn phải cân nhắc xem mình có đủ khả năng để thư giãn một chút hay không.

Chia sẻ nhanh chóng nhận được nhiều bình luận đồng cảm. Không ít người cho biết họ cũng rơi vào vòng lặp quen thuộc: đi làm, nhận lương, trả hóa đơn, chi tiêu sinh hoạt, rồi thấp thỏm lo lắng nếu có khoản chi lớn bất ngờ xuất hiện.

Theo dõi chi tiêu “đại khái”, tiền dễ bốc hơi

Càng về sau, nhiều ý kiến cho rằng bài chia sẻ thiếu chi tiết về các khoản chi tiêu nên khó xác định nguyên nhân. Một số người nhận định tài khoản này có thể chưa thực sự nắm rõ dòng tiền của mình, dù cho rằng đã theo dõi chi tiêu.

Một bình luận khuyên nên ghi lại toàn bộ chi tiêu trong một tháng. Người này kể từng phát hiện mình tiêu khoản lớn cho các loại hạt ăn vặt mà trước đó không hề nhận ra. Một người khác cho biết họ chi ít nhất 2.500 USD mỗi năm chỉ riêng tiền cà phê.

Những khoản chi nhỏ lặp lại mỗi ngày thường khó nhận ra, nhưng khi cộng dồn lại có thể chiếm phần đáng kể trong ngân sách. Khi không biết tiền đi đâu, cảm giác bị tiền bạc chi phối cũng dễ xuất hiện.

“Trả cho mình trước” – nguyên tắc nhiều người bỏ qua

Trong cuộc thảo luận, nhiều người nhắc đến nguyên tắc “trả cho mình trước”, tức chuyển một khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương rồi mới chi tiêu phần còn lại. Cách làm này giúp tránh tình trạng chờ cuối tháng mới hy vọng còn dư.

Quan điểm này cũng được nhắc tới trong cuốn The Psychology of Money của Morgan Housel, với nhận định quyết định chi tiêu quan trọng hơn quyết định kiếm tiền. Một khoản nhỏ tích lũy đều đặn theo thời gian có thể tạo ra khác biệt lớn.

Một trường hợp được chia sẻ là người chị họ làm leader trong lĩnh vực tài chính tại Hà Đông. Sau khi nhận thấy kinh tế biến động, chị bắt đầu chuyển tiền tiết kiệm tự động mỗi tháng. “Tiết kiệm tự động thì không phải nghĩ về nó nữa, nhiều lúc gần như quên luôn mình có khoản thu nhập đó, nhưng nó thật sự là của mình”, chị nói.

Khác biệt nằm ở thứ tự chi tiêu

Nhiều ý kiến cho rằng thay vì chi tiêu trước rồi chờ cuối tháng còn dư, việc tiết kiệm trước giúp kiểm soát tài chính hiệu quả hơn. Khi khoản tích lũy được tách riêng, phần tiền còn lại trở thành ngân sách chi tiêu thực tế.

Không ít người trong cuộc thảo luận cũng cho rằng những khoản chi “bất ngờ” thực ra phần lớn có thể dự đoán trước nếu lập kế hoạch rõ ràng. Khi dành sẵn một khoản dự phòng nhỏ, áp lực tài chính sẽ giảm đáng kể.

Từ câu chuyện của tài khoản ComprehensiveNoss622, nhiều người nhận ra thu nhập không phải yếu tố quyết định khả năng tích lũy. Khác biệt nằm ở cách mỗi người quản lý dòng tiền và thứ tự chi tiêu ngay từ khi nhận lương. Với nhiều người, chỉ cần thay đổi thói quen này, cảm giác “chưa hết tháng đã hết tiền” cũng dần biến mất.