Trong hệ thống vận hành của cơ thể người, gan và thận vốn được ví như "cặp bài trùng" mẫn cán nhất, đảm nhận vai trò thiết yếu trong việc thanh lọc và đào thải độc tố cho toàn bộ cơ thể.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hối hả hiện nay, nhiều người đang vô tình duy trì những sở thích buổi tối cực kỳ tai hại. Những thói quen tưởng chừng như là cách để thư giãn sau một ngày làm việc lại chính là tác nhân "phá gan" từ bên trong, khiến thận suy kiệt nhanh chóng.

Bác sĩ Zhang Xin tại Bệnh viện trực thuộc của Đại học Xi'an Jiaotong (Trung Quốc) đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc rằng, dù ở độ tuổi nào, chúng ta cũng cần từ bỏ ngay 5 thói quen dưới đây để bảo vệ sức khỏe của hai cơ quan này.

03-1775187239-thoi-quen-buoi-toi-hai-gan-hai-than-nhieu-nguoi-viet-van-vo-tu-lam-hang-ngay

Sai lầm đầu tiên và phổ biến nhất chính là việc thức khuya. Khoảng thời gian từ 23h đến 1h sáng được coi là "thời gian vàng" để gan thực hiện chức năng lọc máu và sửa chữa các tế bào bị tổn thương. Khi chúng ta ngủ sâu, lưu lượng máu đổ về gan tăng vọt, giúp cơ quan này chuyển hóa độc tố hiệu quả nhất. Ngược lại, việc thức khuya để làm việc hay giải trí sẽ trực tiếp phá gan, khiến chất độc tích tụ và làm suy giảm khả năng miễn dịch. Một khi gan không thể thực hiện chức năng giải độc, thận sẽ phải gánh thêm phần việc nặng nề này, dẫn đến tình trạng quá tải và suy giảm chức năng lọc máu toàn diện.

Bên cạnh đó, thói quen nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia buổi tối với hy vọng dễ ngủ hơn cũng là một "cú lừa" cho sức khỏe. Ethanol trong rượu khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa thành acetaldehyde – một chất cực độc và là tác nhân gây ung thư hàng đầu.

Việc nạp cồn vào ban đêm không chỉ gây mất ngủ thực sự mà còn âm thầm phá gan, dẫn đến viêm gan cấp tính và gan nhiễm mỡ. Đồng thời, rượu bia làm mất nước trầm trọng, buộc thận phải làm việc vất vả để cân bằng điện giải, dễ gây tổn thương các cầu thận và dẫn đến sỏi thận.

03-1775187281-thoi-quen-buoi-toi-hai-gan-hai-than-nhieu-nguoi-viet-van-vo-tu-lam-hang-ngay

Chế độ ăn uống buổi tối cũng chứa đựng nhiều hiểm họa, đặc biệt là thói quen ăn tối muộn, ăn khuya hoặc tiêu thụ thực phẩm nhiều dầu mỡ của giới trẻ và dân văn phòng. Việc nạp các thực phẩm giàu chất béo như đồ chiên rán, mì tôm hay đồ nướng vào đêm muộn sẽ tạo ra một cuộc "tổng tấn công" phá gan trực tiếp.

Do buổi tối là lúc quá trình trao đổi chất chậm lại, lượng dầu mỡ không được tiêu thụ sẽ chuyển hóa thành mỡ thừa tích tụ ngay trong tế bào gan, gây ra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Hơn nữa, ăn quá muộn khiến thận không kịp đào thải các sản phẩm phụ từ đạm và muối, làm tăng nguy cơ sỏi thận và gây áp lực lớn lên hệ thống mạch máu thận.

Một hành động khác tưởng chừng đơn giản nhưng lại cực kỳ nguy hiểm cho hệ tiết niệu là việc nhịn tiểu đêm. Vì ngại rời khỏi giường hoặc không muốn gây tiếng ồn vào mùa đông, nhiều người đã vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển ngược dòng từ bàng quang lên niệu quản và đài bể thận, gây viêm nhiễm nghiêm trọng. Áp lực nước tiểu tích tụ lâu ngày không chỉ làm suy yếu bàng quang mà còn phá gan gián tiếp. Khi thận bị tổn thương, độc tố không được bài tiết sẽ quay ngược lại gây độc cho gan, khiến cả hai cơ quan cùng rơi vào trạng thái suy kiệt.

Cuối cùng, việc tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng vào cuối ngày cũng là một thói quen cần loại bỏ. Nhiều người có thói quen dùng thuốc bổ hoặc thuốc giảm đau không kê đơn sau một ngày mệt mỏi, nhưng hành động này lại phá gan và hại thận dù ở bất kỳ thời điểm nào.

Nguy cơ sẽ càng nghiêm trọng hơn vào buổi tối khi cơ thể chuyển hóa chậm lại, gần thời gian phục hồi của các cơ quan. Lâu dần, thói quen này sẽ dẫn đến tổn thương gan do thuốc và viêm cầu thận cấp. Các hóa chất nếu không được thanh lọc kịp thời sẽ lắng đọng, gây tổn thương cấu trúc tế bào của cả gan lẫn thận một cách nghiêm trọng.

PV (SHTT)