Vụ VTV bị tố vi phạm bản quyền: Cục SHTT bảo vệ, cục BQTG “ngó lơ”

Đăng ký bản quyền vẫn bị… vi phạm

Sự vụ đang khiến dư luận quan tâm khi gần đây, ông Lưu Mạnh Tiến (đạo diễn, hoạ sĩ lấy bút danh Lưu Tiến) chính thức đâm đơn khiếu nại của ông đến Cục bản quyền tác giả (Cục BQTG), nêu rõ chương trình“Hát cùng Siêu Chíp” trên VTV2 đã xâm phạm bản quyền các nhân vật hoạt hình, tên các nhân vật và tên chương trình do ông là tác giả, đồng thời là chủ sở hữu.

Như trước đó báo Người Đưa Tin đã phản ánh, đạo diễn Lưu Tiến ngoài việc gửi kèm đơn khiếu nại còn có các bằng chứng, chứng nhận bản quyền các tác phẩm của ông, và bằng chứng vi phạm bản quyền của VTV:

So sánh nhân vật do hoạ sĩ Tiến cung cấp

VTV bỗng dưng… vô can?!

Ngay sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông Lưu Mạnh Tiến, Cục BQTG đã có văn bản yêu cầu VTV giải trình vụ việc. Ngày 10/5/2016, thay vì VTV đứng ra trả lời theo yêu cầu của Cục BQTG, đơn vị “con” của VTV là Trung tâm Quảng cáo và Dịch vụ truyền hình (TVAd) lại “vượt cấp” gửi văn bản phúc đáp tới Cục với nội dung vẻn vẹn trong khổ giấy A4.

Theo TVAd, Công ty CP Quảng cáo Truyền thông TV (TV Media) chịu trách nhiệm tổ chức sản xuất và đảm bảo bản quyền chương trình “Hát cùng Siêu Chíp”, còn VTV chịu trách nhiệm về nội dung chương trình phát sóng.

Vấn đề phức tạp được thể hiện rõ nhất, khi TV Media dù chịu trách nhiệm bản quyền nhưng không đứng tên đăng ký sở hữu của các nhân vật bị tố vi phạm. Đơn vị đăng ký sở hữu các nhân vật này lại là Công ty Quảng cáo tiếp thị Kim Cương và người đứng tên đăng ký tác giả là bà Nguyễn Thu Hà.

Như vậy, theo bản giải trình của TVAd thì coi như VTV “phủi tay” đứng ngoài cuộc khi chương trình đã được “bán cái” cho các công ty truyền thông thực hiện?!

Nói tới công văn giải trình của đại diện VTV, ông Lưu Tiến khẳng định: “Đơn vị gửi công văn giải trình lên Cục BQTG là TVAd mà không kèm theo ủy quyền của VTV. Việc này theo tôi là không hợp lý. Trách nhiệm giải trình cần thuộc về VTV2 hoặc Đài truyền hình Việt Nam vì: trong chương trình “Hát cùng Siêu Chíp” ghi rõ “Bản quyền chương trình thuộc Đài truyền hình Việt Nam”, kênh phát sóng là VTV2 - Ban khoa giáo Đài truyền hình Việt Nam”.

Bản quyền nhân vật Gà con của đạo diễn Tiến đã được đăng ký

Cục bản quyền tác giả “đá”… trách nhiệm

Dù chỉ nhận được văn bản trả lời của TVAd (đơn vị con của VTV), xong Cục BQTG vẫn mặc nhiên thừa nhận đây là ý kiến chính thức của VTV mà quên không hỏi đơn vị này có uỷ quyền cho TVAd trả lời mình hay không.

Đáng nói, là đơn vị quản lý nhà nước, sau khi nhận được đơn khiếu nại trong lĩnh vực bản quyền tác giả, Cục BQTG phải đứng ra xem xét ý kiến của các bên, thẩm định các tài liệu, bằng chứng rồi phân xử rõ ràng, hoặc ít ra phải có những hành động cụ thể. Thế nhưng, trong vụ việc này, Cục lại vô tư “chuyền” quả bóng trách nhiệm để hai “đương sự” thi đấu với nhau.

Theo đó, sau vài ngày TVAd có văn bản trả lời, Cục BQTG lập tức có công văn gửi ông Lưu Mạnh Tiến đính kèm văn bản của TVAd, coi như một dạng “chuyển tiếp” trả lời đơn thư mà không hề đưa ra bất cứ ý kiến hay kết luận gì về sự việc.

Cục SHTT bảo vệ nhất quán

Trong hồ sơ công bố trên website của Cục SHTT, ngoài các nhãn hiệu nói trên, Ông Tiến còn đăng ký thêm các nhãn hiệu khác có hình ảnh các nhân vật Gà và Sâu kế thừa, phát triển từ nhân vật đã được bảo hộ trước đó. Các nhãn hiệu này đã được Cục này thẩm định là hoàn toàn hợp lệ và cấp văn bằng bảo hộ cho ông Tiến.

Trong diễn biến liên quan, Cục SHTT đã từ chối hoặc thẩm định lại các đơn xin cấp văn bằng cho nhãn hiệu, logo của chương trình HCSC mà Công ty Quảng cáo tiếp thị Kim Cương nộp, với lý do là các nhãn hiệu, logo này sử dụng các con gà gây nhầm lẫn với các nhân vật đã được bảo hộ của ông Tiến. Nên nhớ, Công ty Quảng cáo tiếp thị Kim Cương chính là đối tác cấp quản quyền cho chương trình“Hát cùng Siêu Chíp” của VTV.

Ông Tiến cho biết: “Sau khi nhận được đơn phản đối của tôi, các nhãn hiệu liên quan đến chương trình “Hát cùng siêu chíp” đã bị từ chối hoặc thẩm định lại”. Về lý do từ chối, văn bản của Cục SHTT khẳng định: “việc thể hiện của từng con gà trong đơn đăng ký (của công ty Kim Cương - PV) tương tự với hình con gà được bảo hộ theo Văn bằng số 155310 và hình ảnh các con gà đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả của Ông Lưu Mạnh Tiến về màu sắc, kích thước, hình dáng bên ngoài”. Văn bản cũng kết luận: tuy con gà của công ty Kim Cương đăng ký có khác về cách kết hợp nhân vật và họa tiết nhưng “không tạo ra sự khác biệt rõ rệt vì thực chất đây chỉ là sự kết hợp của từng con gà tương tự với nhãn hiệu đối chứng (của ông Tiến - PV)”.

Như vậy, trong khi Cục BQTG có vẻ lúng túng và “ngó lơ” trong sự vụ thì Cục SHTT lại có những hành động nhất quán trong việc bảo vệ quyền Sở hữu của ông Tiến, đồng thời từ chối đơn đăng ký có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT của ông.

Trao đổi với PV, đạo diễn Lưu Tiến cho biết: “Sự trùng lặp hàng loạt về hình ảnh và tên nhân vật Gà con (Choai, Nhép, Bông), tên chương trình (Siêu chíp) của Chương trình “Hát cùng Siêu chíp” với các tác phẩm được bảo hộ của tôi không phải là ngẫu nhiên mà có dấu hiệu tính toán của các đơn vị, cá nhân liên quan”.

Nói về sự vụ của mình, ông Tiến ví von một cách hài hước: “Việc công ty Kim Cương lấy hình ảnh nhân vật của tôi, có sửa một chút và mang đi đăng ký, rồi cấp giấy cho chương trình “Hát cùng Siêu chíp” - VTV2 sử dụng là sai trái và rất kỳ quặc. Nó không khác gì việc anh B lấy xe máy của anh A đi sơn lại rồi mang bán cho anh C. Bây giờ anh A phải nhờ ai lấy lại xe cho mình?”. Vị đạo diễn cười chua chát!

Được biết, đạo diễn, họa sỹ Lưu Tiến khá có tiếng trong giới đồ họa 3D và lĩnh vực phim hoạt hình. Tác phẩm của anh gắn liền với các nhân vật ngộ nghĩnh cho trẻ em: Gà con, Siêu chíp, Gà ngố, Siêu gà, Ngựa, Sâu xanh, Cây chuối biết đi, nhân vật đại diện của hãng Pluzzz,... Các nhân vật này hầu hết đã được anh đăng kí bản quyền. Lưu Tiến cũng là một trong các đạo diễn của loạt phim hoạt hình lịch sử "Hào khí ngàn năm" dài nghìn tập đang phát sóng trên VTV1 và series phim hoạt hình "Vương quốc vui vẻ" đã phát sóng trên VTC.