Việt Nam có thêm làng được vinh danh "tốt nhất thế giới": Cách Hà Nội gần 500km, báo chí ví "như cổ tích"

Giữa cao nguyên đá mênh mông của cực Bắc Tổ quốc, có một ngôi làng nhỏ nép mình bên chân cột cờ Lũng Cú. Những mái ngói âm dương rêu phong, những bờ rào đá xếp ngay ngắn, khói lam chiều vờn quanh ngọn núi... Tất cả khiến du khách khi lần đầu đặt chân đến đây đều có chung một cảm giác: Như bước vào một miền cổ tích đã bị thời gian lãng quên. Cũng chính bởi vậy, báo chí và truyền thông cũng đặt cho nơi đây biệt danh là "ngôi làng cổ tích".

Đang được nhắc tới chính là làng Lô Lô Chải, thuộc huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ, nay là Tuyên Quang. Và mới đây nhất, ngôi làng vừa được vừa được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025”.

Giữa đại ngàn đá, một “làng cổ tích” sống thật

Theo chỉ dẫn trên bản đồ trực tuyến, làng Lô Lô Chải cách Hà Nội khoảng 470 km. Hành trình tới đây chuyến đi dài qua những con đèo uốn lượn, qua Yên Minh, Đồng Văn, rồi dừng lại ngay dưới chân cột cờ Lũng Cú – điểm cực Bắc của Việt Nam. Giữa mênh mông núi đá tai mèo, ngôi làng hiện ra như một bức tranh xưa, nơi từng nếp nhà, từng con đường đều phảng phất hơi thở của quá khứ.

Người Lô Lô ở đây sống trong những ngôi nhà trình tường bằng đất, mái ngói âm dương nâu sẫm. Xung quanh là rào đá, ruộng ngô, tiếng khèn, tiếng trống hội rộn ràng mỗi dịp lễ. Không gian như ngưng đọng – yên bình, mộc mạc và rất đỗi thân thuộc.

Những ngôi nhà trình tường đặc trưng ở Lô Lô Chải (Ảnh Báo NLD, Tiền Phong)

Trên các diễn đàn du lịch, nhiều du khách viết rằng họ “không tin có một nơi như thế tồn tại ở Việt Nam” – nơi buổi sáng sương phủ trắng làng, buổi trưa nắng rải vàng lên tường đất, buổi tối đèn dầu leo lét trong những homestay giản dị mà ấm cúng.

Dù đã được biết đến từ lâu như một điểm dừng chân trong hành trình khám phá Hà Giang, chỉ đến khi được thế giới vinh danh, Lô Lô Chải mới thật sự bước ra ánh sáng – không chỉ là một điểm du lịch, mà là biểu tượng cho sự gìn giữ văn hóa và phát triển bền vững.

Hiện trong làng có hàng chục homestay do chính người dân quản lý, phục vụ du khách với những bữa ăn truyền thống, rượu ngô, thịt trâu gác bếp, bánh tam giác mạch. Từ đây, du khách có thể đi bộ ra thăm cột cờ Lũng Cú, tham quan dinh họ Vương, hay phóng tầm mắt qua những thung lũng đá sương mù – tất cả tạo nên một hành trình vừa khám phá vừa chiêm nghiệm.

Vì sao Lô Lô Chải được gọi tên giữa hơn 270 ngôi làng trên thế giới?

Theo VnExpress, ngày 17/10/2025, tại thành phố Hồ Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc), UN Tourism công bố danh sách “Best Tourism Villages 2025” – chương trình tôn vinh những ngôi làng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, thiên nhiên và sinh kế cộng đồng. Trong hơn 270 hồ sơ từ 65 quốc gia, Việt Nam có hai đại diện được chọn, trong đó Lô Lô Chải là cái tên gây chú ý nhất.

Các tiêu chí mà UN Tourism đặt ra rất khắt khe: Làng phải có giá trị văn hóa – di sản nổi bật, cảnh quan tự nhiên đặc sắc, mô hình quản lý du lịch thân thiện với môi trường, cộng đồng địa phương tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch, và đảm bảo phát triển bền vững.

Theo VietnamPlus, Lô Lô Chải nổi bật nhờ việc gìn giữ kiến trúc trình tường cổ, phong tục lễ hội, cùng mô hình du lịch cộng đồng hướng đến bảo vệ môi trường – từ hệ thống xử lý rác thải, hạn chế nhựa dùng một lần, đến việc người dân tự quản và đón khách tại homestay.

Dự án “Du lịch bền vững vì sự phát triển” (ST4SD) do tổ chức Helvetas (Thụy Sĩ) hỗ trợ đã giúp người dân nơi đây được đào tạo kỹ năng làm du lịch, bảo tồn văn hóa, quảng bá sản phẩm địa phương. Nhờ đó, du lịch đến với Lô Lô Chải không ồn ào, không phá vỡ cấu trúc làng mà len lỏi, nhẹ nhàng như hơi thở của cuộc sống thường nhật.

Trước khi được thế giới công nhận, năm 2022, Lô Lô Chải đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là “Làng Văn hóa Du lịch tiêu biểu”. Từ đó, địa phương tập trung phát triển du lịch gắn với cộng đồng, coi việc giữ bản sắc văn hóa là cốt lõi thay vì chạy theo số lượng khách.

Như chia sẻ của một du khách trên VnExpress: “Điều khiến tôi xúc động nhất không phải là cảnh đẹp, mà là cách người dân ở đây đón khách. Họ vẫn giữ lối sống giản dị, chân thành, không biến du lịch thành cuộc mua bán”.

Từ một bản nhỏ nằm giữa núi đá tai mèo, Lô Lô Chải giờ đây đã trở thành niềm tự hào của du lịch Việt Nam – nơi hội tụ giữa vẻ đẹp nguyên sơ và tinh thần bền bỉ của người vùng cao.

Và giữa hành trình dài hơn 500 km từ Hà Nội, có lẽ điều quý giá nhất mà du khách mang về không chỉ là những bức ảnh đẹp, mà là cảm giác mình vừa đi qua một thế giới khác – yên bình, lặng lẽ, và rất đỗi con người. Một “làng cổ tích” có thật, nơi thời gian chưa từng trôi vội.