Đời sống
08/11/2026 11:07Vì sao bạn dễ bị đau đầu khi chất lượng không khí kém?
Không khí ô nhiễm có thể gây đau đầu như thế nào?
Theo TS.BS Tushar Tayal, Phó Giám đốc Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện CK Birla (Ấn Độ), một trong những vấn đề đáng lo ngại khi chất lượng không khí kém là sự hiện diện của bụi mịn, đặc biệt là bụi PM2.5. Đây là những hạt bụi có kích thước siêu nhỏ, có thể xâm nhập sâu vào phổi và đi vào máu.
Việc tiếp xúc với bụi mịn và các chất ô nhiễm khác có thể kích hoạt phản ứng viêm và tình trạng stress oxy hóa trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến mạch máu và hệ thần kinh. Những cơ chế này có thể góp phần gây đau đầu ở những người nhạy cảm.
Ô nhiễm không khí cũng có thể khiến tình trạng ho, các bệnh hô hấp và bệnh lý xoang sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn. Sự kích ứng ở mũi và đường hô hấp có thể gây nghẹt mũi, khó chịu vùng mặt và cảm giác căng tức quanh trán hoặc mắt.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đau đầu kèm cảm giác căng tức vùng mặt đều là đau đầu do viêm xoang. Đau nửa đầu và các dạng rối loạn đau đầu khác cũng có thể gây ra những triệu chứng tương tự.
Ngoài ra, ozone, nitơ dioxide và các chất ô nhiễm khác có thể tiếp tục gây kích ứng hệ hô hấp. Sự kết hợp của nhiều yếu tố phơi nhiễm góp phần gây cảm giác khó chịu trong những ngày ô nhiễm nghiêm trọng.
Vì sao một số người dễ bị ảnh hưởng hơn?
Mỗi người có phản ứng khác nhau khi tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Theo Viện Hàn lâm Thần kinh học Mỹ, người mắc chứng đau nửa đầu, bệnh hen suyễn, viêm mũi dị ứng hay các bệnh lý hô hấp khác có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Trẻ em, người cao tuổi và những người mắc bệnh tim hoặc phổi từ trước cũng là nhóm cần được đặc biệt chú ý trong những thời điểm chất lượng không khí suy giảm. Bên cạnh đó, những người thường xuyên làm việc ngoài trời, di chuyển qua các tuyến đường có mật độ giao thông cao hoặc tập thể dục ngoài trời trong thời gian dài có nguy cơ tiếp xúc với các chất ô nhiễm nhiều hơn.
Một số yếu tố khác cũng có thể khiến tình trạng đau đầu trở nên nghiêm trọng hơn. Thời tiết nóng, uống không đủ nước, ăn uống thất thường, giấc ngủ bị gián đoạn và sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài đều có thể là những tác nhân gây đau đầu.
Những yếu tố này có thể xuất hiện đồng thời với các đợt ô nhiễm không khí, khiến việc xác định chính xác nguyên nhân gây đau đầu trở nên khó khăn.
Cách bảo vệ sức khỏe trong ngày không khí ô nhiễm?
Một số biện pháp phòng ngừa đơn giản có thể giúp giảm tiếp xúc với chất ô nhiễm và hạn chế cảm giác khó chịu.
- Kiểm tra chỉ số chất lượng không khí (AQI) trước khi ra ngoài: Khi chất lượng không khí kém, đặc biệt trong những đợt ô nhiễm nghiêm trọng, nên hạn chế tập thể dục ngoài trời và các hoạt động thể chất gắng sức, hoặc chuyển sang tập luyện trong nhà. Những người mắc bệnh hô hấp hoặc tim mạch cần tuân thủ khuyến cáo y tế tại địa phương và hướng dẫn của bác sĩ.
- Ưu tiên không khí trong nhà sạch hơn: Đóng cửa sổ trong những thời điểm ô nhiễm ngoài trời nghiêm trọng có thể giúp hạn chế bụi bẩn xâm nhập, đặc biệt khi chất lượng không khí ngoài trời kém hơn trong nhà. Sử dụng máy lọc không khí có công suất phù hợp với diện tích phòng và được trang bị bộ lọc HEPA hiệu suất cao có thể giúp giảm lượng bụi mịn trong nhà. Đồng thời, cần tránh hút thuốc, đốt hương và các nguồn tạo khói khác trong không gian sống.
- Đeo khẩu trang đạt chuẩn khi cần thiết: Khẩu trang N95 hoặc loại khẩu trang lọc bụi tương đương, được đeo vừa khít với khuôn mặt, có thể giúp giảm tiếp xúc với bụi mịn khi không thể tránh việc di chuyển ngoài trời. Trong khi đó, khẩu trang vải thông thường thường không mang lại hiệu quả bảo vệ đáng tin cậy trước bụi PM2.5.
- Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh: Uống đủ nước, ăn uống đúng bữa và ngủ đủ giấc có thể giúp phòng tránh những yếu tố phổ biến khác gây đau đầu. Khi bị đau đầu, nên nghỉ ngơi trong môi trường thoải mái, tránh tiếp xúc không cần thiết với khói và các loại khí có mùi nồng.
Những cơn đau đầu nhẹ và thường thuyên giảm sau khi nghỉ ngơi có thể không cần can thiệp y tế khẩn cấp. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau đầu tái diễn vào nhiều ngày và ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được đánh giá.
(Only My Health)
Theo Lê Tuyết (Suckhoecong.vn)