Nỗi ám ảnh "chia đôi": Hôn nhân lạnh giá vì sợ chia tài sản

Mắc kẹt trong "tổ lạnh" vì tiền bạc

Trường hợp của anh Trần Đức Thành, 40 tuổi, ở TP.HCM là một ví dụ điển hình. Dù tình cảm đã cạn kiệt sau 10 năm chung sống, vợ chồng anh không thể đi đến ly hôn vì mâu thuẫn trong việc phân chia tài sản khổng lồ mà anh cho rằng mình tự gây dựng. Anh Thành muốn giữ lại phần lớn công ty và tài sản, nhưng vợ anh không đồng ý. Hệ quả là anh chọn ly thân, sống với người khác và có con riêng, dù mối quan hệ này không được pháp luật công nhận.

Tương tự, anh Trần Toán, 45 tuổi, ở Hà Nội, cũng không dám ly hôn vì lo sợ phải bán căn chung cư hơn 4 tỷ đồng mà cả hai vợ chồng đã tích cóp cả đời để chia đôi. Anh lo lắng nếu căn nhà bị bán đi, con cái sẽ không còn chỗ ở ổn định, hoặc nếu vợ anh tái hôn, anh sẽ mất quyền định đoạt tài sản. Vì vậy, anh chấp nhận ra ngoài ở nhà trọ, duy trì mối quan hệ vợ chồng trên giấy tờ để tránh rủi ro.

Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh gọi những trường hợp như vậy là "tổ lạnh" – nơi tình cảm đã nguội lạnh nhưng con người vẫn cố gắng chung sống vì vật chất. Bà cho rằng, đây cũng là một dạng bạo lực tinh thần, khi các bên thờ ơ, không kết nối và làm tổn thương lẫn nhau.

Hậu quả khôn lường cho chính người lớn và con trẻ

Việc duy trì một cuộc hôn nhân không tình yêu vì tiền bạc khiến con người không thể sống là chính mình, bị giằng xé giữa cảm xúc và lý trí. Anh Thành và vợ nhiều lần nổi giận, muốn ly hôn nhưng lại chùn bước khi nhắc đến việc chia tài sản. Cả hai đều không muốn mình bị "thiệt", dẫn đến một cuộc sống đầy dằn vặt.

Chuyên gia tâm lý Hồng Hương (Hội Bảo vệ quyền trẻ em) cho rằng, việc sống chung như "đối tác" để tránh chia tài sản có thể được chấp nhận trong xã hội hiện đại, miễn là không gây tổn thương cho nhau. Tuy nhiên, nếu một trong hai bên vẫn dùng quyền vợ, chồng để áp đặt người kia khi tình cảm không còn, đó là sự tổn hại nghiêm trọng. Nhiều người đàn ông chấp nhận giữ vợ để tránh tai tiếng, ảnh hưởng sự nghiệp, trong khi người vợ bám víu vì chồng là trụ cột kinh tế. Bà Hương nhận định: "Khi là nô lệ của đồng tiền, chính họ là nạn nhân đầu tiên".

Đáng lo ngại hơn, con cái chính là nạn nhân lớn nhất của những cuộc hôn nhân "vỏ bọc" này. Trẻ sẽ nhìn vào hình mẫu cha mẹ để định nghĩa hôn nhân, và nếu hôn nhân của cha mẹ chỉ là cái vỏ, chúng sẽ có cái nhìn lệch lạc. Với những đứa trẻ ở tuổi phản biện, việc biết cha mẹ sống chung chỉ để giữ tài sản có thể khiến chúng tự ti, lãnh cảm, thậm chí tìm kiếm sự quan tâm qua việc yêu sớm. Anh Toán đau lòng khi con gái lớn nói rằng mình là "đứa trẻ bất hạnh" vì bố mẹ không ở với nhau như những bạn bè khác.

Lối thoát nào cho những cuộc hôn nhân "treo"?

Luật sư Ngọc Nữ cho biết, các cặp vợ chồng có thể làm thủ tục ly hôn trước, và việc tranh chấp tài sản sẽ được giải quyết sau như một vụ án dân sự. Tuy nhiên, hướng này thường tốn kém thời gian, công sức và chi phí nên ít được lựa chọn.

Trong trường hợp như anh Toán, luật sư gợi ý có thể làm thủ tục nhường quyền sở hữu một nửa căn nhà cho con và đề nghị quyền giám hộ phần tài sản đó đến khi trẻ trưởng thành. Cách này vừa giữ được tài sản cho con, vừa đảm bảo quyền lợi của cả cha và mẹ sau ly hôn.

Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh khẳng định, một nghiên cứu cho thấy đa số ủng hộ quan điểm "không còn yêu thì nên ly hôn". Bà nhấn mạnh: "Không nên vì tiền mà giam cầm nhau trong một mối quan hệ trống rỗng". Tuy nhiên, nếu đã chấp nhận ở lại, mỗi người cần làm tròn vai, không thể sống "một chân hai kiềng" vì tổn hại tinh thần còn lớn hơn giá trị vật chất rất nhiều.