Trong dòng chảy của thời gian, khi đã đi qua đủ những thăng trầm của cuộc đời, con người ta mới thực sự thấu hiểu sức nặng của lời nói. Đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán – khoảnh khắc thiêng liêng khi cả gia đình sum vầy, việc thăm hỏi họ hàng không chỉ là phong tục mà còn là sợi dây gắn kết tình cảm.

Người xưa vẫn bảo nhau rằng: “Một lời nói hay làm ấm ba đông, một lời ác ý làm lạnh cả tháng sáu”. Câu nói ấy chưa bao giờ cũ, bởi lẽ trong những ngày đầu xuân cần sự hòa hợp và hân hoan, một câu nói vô ý có thể trở thành "vết nứt" làm tổn thương những mối thâm tình bấy lâu nay.

Sự nhiệt tình và chân thành là điều đáng quý khi gặp gỡ người thân, nhưng nếu thiếu đi sự chừng mực, sự quan tâm ấy rất dễ biến thành sự soi mói. Để giữ cho bầu không khí ngày xuân luôn trọn vẹn và bản thân cũng cảm thấy nhẹ nhõm, có những "vùng cấm" trong giao tiếp mà mỗi người cần ghi nhớ.

nghe-thuat-giu-lua-tinh-than-5-cau-noi-nen-tranh-de-ngay-tet-them-tron-ven.webp
Ảnh minh họa

Sự tinh tế từ câu hỏi về thu nhập và vật chất

Điều tối kỵ đầu tiên chính là việc truy hỏi thẳng thắn về mức lương hay khả năng kiếm tiền của người khác. Mỗi người đều có một "khoảng trời riêng" về tài chính và hoàn cảnh cá nhân hoàn toàn khác biệt. Có câu: “Mỗi người tự quét tuyết trước cửa nhà mình, đừng lo sương trên mái nhà người khác”. Trong thực tế, người thành đạt thường khiêm tốn không muốn phô trương, còn người đang gặp khó khăn lại càng nhạy cảm khi bị nhắc đến gánh nặng cơm áo. Một câu hỏi tưởng như xã giao về thu nhập có thể vô tình khơi dậy sự tự ti hoặc tạo ra cảm giác bị so bì, khiến khoảng cách giữa những người họ hàng cứ thế lớn dần theo năm tháng.

Tôn trọng lựa chọn cá nhân trong hôn nhân và con cái

Bên cạnh chuyện tiền bạc, áp lực về việc "bao giờ lấy vợ, lấy chồng" hay "khi nào sinh con" cũng là ngòi nổ cho những cuộc đối thoại đầy gượng ép. Dẫu biết rằng sự mong mỏi con cháu ổn định gia thất xuất phát từ lòng tốt của người lớn, nhưng mỗi cá nhân đều có một lộ trình cuộc sống riêng. Có người ưu tiên sự nghiệp, có người đang gồng gánh áp lực kinh tế, hoặc đơn giản là họ có những kế hoạch mà người ngoài không thể hiểu hết. Thay vì đặt đối phương vào vị trí khó xử, chúng ta nên học cách thấu hiểu và tôn trọng, tránh để những câu hỏi mang tính thúc ép làm mất đi niềm vui chung của ngày Tết.

Giữ gìn thể diện và câu chuyện "trong nhà ngoài ngõ"

Một sai lầm khác mà nhiều người thường mắc phải khi gặp gỡ họ hàng là đem những mâu thuẫn nội bộ gia đình ra để than phiền. Việc chê trách chồng con hay kể xấu người thân không giúp giải quyết được vấn đề mà ngược lại, còn làm tổn hại đến thể diện của chính người nói và người bị nhắc đến. Những lời than thở ấy qua miệng người này, tai người kia có thể bị biến tấu trở thành đề tài bàn tán không hay sau bữa cơm. Tết là dịp để yêu thương, vì vậy hãy giữ lại những điều chưa trọn vẹn để giải quyết nội bộ, thay vì phơi bày ra ngoài và chuốc lấy sự hối hận muộn màng.

Hào quang của sự khiêm nhường thay vì phô trương

Dịp đoàn tụ cũng thường bị biến thành "sân khấu" cho sự so bì và khoe khoang. Những lời tuyên bố về nhà to, xe đẹp hay sự giỏi giang vượt trội của con cái đôi khi chỉ nhằm thỏa mãn cái tôi nhất thời nhưng lại vô tình gieo rắc sự ghen tị hoặc khiến người khác chạnh lòng. Mối quan hệ họ hàng bền vững dựa trên sự bình đẳng và tương trợ lẫn nhau, chứ không phải là một cuộc đua về vật chất hay thành tích. Một chút khiêm nhường sẽ giúp tình cảm thêm gắn bó, thay vì tạo ra rào cản từ những hào nhoáng bên ngoài.

Lan tỏa năng lượng tích cực thay vì than thân trách phận

Cuối cùng, điều dễ làm tụt hứng nhất trong những ngày đầu năm chính là những lời than vãn về sự xui xẻo hay thất bại trong năm cũ. Tết là thời điểm của những khởi đầu mới, nơi ai cũng mong cầu sự suôn sẻ và may mắn. Việc liên tục nhắc lại những điều tiêu cực không chỉ làm u ám không khí hội ngộ mà còn khiến bản thân người nói thêm phần nặng nề. Cuộc đời vốn dĩ có lúc thịnh lúc suy, thay vì đắm chìm trong nỗi buồn, một lời chúc tốt lành và thái độ lạc quan sẽ là món quà tuyệt vời nhất dành cho cả người nghe lẫn chính mình.

Sau tất cả, việc đi thăm họ hàng ngày Tết cốt yếu là để sưởi ấm lòng nhau bằng sự chân thành. Chỉ cần mỗi người biết tiết chế cái tôi, nói năng chừng mực và đối đãi bằng sự ấm áp, tình cảm họ hàng chắc chắn sẽ bền lâu qua năm tháng. Giữ chừng mực trong lời nói – không thúc ép, không so bì, không than trách – chính là bí mật để có một mùa Tết trọn vẹn và an yên.

QT (SHTT)