Bỏ lương cao, người trẻ Trung Quốc khát khao vào cơ quan nhà nước

Trong vài năm qua, bố mẹ của Janet Peng đã phải điều chỉnh kỳ vọng của họ với sự nghiệp của cô cũng như chị gái cô để phù hợp với tình hình kinh tế và xã hội đang thay đổi ở Trung Quốc.

Giống như nhiều thanh niên thuộc các gia đình trung lưu giàu có ở Thâm Quyến - trung tâm tài chính và công nghệ của Trung Quốc, chị gái của Peng đã ra nước ngoài học cao học sau khi lấy bằng đại học vào năm 2014.

“Vào thời điểm đó, chị gái và bố mẹ tôi nghĩ rằng một sự nghiệp lý tưởng là đi du học, rồi sau đó làm việc tại một ngân hàng đầu tư ở Hồng Kông hoặc Thâm Quyến”, Peng, nữ sinh 20 tuổi, đang học năm thứ 2 Đại học Quảng Đông, cho hay.

Nhưng giờ đây, Peng nói rằng bố mẹ khuyến khích cô chuẩn bị cho kỳ thi công chức quốc gia. Chị gái 30 tuổi của cô cũng đang ôn luyện cho kỳ thi này.

“Cha mẹ tôi giờ đây tin rằng triển vọng nghề nghiệp ở cả doanh nghiệp tư nhân và công ty nước ngoài đều kém xa so với làm việc trong các cơ quan chính phủ hoặc các tổ chức được chính phủ hậu thuẫn. Cha tôi nói rằng ông ấy không muốn tôi học kinh doanh hay đi du học nước ngoài vì khu vực tư nhân ngày càng trở nên bất ổn trong những năm gần đây”.

Trong bối cảnh dân số già của Trung Quốc ngày càng trở nên đáng lo ngại đối với tăng trưởng kinh tế, cộng với mối quan hệ xấu đi giữa Trung Quốc và phương Tây, nhiều người Trung Quốc đổ xô vào các cơ quan Nhà nước vì công việc ổn định hơn và một loạt các lợi ích khác. Ngay cả các sinh viên tốt nghiệp ở nước ngoài cũng đang nhảy vào cuộc đua này.

Hơn 2,12 triệu thí sinh đã đăng ký cho kỳ thi công chức quốc gia của Trung Quốc – hay còn gọi là guokao. Con số này tăng mạnh so với 1,58 triệu thí sinh vào năm 2020; 1,05 triệu năm 2009 và 125.000 năm 2003.

Năm nay, tất cả cùng cạnh tranh để giành được suất trong số 31.200 vị trí ở 75 cơ quan trung ương và 23 cơ quan trực thuộc, với tỷ lệ cạnh tranh là 1:68. Những người trúng tuyển sẽ bắt đầu công việc mới vào năm 2022.

Đó chỉ là con số cho vị trí công vụ ở các cơ quan trung ương. Nếu tính cả kỳ thi tuyển công chức cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì năm nay sẽ có khoảng 9 triệu người đăng ký, và hầu hết là sinh viên mới ra trường.

“Hơn 60% sinh viên tốt nghiệp đại học ở trường tôi đã nộp đơn xin việc ở các cấp khác nhau trong các doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước trong năm nay”, Peng Bolun, người đã có bằng Thạc sĩ lĩnh vực tài nguyên môi trường cho biết.

Ngày nay, thế hệ Z của Trung Quốc ít quan tâm đến công việc ở các công ty tư nhân và nước ngoài hơn, anh nói. “Công việc ở đó rất căng thẳng và khả năng thất nghiệp sau khi bước sang tuổi 35 hoặc 40 là rất cao”, anh nói. “Các công chức nhìn chung kiếm được nhiều hơn mức lương bình quân đầu người ở địa phương, với nguy cơ thất nghiệp rất thấp và không có khủng hoảng việc làm ở tuổi trung niên. Họ được nghỉ ngơi thường xuyên, chưa kể lương hưu và trợ cấp hưu trí cũng cao hơn nhiều so với các đồng nghiệp trong khu vực tư nhân”.

Một viên chức tập sự tại chính quyền cấp thị trấn ở các khu vực phát triển như Hồng Kông, Ma Cao… và đồng bằng sông Dương Tử có thể được trả 160.000 nhân dân tệ (gần 580 triệu đồng) một năm hoặc hơn, cộng với các quyền lợi.

Một nhân viên có thâm niên ở một phòng ban cấp huyện ở Thâm Quyến có thể kiếm được mức lương hàng năm hơn 300.000 nhân dân tệ (hơn 1 tỷ đồng). Để so sánh, thu nhập bình quân đầu người hàng năm của Trung Quốc chỉ là 32.189 nhân dân tệ (116 triệu đồng) vào năm 2020, theo Cục Thống kê Quốc gia.

“Khi sinh viên tốt nghiệp đại học đổ xô vào làm việc trong hệ thống chính phủ, sự cạnh tranh diễn ra vô cùng khốc liệt trong 2 năm qua”, trưởng khoa kỹ thuật của một trường đại học hàng đầu ở Quảng Đông, người muốn giấu danh tính, cho biết. “Chúng tôi chưa thấy số liệu thống kê liên quan, nhưng những sinh viên sau đại học xuất sắc nhất trong khoa chúng tôi đều tham gia kỳ thi công chức năm ngoái và năm nay, thay vì nhận lời mời từ các công ty hàng đầu như trước đây”.

“Một số sinh viên tốt nghiệp đã được các công ty công nghệ nổi tiếng như Huawei và Tencent đề nghị mức lương 62.700 USD (hơn 1,4 tỷ đồng) mỗi năm, nhưng cuối cùng họ chọn làm việc cho Chính phủ ở bộ phận an ninh mạng. “Đó là một sự thay đổi lớn so với trước đây - sinh viên tốt nghiệp đại học đang tìm kiếm một công việc ổn định”.

Các sinh viên tốt nghiệp xuất sắc từ các trường đại học danh tiếng hoàn toàn có thể nhận được mức lương 157.000 USD/năm (3,6 tỷ đồng) sau 10 năm đi làm. Nhưng họ ngày càng sẵn sàng từ bỏ con đường sự nghiệp đó để đi theo một con đường khác, đó là làm việc cho chính phủ, ông nói.

Trước đây, một số ngành được trả lương cao - bao gồm công nghệ và giáo dục. Những ngành này đã tuyển dụng hàng chục triệu người trẻ tuổi, ngay cả khi một số công ty bị lên án vì văn hóa làm thêm giờ và phân biệt đối xử.

Tuy nhiên, năm nay chính quyền trung ương đã mạnh tay với văn hoá lạm dụng người lao động ở các công ty tư nhân, đồng thời đưa ra các quy định mới có tác động sâu rộng đến những công ty này.

Trong khi đó, ngày càng nhiều phụ huynh thuộc tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang khuyến khích con cái theo đuổi sự nghiệp công chức, thay vì học tập và làm việc ở nước ngoài.

Joan Deng, một luật sư tại Quảng Châu, cho biết: “Năm ngoái, tôi vẫn định cho 2 con trai đi du học trong vài năm tới, nhưng giờ tôi đã thay đổi quyết định”.

Theo Đăng Dương (VietNamNet)