Từ mùa tuyển sinh đại học 2026, thí sinh sẽ không còn được xét học bạ một cách “độc lập” như trước, đồng thời mức điểm cộng cho chứng chỉ IELTS cũng bị siết chặt.

Đây là những thay đổi đáng chú ý trong quy chế tuyển sinh mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 15/2 sau quá trình lấy ý kiến chuyên gia, các trường đại học cùng học sinh, phụ huynh.

Theo quy định mới, với phương thức xét học bạ, các trường buộc phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ ở bậc THPT (lớp 10, 11 và 12) của ít nhất ba môn. Trong đó, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số không thấp hơn một phần ba tổng điểm xét tuyển theo thang 30.

Đáng chú ý, thí sinh muốn xét học bạ phải đồng thời đạt ngưỡng tối thiểu 15/30 điểm ở tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng. Mức sàn này giảm một điểm so với dự thảo trước đó. Chẳng hạn, nếu đăng ký tổ hợp A00, thí sinh phải có tổng điểm ba môn Toán, Lý, Hóa hoặc Toán, Văn, Lý/Hóa từ 15 điểm trở lên mới đủ điều kiện tham gia xét tuyển bằng học bạ.

Bên cạnh đó, cơ chế cộng điểm ưu tiên cũng được điều chỉnh theo hướng thu hẹp lợi thế. Điểm cộng được chia thành ba nhóm: điểm thưởng cho thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia hoặc Olympic quốc tế (tối đa 3 điểm nếu không sử dụng quyền xét tuyển thẳng); điểm xét thưởng cho nhóm có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt (tối đa 1,5 điểm); và điểm khuyến khích dành cho thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế (tối đa 1,5 điểm).

Dù thuộc nhiều diện cộng điểm khác nhau, tổng mức cộng tối đa mà mỗi thí sinh được hưởng vẫn không vượt quá 3/30 điểm. Đặc biệt, các trường chỉ được cộng điểm khuyến khích cho chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS nếu thí sinh chưa sử dụng chứng chỉ này để quy đổi sang điểm môn Ngoại ngữ.

Trước đây, có trường vừa cho quy đổi điểm vừa cộng ưu tiên, thậm chí mức cộng lên tới 3 điểm. Theo Bộ, việc điều chỉnh nhằm tránh tình trạng một thành tích được tính hai lần, qua đó bảo đảm công bằng hơn giữa các nhóm thí sinh.

Một thay đổi khác tác động trực tiếp đến chiến lược đăng ký của thí sinh là việc giới hạn tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như các năm trước. Tuy nhiên, con số này đã tăng thêm 5 so với phương án dự thảo. Riêng các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển đối với những nguyện vọng được xếp từ thứ tự 1 đến 5.

Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026, các cơ sở đào tạo phải công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh chậm nhất vào ngày 15/2, tạo điều kiện để học sinh chủ động xây dựng lộ trình học tập và ôn thi phù hợp. Những điều chỉnh lần này được kỳ vọng sẽ siết chặt kỷ cương tuyển sinh, đồng thời hướng tới sự minh bạch và công bằng hơn trong tiếp cận cơ hội đại học.