Dự thảo mới đề xuất cho sinh viên xuất sắc hoặc hệ tài năng tốt nghiệp đại học sớm chỉ từ 1,5 đến 2,5 năm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện đang chính thức lấy ý kiến dư luận về dự thảo thông tư Quy chế đào tạo trình độ đại học, với thời hạn kéo dài đến ngày 11/6. Điểm mới mang tính đột phá và thu hút sự quan tâm lớn nhất trong văn bản này chính là việc linh hoạt điều chỉnh khung thời gian đào tạo, mở ra cơ hội tối ưu hóa lộ trình học tập cho người học.  

Hiện nay, dựa trên khung cơ cấu của hệ thống giáo dục quốc dân, một chương trình cử nhân tiêu chuẩn yêu cầu khoảng 3 đến 5 năm học tập trung. Tuy nhiên, trong dự thảo mới, cơ quan quản lý đề xuất quy định thời gian học tối thiểu để hoàn thành chương trình không được ít hơn hai phần ba và thời gian tối đa không vượt quá 2,5 lần so với chuẩn. 

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc các sinh viên thông thường có thể ra trường sớm trong vòng 2 đến 3,3 năm, hoặc kéo dài thời gian học từ 7,5 đến 12,5 năm tùy thuộc vào quy định riêng của từng trường. Đây là bước cải tiến rõ rệt so với thông tư năm 2021, vốn chỉ giới hạn thời gian tối đa gấp hai lần chuẩn mà không hề đưa ra mức sàn tối thiểu.  

Đặc biệt, cơ chế "siêu tốc" được dành riêng để khuyến khích nhóm sinh viên theo học các chương trình đào tạo tài năng hoặc những cá nhân xuất sắc đạt điểm trung bình tích lũy (GPA) loại giỏi. Dự thảo cho phép nhóm đối tượng tinh hoa này được đẩy nhanh tiến độ học tập tối đa, miễn là không tốt nghiệp sớm hơn một nửa thời gian chuẩn. 

Như vậy, những sinh viên có năng lực vượt trội hoàn toàn có thể hoàn thành chương trình và nhận bằng cử nhân chỉ sau ít nhất 1,5 năm đối với chương trình chuẩn 3 năm, và sau 2,5 năm đối với chương trình kéo dài 5 năm.  

Để vận hành lộ trình tăng tốc này một cách khoa học, quy chế vạch rõ mỗi năm học bậc đại học sẽ gồm 2 đến 3 học kỳ chính với tối thiểu 30 tuần học trên lớp, bên cạnh các học kỳ phụ do trường tự tổ chức. Định mức giờ giảng đối với một học phần bất kỳ khi học tập trung được khống chế không vượt quá 15 giờ một tuần. 

Dù vậy, nhằm tháo gỡ nút thắt cho các chương trình đặc thù như học phần chuyên gia, workshop, studio, thực hành chuyên sâu hoặc các lớp có sự giảng dạy của chuyên gia quốc tế, Bộ dự kiến trao quyền cho các trường tự bố trí lịch học vượt mức trần trên, miễn là bảo đảm khối lượng kiến thức, thời gian nghỉ ngơi và khả năng tiếp thu của sinh viên.  

Bên cạnh cuộc cách mạng về thời gian tốt nghiệp, dự thảo còn mang đến nhiều điểm mới đáng chú ý khác nhằm bồi dưỡng nhân tài từ sớm. Theo đó, những học sinh trung học phổ thông xuất sắc thuộc diện miễn thi tốt nghiệp nhờ lọt vào vòng lựa chọn đội tuyển thi quốc tế trở lên sẽ được trao đặc quyền đăng ký học tích lũy tín chỉ đại học trước. 

Bước đi tiên phong này giúp các em có sự chuẩn bị sớm để rút ngắn thời gian lấy bằng sau khi chính thức bước vào giảng đường. Cuối cùng, nhằm bắt kịp xu thế công nghệ, đây cũng là lần đầu tiên Bộ Giáo dục dự kiến ban hành các quy định cụ thể về việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) ở bậc đại học, vạch rõ các nguyên tắc cũng như trách nhiệm liên quan của cả giảng viên lẫn sinh viên.