Ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện này là dấu mốc lịch sử chói lọi của dân tộc Việt Nam, được lưu giữ trong nhiều tư liệu điện ảnh.

Ngày Độc lập 1945 (1975)

Một trong những tác phẩm điện ảnh nổi tiếng, quý giá về ngày Quốc khánh 2/9 là phim tài liệu Ngày Độc lập 1945 của NSND, đạo diễn Phạm Kỳ Nam.

Ngày 2/9/1975, phim lần đầu được công chiếu. Đây là bộ phim tài liệu đặc biệt, có hình ảnh thời khắc lịch sử Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình, thời lượng khoảng 5 phút.

Ít ai biết rằng 5 phút tư liệu quý giá đó được một người bạn Pháp trao tặng cho Việt Nam. Bộ phim được nhóm sản xuất thực hiện trong nửa năm. Tuy nhiên, danh tính nhà quay phim lưu lại được những đoạn tư liệu lịch sử vẫn còn là ẩn số.

Phim được thực hiện nhờ những tư liệu sưu tầm ở trong và ngoài nước.

Những thước phim đen trắng quay lại cảnh đoàn người nô nức kéo về Quảng trường Ba Đình, hát vang bài Diệt phát xít. Giọng nói ấm áp của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng hình ảnh cờ đỏ sao vàng tung bay trong giờ phút khai sinh ra nước Việt Nam độc lập làm nên giá trị của bộ phim.

Sức sống của Bản Tuyên ngôn (2008)

Phim được Trung tâm Phim Tài liệu và phóng sự Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện năm 2008, nhân dịp kỷ niệm 63 năm ngày Quốc khánh 2/9. Tác phẩm mang đến những thông tin chân thực và đầy đủ nhất về hoàn cảnh ra đời của Bản Tuyên ngôn độc lập lịch sử.

Phim tìm đến nhiều nhân chứng lịch sử của thời khắc Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập.

Bộ phim có thời lượng hơn 20 phút, mở đầu với hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình lịch sử.

Tết Độc lập (2011)

Năm 2011, Trung tâm Phim tài liệu và phóng sự của VTV giới thiệu bộ phim Tết độc lập của đạo diễn Nguyễn Quốc Khánh.

Cảnh mở đầu phim gây ấn tượng với khán giả, ghi lại khoảnh khắc một cậu bé được bố cho đi chơi ngày 2/9. Ngồi sau xe cậu hỏi bố: "Quê mình có nhiều Tết như Tết Nguyên đán, Tết Trung Thu cả Tết Độc lập nữa… Vậy Tết nào quan trọng hơn hả bố?".

Người bố trả lời: "Tết nào cũng để gửi gắm ước mơ nhưng Tết độc lập là cái Tết của quyền làm người. Xưa làng quê ta bị ngoại bang xâm lấn, ông bà ta ăn Tết gì cũng chả vui. Vậy nên con hãy nhớ Tết Độc lập là Tết của muôn dân, Tết của nhân sinh, nhân bản và nhân quyền…”.

Lời khát vọng dân tộc (2012)

Lời khát vọng dân tộc là phim tài liệu nhựa màu của đạo diễn người Nga Vladimir Echourine và các cộng sự.

Phim khắc họa lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta với những bản Tuyên ngôn độc lập từ Nam quốc sơn hà, Bình Ngô đại cáo đến bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc vào ngày 2/9/1945.

Dấu ấn Bản Tuyên ngôn (2015)

Dịp kỷ niệm 70 năm Quốc khánh 2/9 (2/9/1945-2/9/2015), Đài truyền hình Việt Nam sản xuất bộ phim tài liệu đặc biệt Dấu ấn Bản Tuyên ngôn. Phim giúp khán giả hiểu một cách sâu sắc những ý nghĩa lớn lao, không chỉ mang tính lịch sử mà còn mang giá trị thời đại và tầm cỡ quốc tế của Bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Phim được ghi hình cả ở Việt Nam và Venezuela - nơi người dân dành nhiều tình cảm đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Phim đan xen giữa hiện tại và quá khứ, ghi hình ở cả Việt Nam và Venezuela - nơi người dân dành những tình cảm sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và những tư tưởng cách mạng của Người.

Ê-kíp sản xuất vượt qua khó khăn khi tìm kiếm những hình ảnh lịch sử cách đây hàng chục năm. Bản tuyên ngôn của Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ có độ dài hai trang giấy nhưng lại là đề tài đã được rất nhiều nhà nghiên cứu, tác giả tìm hiểu, phân tích.a

Theo Ngọc Ánh (Tiền Phong)