Dù soán ngôi ngoạn mục doanh thu phòng vé điện ảnh với quy mô thị trường dự kiến chạm mốc 67 tỷ NDT, ngành phim ngắn Trung Quốc đang đứng trước "bản án" của dư luận khi hàng loạt dự án sa đà vào kịch bản rẻ tiền, phản cảm và vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Theo số liệu từ Sina, ngành công nghiệp phim ngắn tập tại Trung Quốc đang trải qua thời kỳ hoàng kim chưa từng có với hơn 100.200 doanh nghiệp tham gia khai thác miếng bánh của gần 700 triệu người dùng.

Sự bùng nổ này được minh chứng bằng những con số biết nói: Nếu năm 2022, doanh thu phim ngắn chỉ bằng 1/3 điện ảnh, thì đến năm 2024, cán cân đã hoàn toàn đảo ngược. Với cột mốc 50 tỷ NDT (so với 40 tỷ NDT của điện ảnh), phim ngắn chính thức trở thành "món ăn tinh thần" chủ đạo, thay đổi hoàn toàn thói quen giải trí của công chúng.

Mô hình kinh doanh cũng tiến hóa thần tốc, không chỉ dừng lại ở việc thu phí người xem mà còn bành trướng sang thương mại điện tử. Những gương mặt như "Nữ hoàng phim ngắn" Mã Thu Nguyên hay "Vua phim ngắn" Kha Thuần đã chứng minh sức hút khủng khiếp khi giúp các nhãn hàng thu về hàng trăm nghìn đơn hàng chỉ sau vài giờ livestream.

24-1769224712-phim-ngan-nham-nhi-trung-quoc-khi-su-lo-lang-tro-thanh-mo-vang-ty-do.webp

"Công nghiệp rác": 5.000 phim cùng một kịch bản

Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang lợi nhuận là một thực trạng đáng báo động về tư duy sáng tạo. Tại Hội nghị Phim ngắn Hàng Châu (11/2025), ông Triệu Ưu Tú - chuyên gia sản xuất của Tinghuadao - đã thẳng thắn bóc trần sự lười biếng của giới làm phim.

"Năm 2025, chúng ta có tới 5.000 bộ phim cùng khai thác cảnh tổng tài bị chuốc thuốc và 3.000 phim lặp lại tình tiết nữ chính đi nhầm phòng," ông Triệu cho biết.

Sự bão hòa của các mô-típ "tổng tài", "hôn nhân hợp đồng" hay "trùng sinh" đang biến ngành công nghiệp này thành một dây chuyền sản xuất rác nội dung. Đỉnh điểm của sự lố lăng là bộ phim Kỳ lân tặng con, nơi nữ chính sinh một lúc 99 người con trai sau một đêm ân ái – một tình tiết bị giới chuyên môn đánh giá là "rẻ tiền và phi logic đến mức nực cười".

Hồi chuông cảnh báo về đạo đức và pháp lý

Nguy hại hơn, vì chạy theo lợi nhuận và lưu lượng, nhiều đơn vị sản xuất đã bất chấp các giới hạn đạo đức. Vừa qua, bộ phim Ép cá chép may mắn gả cho diêm vương sướng đã bị xóa sổ khỏi mọi nền tảng sau làn sóng phẫn nộ của dư luận vì xây dựng tình tiết bé gái 11 tuổi kết hôn và sinh con.

Vấn đề bóc lột sức lao động trẻ em cũng bị phơi bày. Theo Bắc Kinh Nhật báo, một diễn viên nhí chỉ nhận được 800 NDT nhưng phải dầm mưa suốt nhiều giờ để "thế thân" cho diễn viên chính, trong khi ê-kíp thản nhiên che ô cho các ngôi sao để tiết kiệm thời gian quay.

Tờ Thanh niên Trung Quốc cảnh báo: Việc biến trẻ vị thành niên thành công cụ câu view trong các tình tiết nhạy cảm không chỉ là sự lệch chuẩn về đạo đức mà còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Các chuyên gia nhận định, phim ngắn Trung Quốc đang ở ngã ba đường. Để thoát khỏi mác "mì ăn liền" độc hại, ngành này buộc phải dịch chuyển từ mô hình "sản xuất nhanh, giá rẻ" sang đầu tư chất lượng cao và đa dạng hóa kịch bản. Nếu không sớm có biện pháp siết chặt quản lý, "bong bóng" tỷ đô này có thể vỡ tan trước sự quay lưng của khán giả và các chế tài nghiêm khắc từ cơ quan chức năng.