Loại ma túy mới gọi lóng là "nước vui" chứa chất amphetamine và metamphetamine gây ức chế trung tâm thần kinh vận động và hô hấp, loạn trương lực cơ, lú lẫn, co giật, hôn mê.
| Ma túy tổng hợp ngụy trang dưới tên gọi "nước vui", in nhãn mác giả thương hiệu mạnh. Ảnh: CAND. |
Công an điều tra tội phạm về ma túy tỉnh Quảng Ninh triệt phá đường dây mua bán ma túy tổng hợp từ nước ngoài vào Việt Nam. Kết quả giám định các lọ chứa chất lỏng màu nâu kem có thành phần chủ yếu là amphetamine và metamphetamine. Nhóm nghi can cho biết loại này gọi là "nước vui" xuất xứ từ Trung Quốc, mua về phục vụ khách tại các vũ trường, quán bar với giá từ 1,2 đến 1,5 triệu đồng một lọ. Khi sử dụng, chỉ cần pha một lọ với khoảng 2 lít nước có ga sẽ tạo thành thức uống mới mang lại cảm giác hưng phấn, vui vẻ kéo dài.
Theo sách Dược lực học do Đại học Y Dược TP HCM phát hành, amphetamine và metamphetamine là 2 chất thuộc nhóm ma túy tổng hợp sản xuất bất hợp pháp. Chúng được chế biến rất thô sơ dưới dạng bột màu trắng ngà hoặc vàng nâu, dạng viên, tinh thể hoặc các nước màu đỏ. Khi bán trên thị trường, 2 chất này thường được trộn lẫn với nhiều chất khác và ngụy trang dưới nhiều hình thức để qua mặt cơ quan chức năng.
Các chuyên gia cho biết, Amphetamine và metamphetamine thuộc nhóm chất tác động lên hệ thần kinh trung ương với công dụng chính là giảm đau, gây hưng phấn, dễ chịu, sảng khoái. Người sử dụng dễ bị kích thích hô hấp, tăng nhịp tim, bồn chồn, mất ngủ, cáu kỉnh, hoảng sợ, kích động thù địch, rối loạn âu lo, hoang tưởng, ảo giác. Một số triệu chứng ngắn hạn như nhịp tim nhanh, khô miệng, run, dị cảm (mất cảm giác), co cơ, đổ mồ hôi, mệt mỏi, mất ngủ, choáng váng. Bệnh nhân còn bị ảo thị, nhìn không rõ, khó tập trung, đánh trống ngực, nhạy cảm với lạnh, nhìn thấy đồ vật lấp lánh, cảm giác thân thiện gần gũi, dễ quan hệ với người khác. Triệu chứng kéo dài là ngủ lơ mơ, uể oải, đau cơ, mệt mỏi, trầm cảm, căng cơ hàm, đau đầu, khô miệng, lo âu, buồn rầu, sợ hãi, cáu kỉnh, khó tập trung, tăng nhu cầu tình dục và dễ nảy sinh quan hệ tập thể.
Những người sử dụng ma túy tổng hợp liên tục dễ dẫn đến sự thay đổi về tâm lý và hành vi như tăng khoái cảm, mất ngủ, lo âu, giận dữ, giảm khả năng xét đoán và lao động. Bệnh nhân có thể bị giãn đồng tử, tăng hoặc giảm nhịp tim, huyết áp, toát mồ hôi, rét run, buồn nôn hoặc nôn, kích thích, ức chế trung tâm vận động, sụt cân, đau ngực, ức chế hô hấp, lú lẫn, hôn mê, mệt mỏi, co giật, loạn trương lực cơ.
Nạn nhân bị loạn thần do amphetamin và metamphetamine thường có đặc điểm chung là bị nhiều ảo thị sinh động, đa sắc và ảo thanh. Các hoang tưởng thường gặp trong bệnh cảnh này là hoang tưởng liên hệ, bị truy hại, bị kiểm tra, tư duy bị cài đặt, bị bộc lộ, tăng hoạt động hoặc rối loạn hành vi do ảo giác chi phối. Bệnh nhân có xu hướng tăng khoái cảm tình dục, bối rối, lẫn lộn, đôi khi tư duy rời rạc không liên quan đến thực tế.
Theo khuyến cáo, người nghiện ma túy tổng hợp cần phải được điều trị cai nghiện, trường hợp nặng cần có liệu trình kéo dài. Hội chứng cai sẽ xuất hiện từ vài giờ đến vài ngày sau khi ngưng sử dụng khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, gặp ác mộng, mất ngủ, ức chế thần kinh vận động.... Triệu chứng nặng nề nhất là trầm cảm, có ý tưởng về hành vi tự sát. Hội chứng cai đạt đỉnh trong khoảng từ 2 đến 4 ngày, sẽ tự giảm dần và dứt hẳn sau một tuần. Trong quá trình cai nghiện, bệnh nhân có thể được cho sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ như giảm đau, an thần giúp họ vượt qua cảm giác khó chịu. Sau một tuần cơ thể sẽ trở về trạng thái cân bằng và hết nghiện nếu kiểm soát tốt.
Các bác sĩ công tác trong lĩnh vực cai nghiện tại TP HCM cảnh báo điều nguy hiểm nhất hiện nay là các loại ma túy tổng hợp được ngụy trang dưới vỏ bọc rất "hiền lành" nên giới trẻ vô tư sử dụng mà không biết rằng chúng độc hại gấp 500 lần so với thuốc phiện, sử dụng vài lần đã gây nghiện. Các dụng cụ test nhanh hiện nay không thể phát hiện các chất ma túy mới, là thách thức đối với công tác phòng chống ma túy.
Người sử dụng chất gây nghiện có thể dẫn đến rất nhiều hệ lụy như suy giảm thể trạng, học hành sa sút, giảm khả năng lao động, suy nghĩ, dễ nảy sinh quan hệ tình dục bừa bãi dẫn đến lây nhiễm HIV, viêm gan B, lậu, giang mai, sùi mào gà... Đây là những bệnh tình dục rất phổ biến trong cộng đồng hiện nay. Sử dụng liều cao kéo dài dễ gây hội chứng cai, trầm cảm, tưởng tượng ra những điều kỳ quái dẫn đến hành vi phạm pháp, giết người, thậm chí tự tử.
Trước hiểm họa ma túy mới, các bác sĩ khuyên phụ huynh và thầy cô cần chủ động giáo dục cho thế hệ trẻ nhận diện để phòng tránh. Bị bạn bè rủ rê sử dụng ma túy, các em không nên có tâm lý "thử cho biết" rồi sa chân vào con đường nghiện ngập, hủy hoại bản thân, gây phiền muộn cho gia đình và trở thành gánh nặng cho xã hội. Trong mọi trường hợp sau khi sử dụng bất kỳ loại đồ ăn, thức uống nào mang lại cảm giác hưng phấn khác lạ cần cảnh giác và báo cho thầy cô, cha mẹ biết ngay bởi rất có thể đó là một loại ma túy ngụy trang kiểu mới.
