Từ vụ người đàn ông đột tử khi chơi pickleball: Bác sĩ chỉ ra một nhóm người rất dễ gặp nguy hiểm

Vụ việc đau lòng xảy ra vào khoảng 16 giờ ngày 21/6, khi ông H.H (ngụ tại địa phương) đang tham gia một trận đấu cùng nhóm bạn thì đột ngột khuỵu xuống, nằm bất động sau một pha bóng. Dù đã được những người xung quanh lập tức hỗ trợ, gọi xe cấp cứu và tiến hành các biện pháp sơ cứu, hô hấp nhân tạo ngay tại chỗ, nạn nhân vẫn không thể qua khỏi. 

Công an địa phương cùng lực lượng chức năng sau đó đã vào cuộc để xác minh nguyên nhân dẫn đến cái chết thương tâm này. Sự cố đã gieo tâm lý hoang mang, lo lắng cho không ít người, bởi pickleball vốn được biết đến rộng rãi như một bộ môn vận động nhẹ nhàng, phù hợp với mọi lứa tuổi.

Thực tế, sức hút của pickleball tại Việt Nam trong thời gian qua là điều không thể phủ nhận. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng từ Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, môn thể thao này bùng nổ nhờ luật chơi đơn giản, không gian sân nhỏ và mang lại cảm giác "vừa vui, vừa khỏe".

Thế nhưng, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng pickleball hoàn toàn không "nhẹ nhàng" như nhiều người lầm tưởng, mà nó đòi hỏi một cường độ vận động rất đáng kể. Trong mỗi trận đấu, người chơi phải liên tục bứt tốc, thay đổi hướng di chuyển, bật nhảy và xử lý các tình huống bóng nhanh trong phạm vi hẹp. Chuỗi hoạt động liên hồi này khiến nhịp tim cùng huyết áp tăng lên nhanh chóng, vô tình tạo ra một áp lực cực kỳ lớn đối với hệ tim mạch.

Hệ quả là nhiều người trẻ vì quá hưng phấn nên sa đà vào việc chơi liên tục nhiều trận, trong khi nhóm người trung niên lại cố sức thi đấu vượt quá giới hạn thể lực vốn có. Khi đó, trái tim của người chơi phải gồng mình hoạt động với công suất cao hơn rất nhiều so với các bộ môn như đi bộ hay đạp xe thư giãn.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng phân tích, đối với những người có thể trạng khỏe mạnh, đây là một phương pháp rèn luyện thể chất vô cùng hiệu quả. Tuy nhiên, đối với nhóm đối tượng có sẵn bệnh lý tim mạch ẩn giấu hoặc mang các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, béo phì, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, việc đột ngột gắng sức quá mức sẽ trở thành một "bài kiểm tra" nghiệt ngã cho trái tim.

Tình trạng ngừng tim đột ngột thực chất là lúc trái tim mất đi khả năng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh ngã gục, rơi vào trạng thái mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vài giây ngắn ngủi.

Ở nhóm tuổi trung niên và cao tuổi, thủ phạm phổ biến nhất đứng sau các ca đột tử chính là bệnh mạch vành. Rất nhiều người đang sống chung với các mảng xơ vữa trong lòng động mạch mà không hề hay biết. Khi cơ thể vận động mạnh, nhịp tim và huyết áp tăng vọt có thể làm nứt vỡ các mảng xơ vữa này, kích hoạt quá trình hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp tính.

Việc cơ tim bị thiếu máu đột ngột sẽ khiến hệ thống điện học của tim rơi vào trạng thái hỗn loạn, dẫn đến các rối loạn nhịp nguy hiểm như nhịp nhanh thất hoặc rung thất. Lúc này, tim gần như mất hoàn toàn chức năng bơm máu lên não cùng các cơ quan sinh tồn, khiến nạn nhân gục ngã tức thì. 

Trong khi đó, hiện tượng ngừng tim khi chơi thể thao ở người trẻ tuổi lại thường bắt nguồn từ các bất thường bẩm sinh, điển hình như bệnh cơ tim phì đại, hội chứng Brugada, bất thường động mạch vành hay rối loạn dẫn truyền điện học.

Những mầm bệnh này có thể âm thầm tồn tại qua nhiều năm mà không phát ra bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào. Khi gặp các yếu tố kích thích như vận động cường độ cao, cơ thể mệt mỏi do thiếu ngủ, hoặc sử dụng nhiều chất kích thích, cà phê, nguy cơ xuất hiện các cơn loạn nhịp tim ác tính sẽ tăng lên gấp bội.

Bên cạnh đó, tình trạng mất nước và rối loạn các chất điện giải trong những ngày thời tiết nắng nóng cũng là một tác nhân nguy hiểm. Sự thiếu hụt các khoáng chất thiết yếu như kali, natri hay magiê sẽ làm hoạt động điện học của tim trở nên bất ổn, dễ kích phát các cơn loạn nhịp đe dọa tính mạng.

Theo các số liệu chuyên khoa, những người trên 45 tuổi chính là nhóm có nguy cơ đối mặt với nhồi máu cơ tim và ngừng tim cao nhất khi tham gia thể thao. Đây phần lớn là nhóm người sở hữu một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ như tiểu đường, tăng huyết áp, thừa cân, rối loạn mỡ máu, có thói quen hút thuốc hoặc gia đình có tiền sử mắc bệnh tim.

Mối nguy hiểm lớn nhất nằm ở chỗ, nhiều người vẫn đinh ninh mình hoàn toàn khỏe mạnh do các hoạt động sinh hoạt thường nhật diễn ra bình thường, trong khi các tổn thương tim mạch bên trong đã âm thầm tiến triển từ lâu.

Dù vậy, điều này không đồng nghĩa với việc người trẻ tuổi được quyền chủ quan. Bất kỳ ai, dù ở độ tuổi nào, khi nhận thấy các dấu hiệu lạ như đau ngực trong lúc vận động, có cảm giác đánh trống ngực bất thường, hụt hơi nghiêm trọng hơn bạn bè đồng lứa hoặc từng bị ngất xỉu khi chơi thể thao, đều cần phải đi thăm khám y tế càng sớm càng tốt.

Để bảo vệ bản thân và tận hưởng niềm vui thể thao một cách trọn vẹn, các chuyên gia y tế khuyến cáo người chơi pickleball bắt buộc phải dành ra ít nhất 10-15 phút để khởi động kỹ càng trước khi bước vào sân. Trong suốt quá trình vận động, việc bổ sung đầy đủ nước và chất điện giải là vô cùng cần thiết. Đồng thời, mỗi người cần tuyệt đối tránh xa việc ra sân khi cơ thể đang trong trạng thái mệt mỏi, thiếu ngủ, bị sốt hoặc vừa mới sử dụng rượu bia.

Đặc biệt, người chơi không được cố tình thi đấu tiếp nếu cơ thể phát ra các tín hiệu cảnh báo sớm của biến cố tim mạch như đau tức ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt hoặc buồn nôn. Đối với người trung niên, đặc biệt là những trường hợp có bệnh lý nền hoặc mang nhiều yếu tố nguy cơ, việc thực hiện khám tim mạch định kỳ trước khi tham gia các môn thể thao có cường độ từ trung bình đến cao là bước chuẩn bị sống còn.

Những phương pháp kiểm tra cơ bản như đo huyết áp, làm điện tâm đồ, siêu âm tim hay xét nghiệm đường huyết, mỡ máu hoàn toàn có thể giúp phát hiện sớm các mối nguy hiểm tiềm ẩn, từ đó ngăn ngừa những thảm kịch đáng tiếc có thể xảy ra ngay trên mặt sân.