Gia đình
26/10/2026 14:48Gia tộc kim hoàn hơn 500 năm tuổi nắm giữ bí mật ít người biết về Quả Bóng Vàng
Laure-Isabelle Mellerio, người đứng đầu thương hiệu kim hoàn Mellerio tại Paris, Pháp, từng thừa nhận bà chịu áp lực không nhỏ mỗi khi mùa giải Quả Bóng Vàng đến gần. Bốn người con của bà đều yêu bóng đá, nhưng ngay cả trong gia đình, danh tính chủ nhân danh hiệu vẫn là điều không thể tiết lộ.
“Nhưng không, đây là vấn đề liên quan đến uy tín của công ty. Tôi sẽ không tiết lộ cái tên đó”, bà chia sẻ với FranceInfo.
Mellerio là thương hiệu kim hoàn lâu đời nhất thế giới, có trụ sở tại số 9 phố Rue de la Paix, gần quảng trường Place Vendome ở Paris. Sau khi chồng là Laurent Mellerio, đại diện thế hệ thứ 14 của gia đình, qua đời, Laure-Isabelle tiếp quản công việc điều hành doanh nghiệp.
Mỗi năm, gia tộc này đảm nhận việc chế tác Quả Bóng Vàng, giải thưởng cá nhân danh giá bậc nhất của bóng đá. Công việc đặc biệt ấy cũng trao cho họ một đặc quyền hiếm hoi: biết danh tính cầu thủ chiến thắng trước hàng triệu người hâm mộ, nhưng tuyệt đối không được tiết lộ.
100 giờ chế tác cho một biểu tượng bóng đá
Quả Bóng Vàng không đơn thuần là chiếc Cup trao cho cầu thủ xuất sắc nhất. Đó còn là một tác phẩm kim hoàn được tạo nên bằng kỹ thuật thủ công truyền thống, kết hợp đồng thau, bạc, vàng và đá pyrit.
Khác với quả bóng đá thông thường làm từ da và các đường khâu, chiếc Cup được tạo hình từ kim loại, qua quá trình nung nóng, hàn ghép, chạm khắc và đánh bóng. Trên bề mặt tác phẩm có dòng chữ tiếng Pháp “Meilleur joueur du monde”, nghĩa là “Cầu thủ hay nhất thế giới”.
Để hoàn thành một chiếc Cup, các nghệ nhân cần khoảng 100 giờ làm việc thủ công, trong quy trình chuẩn bị và chế tác kéo dài sáu tháng.
Chiếc Quả Bóng Vàng năm nay là sản phẩm thứ 70 được Mellerio thực hiện. Lễ trao giải được tổ chức tại nhà hát London Palladium ở Anh, đồng thời là dịp tưởng nhớ Stanley Matthews, cầu thủ đầu tiên nhận danh hiệu vào năm 1956.
Khi ấy, Matthews được nhà báo Gabriel Hanot trao giải trong một buổi lễ nhỏ tại tòa thị chính Blackpool. Chiếc Cup đầu tiên có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với phiên bản hiện nay, dù đều do Mellerio chế tác.
Trải qua nhiều thập kỷ, giải thưởng đã có những thay đổi về kích thước, chất liệu và kỹ thuật sản xuất. Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là Quả Bóng Vàng được làm hoàn toàn từ vàng nguyên khối. Theo Laure-Isabelle, điều này không chính xác.
Quy trình chế tác bắt đầu với hai bán cầu bằng đồng thau. Nghệ nhân sử dụng đèn khò và nhiệt độ cao để làm mềm kim loại, sau đó tạo hình theo yêu cầu.
“Kim loại được nung nóng cho đến khi chuyển sang màu đỏ tương tự quả anh đào chín”, nghệ nhân kim hoàn Jean-Pierre Cottet-Dubreuil giải thích trong video giới thiệu quy trình sản xuất.
Sau khi đạt hình dạng cần thiết, hai bán cầu được ghép bằng kỹ thuật hàn bạc. Phần thân Cup tiếp tục được xử lý bằng dung dịch axit nhẹ nhằm loại bỏ cặn hàn, rồi giũa và đánh bóng. Các nghệ nhân dùng đục, búa tạo những đường nổi trên bề mặt, mô phỏng cấu trúc các mảnh ghép của một quả bóng đá.
Công đoạn tiếp theo là mạ vàng bằng phương pháp điện phân. Nhờ dòng điện, một lớp vàng nguyên chất được phủ lên bề mặt kim loại, tạo nên sắc vàng đặc trưng của giải thưởng.
Phần cuối cùng là bệ đá pyrit, loại khoáng vật có ánh kim màu vàng. Các chuyên gia Mellerio lựa chọn và tạo hình riêng cho từng chiếc Cup, khiến mỗi tác phẩm có những đặc điểm không hoàn toàn giống nhau.
Theo Cottet-Dubreuil, trọng lượng của Quả Bóng Vàng thay đổi tùy theo phần đế pyrit, thường dao động trong khoảng 10-12 kg. Ngay cả những chiếc Cup mà Lionel Messi từng nhận cũng có phần bệ khác biệt.
Bí mật lớn nhất nằm dưới tấm kim loại nhỏ
Nếu quá trình chế tác đòi hỏi kỹ thuật và sự tỉ mỉ, công đoạn khắc tên người chiến thắng lại đặt ra yêu cầu đặc biệt khác: bảo mật tuyệt đối.
Sau khi phần thân và đế được hoàn thiện, chiếc Cup được chuyển đến nghệ nhân chuyên khắc chữ. Người này nhận thông tin về cầu thủ giành giải trước khi tạp chí France Football công bố kết quả chính thức.
“Nghệ nhân khắc chữ là người may mắn được biết tên người chiến thắng trước tất cả những người khác”, Cottet-Dubreuil tiết lộ.
Ngoài tên cầu thủ, nghệ nhân còn khắc năm trao giải, biểu tượng Quả Bóng Vàng và tên tạp chí France Football lên tác phẩm.
Vậy làm thế nào để danh tính người chiến thắng không bị lộ khi chiếc Cup đã hoàn thiện và xuất hiện trước công chúng?
Mellerio sử dụng một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả: che phần tên cầu thủ bằng một tấm kim loại nhỏ. Trong những bức ảnh chụp Aitana Bonmati hoặc Ousmane Dembele tại lễ trao giải năm ngoái, chi tiết này có thể được nhận ra ở vị trí sau đó xuất hiện tên người nhận giải.
Tấm che giúp bảo vệ bí mật cho đến khi kết quả được công bố. Chỉ sau thời điểm người chiến thắng chính thức được xướng tên và nhận Cup, phần khắc danh tính mới được để lộ.
Đối với France Football, đây là yếu tố quan trọng giúp duy trì sự bất ngờ của buổi lễ. Còn với gia đình Mellerio, giữ kín thông tin không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp mà còn là cách bảo vệ danh tiếng được xây dựng qua nhiều thế kỷ.
Trong một giải thưởng mà danh tính người chiến thắng có thể trở thành tâm điểm chú ý trên toàn thế giới, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phá hỏng khoảnh khắc được mong đợi. Bởi vậy, bí mật của Quả Bóng Vàng được gìn giữ bằng cả kỹ thuật chế tác lẫn kỷ luật bảo mật.
Từ trang sức hoàng gia đến chiếc Cup danh giá nhất bóng đá
Lịch sử Mellerio bắt đầu từ năm 1515, khi gia đình rời thung lũng Vigezzo ở miền Bắc Italy để đến Paris lập nghiệp.
Theo tư liệu trên website chính thức của thương hiệu, khoảng một thế kỷ sau, Hoàng hậu Marie de Médicis trao cho gia đình những đặc quyền hành nghề để ghi nhận việc họ góp phần ngăn chặn một âm mưu chống lại con trai bà, vị vua trẻ Louis XIII.
Sự kiện này mở đầu cho mối quan hệ lâu dài giữa Mellerio với hoàng gia và giới quý tộc Pháp.
Đến thời Hoàng hậu Marie Antoinette, danh tiếng của thương hiệu tiếp tục được củng cố. Bà yêu thích những món trang sức và tượng nhỏ do xưởng Mellerio dits Meller chế tác, đồng thời thường dùng chúng làm quà tặng cho khách đến thăm cung điện Versailles.
Gia đình sau đó tiếp tục xây dựng quan hệ với dòng họ Bonaparte. Năm 1815, Francois Mellerio mở cửa hàng tại phố Rue de la Paix, cũng chính là địa điểm thương hiệu vẫn hoạt động đến ngày nay. Trong số khách hàng có Eugénie de Montijo, Hoàng hậu Pháp và phu nhân của Napoleon III.
Những mối quan hệ với giới quý tộc cùng biến động chính trị ở châu Âu năm 1848 thúc đẩy gia đình mở thêm chi nhánh tại Madrid, Tây Ban Nha. Tại đây, Mellerio nhận được nhiều đơn hàng từ Hoàng gia Tây Ban Nha.
Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất là vương miện Tiara Mellerio, còn gọi là Tiara de las Conchas. Đây là món quà Nữ hoàng Isabella II dành tặng con gái Isabel de Borbón, người có biệt danh “La Chata”. Hiện vật vẫn thuộc bộ sưu tập trang sức hoàng gia.
Năm 2007, Nữ hoàng Sofía cho Công nương Letizia mượn chiếc vương miện để sử dụng trong buổi tiếp đón Tổng thống Philippines nhân chuyến thăm chính thức Tây Ban Nha.
Từ những món trang sức phục vụ hoàng gia, Mellerio dần mở rộng dấu ấn sang lĩnh vực thể thao, nơi các tác phẩm thủ công của gia đình gắn liền với những thành tích nổi bật nhất.
Nadal từng nhận đặc quyền đặc biệt với chiếc Cup Roland Garros
Nếu Lionel Messi hay Cristiano Ronaldo là những tên tuổi nổi bật gắn với Quả Bóng Vàng, Rafael Nadal lại có mối liên hệ đặc biệt với một sản phẩm khác của Mellerio: Coupe des Mousquetaires, chiếc Cup dành cho nhà vô địch đơn nam Roland Garros.
Từ năm 1981, Mellerio đảm nhận việc chế tác chiếc Cup này. Nadal đã 14 lần đăng quang tại Roland Garros, thành tích nhiều hơn bất kỳ tay vợt nào khác trong lịch sử giải đấu.
Tuy nhiên, khác với Quả Bóng Vàng, chiếc Cup gốc của Roland Garros không được trao cho nhà vô địch mang về nhà. Các tay vợt chỉ giữ Cup trong thời gian ngắn để ăn mừng và chụp ảnh, trước khi hiện vật được đưa trở lại nơi lưu giữ tại văn phòng Chủ tịch Liên đoàn Quần vợt Pháp.
Nadal là trường hợp đặc biệt. Năm 2017, sau khi giành chức vô địch Roland Garros lần thứ 10, tay vợt Tây Ban Nha được ban tổ chức tặng một bản sao của Coupe des Mousquetaires. Đây là lần đầu tiên giải đấu cho phép một phiên bản đặc biệt của chiếc Cup được đưa ra khỏi phạm vi Paris.
Đặc quyền này ghi dấu thành tích nổi bật của Nadal, đồng thời cho thấy mối liên hệ giữa Mellerio với những huyền thoại thể thao.
Trong suốt lịch sử hoạt động, các tác phẩm của thương hiệu từng thuộc sở hữu của Hoàng hậu Joséphine, nhiều thành viên hoàng gia châu Âu và những ngôi sao thể thao như Messi, Alexia Putellas.
Tại lễ trao giải Quả Bóng Vàng năm nay, hai cầu thủ nữa sẽ gia nhập danh sách những người được sở hữu tác phẩm của Mellerio.
Đối với gia tộc kim hoàn đã tồn tại hơn 500 năm, giá trị của những chiếc Cup không chỉ nằm ở kim loại quý hay kỹ thuật chế tác. Mỗi tác phẩm còn kết nối truyền thống thủ công với lịch sử thể thao, ghi dấu một cột mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của người được vinh danh.
Và trước khi cái tên chiến thắng được công bố trước toàn thế giới, bí mật ấy vẫn nằm trong tay gia đình Mellerio tại xưởng kim hoàn ở trung tâm Paris.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
