Đột quỵ não, liệt nửa người vì ... thuốc tránh thai

aA

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng liệt nửa người trái, đột quỵ, tuy nhiên sau khi cấp cứu, các bác sĩ vẫn chưa tìm thấy bất cứ yếu tố nguy cơ nào khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng đột quỵ nhồi máu não như vậy.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng liệt nửa người trái, đột quỵ, tuy nhiên sau khi cấp cứu, các bác sĩ vẫn chưa tìm thấy bất cứ yếu tố nguy cơ nào khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng đột quỵ nhồi máu não như vậy. Tuy nhiên, có một điều hết sức quan trọng khiến các bác sĩ phải lưu tâm là bệnh nhân sử dụng thuốc tránh thai Marvelon từ khoảng 4,5 năm nay. Đây thực sự là một yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ đột quỵ não.

Ngay khi bệnh nhân vào viện, các bác sĩ trực tại khoa Cấp cứu A9 khám thấy bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo (GCS 15 điểm), nhịp tim bình thường (tần số 68 lần/phút), huyết áp không cao (130/80 mmHg), thở êm (nhịp thở 20 lần/phút), không sốt (nhiệt độ 36 độ C) và độ bão hòa oxy máu mao mạch tốt (SpO2 97%, thở khí phòng). Tuy nhiên, bệnh nhân có liệt dây thần kinh số VII bên trái rõ (liệt mặt trái), liệt hoàn toàn nửa người trái (cơ lực cả tay và chân trái là 1/5), dấu hiệu Babinski dương tính bên trái, đồng tử mắt hai bên đều, kích thước 3 mm và còn phản xạ với ánh sáng, NIHSS đạt 8 điểm.

Bệnh nhân được chỉ định chụp cộng hưởng từ não và mạch não cấp cứu tại Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Bạch Mai cho kết quả tổn thương tăng tín hiệu thái dương, thùy đảo, nhân bèo bên phải của nhồi máu não cấp tính trên FLAIR do tắc động mạch não giữa phải đoạn đầu M2 (ASPECT 6 điểm).

Nhận thấy đây là một trường hợp bệnh nhân còn rất trẻ, hơn nữa nếu điểm ASPECT ≤ 7 (trường hợp bệnh nhân này là 6 điểm) thì khả năng kết cục lâm sàng xấu chiếm đến 90% nếu không được điều trị tái thông mạch máu nhằm cứu nguy cho các vùng não bị thiếu máu vẫn có khả năng hồi phục (tranh tối tranh sáng).

Do vậy, các bác sĩ trực Khoa Cấp cứu A9 và Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Bạch Mai đã rất quyết tâm, hội chẩn chớp nhoáng với nhau trước khi xin ý kiến lãnh đạo hai khoa cho chỉ định can thiệp tái thông mạch máu bị tắc bằng dụng cụ cơ học qua đường động mạch cho bệnh nhân.

Chỉ chưa đầy 30 phút can thiệp tái thông mạch máu bị tắc bằng dụng cụ cơ học qua đường động mạch cho bệnh nhân, các bác sĩ đã lấy ra được một mảnh huyết khối nhỏ có chiều dài khoảng 1 cm. Tiến hành chụp mạch lần cuối cùng thấy động mạch não giữa bên phải tái thông hoàn toàn. Sau khi kết thúc can thiệp tái thông, bệnh nhân được chuyển về Khoa Cấp cứu A9 trong tình trạng tỉnh hoàn toàn (GCS 15 điểm), không còn liệt dây thần kinh số VII bên trái, liệt 1/2 người trái cải thiện rõ rệt (cơ lực cả tay và chân trái đạt 4/5), NIHSS giảm rõ rệt từ 8 xuống 1.

Hôm nay, ngày điều trị thứ 8, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo, không còn bất cứ dấu hiệu liệt nào. Tuy nhiên, các bác sĩ vẫn chưa tìm thấy bất cứ yếu tố nguy cơ nào khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng đột quỵ nhồi máu não như vậy. Điện tim không có rung nhĩ, Holter điện tim cũng không thấy bất cứ loại rối loạn nhịp nào, siêu âm tim hoàn toàn bình thường, siêu âm Doppler mạch cảnh không có xơ vữa, hẹp hoặc tắc mạch, xét nghiệm mỡ máu, đường máu, HbA1C hoàn toàn trong giới hạn bình thường.

Tuy nhiên, có một điều hết sức quan trọng khiến các bác sĩ phải lưu tâm là bệnh nhân sử dụng thuốc tránh thai Marvelon (thành phần gồm: Desogestrel, Ethinyl Estradiol) từ khoảng 4,5 năm nay. Đây thực sự là một yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ đột quỵ não, nhất là ở những người hút thuốc lá, tăng huyết áp, đau nửa đầu (migraine).

Thuốc tránh thai đường uống làm tăng nguy cơ đột quỵ nhồi máu não gây ra bởi các cục máu đông và chiếm khoảng 85% tất cả các đột quỵ. Trên quần thể dân số, thuốc tránh thai dường như không làm tăng nguy cỡ đột quỵ chảy máu não gây ra bởi chảy máu trong não.

Tỷ lệ đột quỵ nhồi máu não chiếm khoảng 4,4 trường hợp trên 100.000 phụ nữ ở độ tuổi sinh sản. Trong một nghiên cứu phân tích gộp, thuốc tránh thai làm tăng nguy cơ đột quỵ lên 1,9 lần, và làm tăng tỷ lệ độ quỵ lên 8,5 trường hợp trên 100.000 phụ nữ có dùng thuốc. Đây vẫn chỉ là nguy cơ thấp; cứ 24.000 phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai thì sẽ có thêm 1 trường hợp đột quỵ não.

Theo Quảng An (Tiền Phong)