Môi trường công sở ngày nay công bằng trong cách nhìn nhận tài năng thật của mỗi người, nhưng đừng vì thế mà tự hào cho rằng: "Mình không có bằng cấp mà vẫn được vào làm, giỏi hơn khối người được đào tạo chuyên nghiệp".

Là tôi đây, bà già có kinh nghiệm 10 năm làm nghề tạp vụ trong môi trường văn phòng công ty. Vài ba hôm trước, tôi đã nói về vấn đề các cô nàng công sở xịt nước hoa quá đà, hành vi mặc định xem người khác phải có nghĩa vụ giúp mình trong công ty, kiểu giao tiếp phá hỏng cuộc vui của đồng nghiệp. Hôm nay, tôi xin dành thời gian để bàn một chút về chuyện… bằng cấp.

Nếu các bạn nghĩ tôi là một "mụ già tạp vụ" vớ vẩn, làm nghề tạp vụ thì biết gì về chuyện tri thức, bằng cấp thì xin thưa, tôi không dám. Tôi chỉ là người kể lại về những gì mình đã chứng kiến, được nghe, được thấy và chỉ chia sẻ lời khuyên đến từ quan điểm cá nhân của mình. Bạn thấy hợp lý, tôi mừng; bạn thấy "xàm", tôi xin nhận ý kiến để tiếp thu. 

Ngược ngạo chuyện bằng cấp của dân công sở ngày nay

Quay lại chuyện bằng cấp. Thật kỳ lạ, quả thật rất kỳ lạ, vì ở thế hệ của tôi hoặc của thế hệ sau tôi một con giáp, trong môi trường công sở thông thường thì chỉ có những người được đi học tử tế, ra trường cầm tấm bằng chất lượng trên tay mới có thể cho mình đủ sự tự tin để vỗ ngực xưng tên. Thậm chí là "cà khịa" với những người không có bằng cấp, may mắn mới được công ty nhân vào làm, dù cho tài giỏi. 

Trong khi ngày nay, tôi tin các bạn không xa lạ gì cái kiểu thật trái khoáy khi những cô nàng, anh chàng trẻ tuổi không có bằng cấp lại cứ thích hô hào về chuyện mình tài giỏi hơn người, không có văn bằng nhưng vẫn đủ sức sánh ngang hoặc vượt xa những đồng nghiệp được đào tạo trong môi trường đại học tử tế. 

Nói cho dễ hiểu, tôi xin kể một câu chuyện như sau:

Sáng hôm rồi, cả hội đồng nghiệp ở công ty nơi tôi làm việc ngồi túm tụm với nhau để kể về ký ức thời sinh viên. Khi mọi người đang nói cười vui vẻ thì cô A chen vào nói với giọng điệu rất tự hào rằng: "Em không có học đại học nè". 

Mọi người ngạc nhiên, cô A tiếp tục nói: "Em nghĩ không cần thiết, thời buổi này quan trọng gì tấm bằng, quan trọng là mình làm có được việc hay không thôi! Bằng chứng là em vẫn ngồi đây cùng anh/chị còn gì. Khối người có bằng cấp ao ước được như em chứ không đùa".

Hoặc một câu chuyện khác:

Vào buổi chiều sau cuộc họp, cậu B dõng dạc nói với âm lượng khá lớn để đá đểu một đồng nghiệp vừa bị sếp chỉ trích vì kết quả công việc rằng: "Thế đấy, Ngoại Thương cơ đấy mà làm chẳng đâu vào đâu còn khiến người khác bị ảnh hưởng. Thế mới nói ngày nay, đừng có vì một tấm bằng mà tự cho mình giỏi, thua cả một đứa chẳng có bằng như này thì giỏi chỗ nào?". 

Thế đấy, những câu chuyện xuất hiện nhan nhản thường ngày khi người trẻ cứ thích tự hào nói về cái chuyện mình không có bằng cấp thật sự khiến người khác lắm lúc đặt ngược câu hỏi rằng: Bây giờ, người trẻ xem tấm bằng đại học rẻ mạt lắm hay sao?

Tài giỏi dù không có bằng cấp nhưng đừng vì thế mà lên mặt

Với câu hỏi trên, tôi hoàn toàn không có câu trả lời. Tôi chỉ nghĩ, thật ra việc khoe khoang, tự hào thứ mình không có mà người khác lại có chẳng có gì hay ho, nhất là khi nó dùng làm "vũ khí" để đá xéo đồng nghiệp. 

Khi công ty đã giúp phá bỏ các rào cản giới hạn trong chuyện bằng cấp, mọi người xung quanh cũng chẳng ai thèm đem nó ra để làm chủ đề bàn tán trong chuyện ai xứng đáng hoặc không xứng đáng ngồi vào vị trí này, vị trí kia, thì những cá nhân không có vi bằng đừng tự nghĩ rằng mình giỏi hơn bất cứ ai xung quanh. 

Có thể các bạn trẻ thuộc tuýp này tài giỏi thật, được công nhận thật nhưng theo tôi tài giỏi mà không đi kèm với đức tính khiêm nhường thì sớm muộn cũng bị đào thải. 

Các công ty ngày nay công bằng trong cách nhìn nhận tài năng thật của mỗi người, chẳng thông qua tấm bằng, nhưng đồng thời ban lãnh đạo lại vô cùng khắt khe trong việc đánh giá thái độ của mỗi nhân sự không chỉ qua cách làm việc mà còn trong cách hành xử với đồng nghiệp xung quanh. 

Dù bạn tài giỏi đến đâu, một khi đã được ưu ái đối xử, đãi ngộ công bằng mà còn có cái tính thích "cà khịa", thích vỗ ngực xưng tên, hô hào về kiến thức không qua môi trường giảng đường, tôi chắc chắn: Hoặc là bạn bị đồng nghiệp tẩy chay, hoặc là bị công ty sớm cho thôi việc. 

Có một câu mà bà già tạp vụ xin nhắc cho các bạn dân công sở tài năng trẻ tuổi nhớ: "Bằng cấp không quan trọng, thái độ mới quan trọng". Tuyệt đối đừng chỉ thuộc vế đầu mà quên vế sau, kẻo chuốc họa vào thân. Suy cho cùng, là đồng nghiệp, đừng màn xuất phát điểm, hãy đối xử tử tế, khiêm nhu, giữ vững mối quan hệ tương kính để cùng nhau phát triển. 

Theo Old Fashioned (Helino)