Bên trong "nhà máy" phim ngắn AI của Trung Quốc: Làm phim nhanh đến mức con người kiệt sức

Tại Qidian Interactive, một studio phim AI mới nổi ở Vô Tích, Giang Tô, Trung Quốc, những công việc từng cần nhiều ngày của một đội ngũ kỹ xảo giờ có thể được rút xuống chỉ còn vài giờ.

Trần Hào, Giám đốc Kỹ thuật của Qidian, là một trong những người đang đứng giữa sự chuyển đổi đó. Trên chiếc máy tính cũ của anh vẫn lưu hơn 10 phiên bản Nuke, phần mềm quen thuộc trong ngành kỹ xảo điện ảnh. Gần một thập kỷ, anh tự học các công cụ đồ họa 3D như Maya, Unreal Engine và trau dồi tiếng Anh để theo kịp công nghệ.

Giờ đây, thay vì trực tiếp thực hiện từng công đoạn, Trần Hào đang tìm cách đưa toàn bộ kinh nghiệm của mình vào những dòng lệnh để AI có thể thực hiện.

"Tôi không thích AI nhưng buộc phải sử dụng nó", anh nói với Sixth Tone, đồng thời thừa nhận rằng đôi khi chỉ một cú nhấp chuột có thể tạo ra kết quả tốt hơn hai hoặc ba ngày làm việc.

Biến mỗi nhân viên thành một người làm phim

Từ tháng 4, Trần Hào bắt đầu phát triển Yudian, nền tảng sản xuất phim AI của Qidian. Chỉ khoảng một tháng sau, phiên bản đầu tiên đã được hoàn thiện.

Hệ thống này có thể phân tích xu hướng trên mạng xã hội để đề xuất chủ đề, xây dựng lời thoại, tạo storyboard, sắp xếp nhân vật trong không gian 3D và đánh giá mức độ kịch tính của phần kết.

Mục tiêu của Qidian là giúp mỗi nhân viên có khả năng tự tạo ra một bộ phim độc lập.

Tuy nhiên, để Yudian có thể hoạt động hiệu quả, AI vẫn cần dựa vào kiến thức của con người. Các chuyên gia về ánh sáng, hoạt hình và hình ảnh phải chuyển những kinh nghiệm vốn được tích lũy qua nhiều năm làm nghề thành những yêu cầu mà máy tính có thể hiểu.

Trong khu vực sản xuất của Qidian, những nhân viên ngồi trước các dàn máy tính liên tục đưa ra yêu cầu cho hệ thống. Một prompt có thể mô tả chi tiết thời lượng cảnh, bối cảnh, hành động của nhân vật, tốc độ chuyển động và mức độ kịch tính. Các yêu cầu về góc máy, ống kính, ánh sáng hay chuyển động camera cũng được đưa vào.

Ở một khu vực khác, các họa sĩ thử nghiệm ngoại hình của nhân vật nữ trong một bộ phim ngôn tình hướng tới khán giả quốc tế. Họ sử dụng những câu lệnh nhằm mô phỏng ánh sáng tự nhiên, tăng chi tiết làn da và giữ lại những khuyết điểm để nhân vật bớt cảm giác "giả AI".

Không chỉ Qidian, trong khoảng một năm qua, hàng loạt studio AI tương tự đã xuất hiện tại Trung Quốc. Một số công ty điện ảnh cũng nhanh chóng thành lập bộ phận chuyên về AI, trong khi chính quyền ở một số thành phố cung cấp hỗ trợ về năng lượng tính toán để thúc đẩy xu hướng này.

Chỉ cần nhập từ "kịch bản", hệ thống có thể tạo dàn ý trong vài giây dựa trên dữ liệu xu hướng mạng. Sau đó, AI tiếp tục phát triển lời thoại, phân cảnh và tự đánh giá tác phẩm theo hơn 10 tiêu chí, từ độ kịch tính của phần kết, nhịp phát triển cảm xúc đến nguy cơ vi phạm kiểm duyệt.

Theo Trần Kiệt, Giám đốc Dự án tại Qidian, mục tiêu của công nghệ là rút ngắn quá trình học nghề, đồng thời tăng tốc sản xuất để duy trì lợi nhuận trong bối cảnh chi phí ngày càng giảm.

Đội ngũ phát triển Yudian phần lớn có xuất thân từ ngành điện ảnh. Trong số đó có Mã Sảng, một chuyên gia ánh sáng với gần 20 năm kinh nghiệm, từng tham gia sản xuất bộ phim The Wandering Earth.

Tại Qidian, Mã Sảng sử dụng AI để chỉnh sửa những cảnh quay thực tế. Trong một cảnh chiến trường cổ đại, một công trình bê tông hiện đại vô tình lọt vào khung hình. Ở cảnh khác, bàn tay của nhân viên đoàn phim đang giữ mũi tên phải được loại bỏ để tạo hiệu ứng mũi tên lơ lửng trước mặt diễn viên.

Những công việc trước đây đòi hỏi Mã Sảng phải chỉnh sửa thủ công từng khung hình trong nhiều ngày nay có thể được AI hoàn thành trong khoảng nửa ngày.

Dù vậy, anh vẫn xem AI là công cụ hỗ trợ hơn là một sự thay thế hoàn toàn cho con người.

Theo Mã Sảng, khi làm phim theo phương pháp truyền thống, quá trình sáng tạo vẫn nằm trong tầm kiểm soát của con người. Với AI, mỗi lần nhấn nút tạo hình ảnh lại giống như một lần đặt cược bởi kết quả không phải lúc nào cũng có thể đoán trước.

Làm phim nhanh hơn nhưng áp lực cũng lớn hơn

Tốc độ sản xuất tăng lên đồng nghĩa với việc những người làm phim phải xử lý một khối lượng công việc khổng lồ.

Hoàng, 26 tuổi, đang làm việc cho một công ty sản xuất tại Thượng Hải, dành phần lớn thời gian trong ngày để tạo đi tạo lại một cảnh quay từ 3 đến 5 lần. Mỗi lần thử chỉ mất vài phút, nhưng trong giờ cao điểm, cô có thể phải chờ 10-20 phút.

Ngay cả những chi tiết tưởng như đơn giản cũng có thể thay đổi giữa các cảnh. Một chiếc sofa đơn ở cảnh trước có thể trở thành sofa đôi ở cảnh sau, hoặc chất liệu da bất ngờ biến thành vải thô.

Từ làm phim truyền thống, Hoàng chuyển sang sản xuất hoàn toàn phim ngắn AI cho thị trường nước ngoài. Cô phải đảm nhiệm gần như toàn bộ quy trình, từ viết kịch bản, đạo diễn, tạo hình ảnh đến dựng phim.

Cô cho rằng sự khác biệt lớn nhất nằm ở cách con người sáng tạo. Trên phim trường truyền thống, diễn viên có thể mang đến góc nhìn riêng, trong khi ê-kíp quay phim vẫn có những khoảnh khắc ngẫu hứng. Với AI, phần lớn quyết định lại tập trung vào một hoặc hai người. Ngay cả biểu cảm của nhân vật cũng có thể được kiểm soát gần như hoàn toàn.

Điều đó khiến yếu tố bất ngờ vốn tạo nên sức hấp dẫn của điện ảnh dần biến mất.

Tại Qidian, áp lực về tiến độ còn rõ rệt hơn. Cơ sở ở Vô Tích mở cửa từ tháng 4 với 50 nhân viên. Đến tháng 6, trung bình mỗi ngày studio này xuất bản 4-5 bộ phim ngắn, mỗi bộ kéo dài 30-44 tập.

Uông Đình, nhà sáng lập Qidian, kể rằng một dự án phim hoạt hình từng bị bỏ dở vì dự kiến cần tới 3 năm và kinh phí 8-10 triệu NDT, tương đương khoảng 1,2-1,5 triệu USD.

Sau khi áp dụng AI, dự án được hoàn thành trong 2 tháng với chi phí chỉ khoảng 1 triệu NDT.

Theo Uông Đình, kết quả này cho thấy nhiều công đoạn truyền thống trong quá trình làm phim, từ quay, dựng cho tới kỹ xảo, đang đứng trước khả năng bị công nghệ thay thế.

Sản xuất nhanh cũng khiến khâu kiểm duyệt trở thành một áp lực mới.

Trước đây, Trần Kiệt chỉ phải xem khoảng 20 cảnh quay mỗi tuần. Hiện tại, số lượng cảnh anh phải duyệt đã lên tới hàng trăm mỗi ngày.

" Tôi kiệt sức vì video tạo ra quá nhanh. Bây giờ tôi gần như vô cảm", Trần Kiệt chia sẻ.

Dù vậy, anh vẫn nhận thấy những hạn chế của công nghệ. Nhân vật AI đôi khi vẫn có vẻ ngoài "bóng dầu", trong khi các chi tiết nhỏ có thể bị vỡ khi dừng hình.

Những giới hạn đó khiến Trần Kiệt phải thay đổi cách nhìn về công việc. Anh cho biết mình vẫn có những hoài bão riêng, nhưng trước mắt chỉ muốn hoàn thành đúng những gì khách hàng yêu cầu và chi trả.

Theo anh, thay vì chống lại AI, người làm phim phải tìm cách tận dụng điểm mạnh, chấp nhận những hạn chế và từng bước học cách kiểm soát công nghệ.

Qidian hiện cũng có kế hoạch thực hiện một bộ phim điện ảnh bằng AI để xây dựng dấu ấn riêng. Tuy nhiên, ngay cả Trần Hào, người đặt nền móng cho Yudian, cũng hiểu rằng phim điện ảnh với những tiêu chuẩn cao vẫn là bài toán khó đối với AI.

Một số đồng nghiệp của anh thậm chí tuyên bố thà chuyển nghề còn hơn làm phim AI.

AI đang làm thay đổi cả lực lượng lao động ngành phim

Sự phát triển của công nghệ không chỉ tác động đến cách làm phim mà còn đang thay đổi nhu cầu nhân lực trong ngành phim ngắn Trung Quốc.

Theo Zaobao, nhiều doanh nghiệp đang xem xét lại vai trò của những vị trí liên quan đến quay chụp thực tế, trong đó bộ phận tổ chức sản xuất chịu tác động đáng kể.

Trong một đoàn phim truyền thống, bộ phận sản xuất phải đảm nhiệm hàng loạt công việc như sắp xếp lịch diễn viên, thuê địa điểm, quản lý diễn viên quần chúng và vận chuyển thiết bị. Nhưng với một ê-kíp sử dụng AI, chỉ cần một nhóm nhỏ cũng có thể vận hành gần như toàn bộ quy trình.

Từ lúc lên ý tưởng, viết kịch bản cho đến khi hoàn thành sản phẩm, số lượng công việc cần con người trực tiếp điều phối đã giảm xuống đáng kể.

Tốc độ và chi phí sản xuất vì thế đang trở thành những lợi thế rõ rệt của mô hình mới. Nhưng cùng lúc, câu hỏi về giá trị của yếu tố con người trong nghệ thuật cũng ngày càng được đặt ra.

Zaobao nhận định rằng nếu nghệ thuật và giải trí bị AI thay thế hoàn toàn, yếu tố con người và sự kết nối cảm xúc trong đời sống có nguy cơ phai nhạt. Khi ngay cả diễn viên cũng có thể bị thay thế, ranh giới giữa hình ảnh thật và giả trên màn ảnh sẽ ngày càng khó phân biệt, từ đó có thể làm thay đổi sức hút và giá trị nguyên bản của tác phẩm.

Bích Ngọc (SHTT)