Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố đáp án câu "Steve Jobs Việt Nam" trong đề Văn tốt nghiệp

Chiều 19/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố đáp án chính thức cho câu hỏi nghị luận xã hội trị giá 2 điểm về chủ đề "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?". Đây là câu hỏi từng gây bão dư luận và lọt nhóm nội dung nổi bật trên mạng xã hội với hàng trăm nghìn lượt thảo luận sau buổi thi môn Ngữ văn thuộc kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra vào ngày 11-12/6 vừa qua với hơn 1,2 triệu thí sinh tham gia.

Sau đây là đáp án do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố chiều 19/6:

Đoạn văn đáp ứng được các yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung (0,5 điểm)

Xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về hình thức, ngôn ngữ, dung lượng và sử dụng bằng chứng.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: từ góc nhìn của người trẻ, đề xuất các giải pháp để Việt Nam có những nhà phát minh công nghệ mang tầm vóc thế giới.

- Cách trình bày: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp,...

- Dung lượng đoạn văn: khoảng 200 chữ.

- Bằng chứng: thực tế đời sống và trải nghiệm cá nhân.

b. Yêu cầu cụ thể (1,5 điểm)

Thí sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lý và sử dụng đúng các kỹ năng nghị luận.

Ý 1) Về phía cá nhân:

+ Ý 1.1) Nhận thức: Cần có tư duy đột phá, có khát vọng lớn, không ngại thất bại,...

+ Ý 1.2) Thái độ: Có lòng tự tôn dân tộc, muốn cống hiến cho đất nước và nhân loại,...

+ Ý 1.3) Hành động: Học hỏi, nâng cao năng lực số, ngoại ngữ,...; phát triển công nghệ để giải quyết các vấn đề của đất nước và thế giới (dù làm việc trong nước hay nước ngoài); xây dựng đội ngũ những người trẻ có cùng chí hướng;...

Ý 2) Về phía xã hội:

+ Ý 2.1) Giáo dục: Xây dựng nền giáo dục khai phóng, sáng tạo,...

+ Ý 2.2) Chính sách: Có cơ chế thu hút, sử dụng nhân tài; hỗ trợ khởi nghiệp; đầu tư cho nghiên cứu khoa học cơ bản;...

+ Ý 2.3) Quan điểm của xã hội: Ủng hộ tư duy độc lập, tôn trọng sự khác biệt, chấp nhận cho người trẻ thử nghiệm và thất bại;...

Đánh giá về hướng dẫn chấm này, cô Dương Thị Thanh Thủy, Tổ trưởng tổ Ngữ văn trường THCS và THPT M.V. Lô-mô-nô-xốp (Hà Nội) nhận định đây là một đáp án mở, các ý nhỏ đưa ra rất phù hợp với năng lực của học sinh THPT dựa trên trục quen thuộc là nhận thức - thái độ - hành động. 

Trước đó vào ngày 12/6, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cũng từng khẳng định tính mở của đề thi đòi hỏi đáp án phải mở, giám khảo cần tôn trọng, thậm chí chấp nhận những quan điểm phản biện của thí sinh nếu các em bảo vệ được lập luận của mình. Đáng chú ý, đây là năm đầu tiên bài thi môn Văn áp dụng phương pháp chấm rubric, sử dụng bản mô tả cụ thể tiêu chí và mức độ đạt được nhằm giảm thiểu tính chủ quan của người chấm, bảo đảm công bằng tối đa cho thí sinh.

Sự xuất hiện của câu hỏi này trong đề thi trước đó đã làm dấy lên một số băn khoăn trong dư luận xã hội khi nhiều người cho rằng không nên lấy hình mẫu người nước ngoài làm chuẩn, hoặc các nhân vật như Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk thực chất là những người sáng lập, điều hành tập đoàn thay vì là nhà phát minh, thậm chí có học sinh thừa nhận không biết Steve Jobs là ai. 

Phản hồi về những tranh luận này, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định câu hỏi được thiết kế nhằm mục đích phân hóa năng lực thí sinh. Ban biên soạn đề thi đã chắt lọc kỹ lưỡng từng câu chữ, tham khảo nhiều ý kiến chuyên môn và tra cứu từ điển cẩn thận đối với các khái niệm liên quan trước khi đưa vào đề thi chính thức.