Nữ tiếp viên hàng không 29 tuổi qua đời vì HIV, nguồn lây nhiễm là một chi tiết quan trọng bị bỏ sót

Năm 2018, cô Cheng (25 tuổi, Trung Quốc) là tiếp viên hàng không , lịch trình dày đặc, xuyên múi giờ, thường xuyên mất ngủ, stress. Sau một đợt bệnh cấp tính với sốt cao, sưng hạch, phát ban, cô được xét nghiệm và may mắn âm tính với HIV , bác sĩ chẩn đoán là nhiễm EB virus cấp tính (Epstein-Barr). Sau lần đó cô thay đổi lối sống, bỏ nghề bay, sống điều độ, giữ sức khỏe.

4 năm sau, đột ngột cô nhập viện trong tình trạng nặng đau đầu dữ dội, co giật, suy kiệt. Các xét nghiệm cho thấy CD4 giảm sâu vào mức thấp (chỉ còn vài đơn vị), tín hiệu đặc trưng của AIDS giai đoạn cuối , kèm theo biến chứng nặng là u lympho trung ương liên quan EBV ở não. Bác sĩ lặp đi lặp lại nhiều lần các cuộc xét nghiệm để xác nhận nhưng kết luận vẫn là HIV tiến triển âm thầm trong người cô đã lâu và giờ quá muộn . Sau 7 ngày điều trị tích cực, cô qua đời.

Chuyện gì đã xảy ra? Bác sĩ phát hiện “một mảnh ghép” quan trọng

Hồ sơ bệnh án khiến các chuyên gia băn khoăn cô không có tiền sử truyền máu, không xài chung kim tiêm, không có hành vi tình dục nguy cơ cao trong 4 năm gần nhất. Vậy con đường lây là gì?

Một chi tiết nhỏ trong ảnh đăng lên mạng xã hội đã hé lộ cô từng đi nhổ răng khôn ở một phòng khám tư nhân, hình ảnh cô chụp sau khi “tạm biệt răng khôn” được lưu trên điện thoại. Bác sĩ chuyên ngành HIV/AIDS khi xem lại hình ảnh và hồ sơ, đánh giá rất có thể ca bệnh là truyền nhiễm từ dụng cụ y tế/nha khoa không được vô trùng hoàn toàn, một trong những con đường lây ít được chú ý nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu khử khuẩn, vô trùng dụng cụ kém.

Bài học đắt giá: HIV không chỉ lây qua quan hệ tình dục

Câu chuyện của Cheng gióng lên nhiều cảnh báo quan trọng:

- HIV không chỉ lây qua quan hệ tình dục, các con đường khác bao gồm dùng chung kim tiêm, truyền máu không an toàn, mẹ sang con , và trong những trường hợp hiếm hơn các thủ thuật y tế, nha khoa nếu dụng cụ không vô trùng có thể gây lây.

- Một lần âm tính không có nghĩa là an toàn mãi mãi. Sau phơi nhiễm mới, kháng thể HIV có thể âm tính trong khoảng giai đoạn cửa sổ (window period); kiểm tra nhân rộng và theo dõi định kỳ quan trọng.

- Thực hành y tế an toàn là then chốt. Chỉ sử dụng cơ sở y tế, nha khoa có giấy phép, kiểm tra quy trình vô trùng, đặc biệt với thủ thuật xâm lấn như nhổ răng, xăm, xâm lấn da.

- Phát hiện sớm cứu sống. Nếu phát hiện sớm, điều trị kháng virus (ART) có thể kiểm soát virus, tránh tiến triển sang AIDS và giảm tử vong.

Khuyến cáo từ chuyên gia

Các bác sĩ chuyên khoa khuyến nghị:

- Khi cần thủ thuật xâm lấn (nhổ răng, tiểu phẫu, xăm, xỏ khuyên…) hãy chọn cơ sở y tế uy tín , hỏi về quy trình vô trùng dụng cụ, yêu cầu dụng cụ đã được tiệt trùng/đóng gói.

- Nếu từng có nghi ngờ phơi nhiễm (tiếp xúc với kim, máu, dụng cụ y tế không rõ nguồn gốc), đi khám ngay , trao đổi với bác sĩ để được chỉ định PEP (dự phòng sau phơi nhiễm) trong vòng 72 giờ nếu cần.

- Tự kiểm tra định kỳ HIV, đặc biệt sau các sự kiện có nguy cơ, thay vì cho rằng “một lần âm tính là xong”.

Cái chết của Cheng là lời cảnh tỉnh, giữ mình “trong sạch” không đồng nghĩa với miễn nhiễm nếu bỏ sót những rủi ro khác trong cuộc sống. Thói quen chọn nơi chăm sóc sức khỏe an toàn, hiểu biết về con đường lây truyền và chủ động xét nghiệm mới là hàng rào bảo vệ thực sự. Đừng để một chi tiết nhỏ bị bỏ qua, phải trả giá bằng cả mạng sống.