Viện Hóa học Hoàng gia Australia (RACI) vừa chính thức vinh danh Giáo sư Nguyễn Thành Vinh với Huy chương Mary Garson 2026, giải thưởng danh giá dành riêng cho nhà hóa học hữu cơ trung niên xuất sắc nhất nước Australia.
17-1786965025-cuu-a-quan-olympic-que-thanh-hoa-nhan-giai-thuong-hoa-hoc-o-australia
GS Nguyễn Thành Vinh nhận giải thưởng (Ảnh: NIC AU)

Thông tin từ Mạng lưới Đổi mới Sáng tạo Việt Nam tại Australia (NIC AU) cho biết, giải thưởng do Phân ban Hóa học Hữu cơ trực thuộc RACI trao tặng nhằm ghi nhận những thành tựu xuất sắc trong nghiên cứu, cũng như tôn vinh những đóng góp nổi bật về mặt đổi mới, năng lực chuyên môn và vai trò dẫn dắt của Giáo sư Nguyễn Thành Vinh đối với sự phát triển của ngành.

Lễ trao huy chương diễn ra trong khuôn khổ Đại hội Toàn quốc RACI, được tổ chức từ ngày 5 đến ngày 10/7/2026 tại thành phố Perth, bang Tây Australia. Bày tỏ lòng biết ơn khi đón nhận vinh dự này, Giáo sư Vinh nhấn mạnh rằng thành quả đạt được mang đậm dấu ấn đóng góp của các cộng sự trong nhóm nghiên cứu tại Khoa Hóa học, Đại học New South Wales.  

Đối với khán giả Việt Nam, cái tên Nguyễn Thành Vinh vốn quen thuộc từ năm 2000 khi ông xuất sắc giành ngôi vị Á quân mùa đầu tiên của chương trình Đường lên đỉnh Olympia, đồng thời đoạt Huy chương Bạc Olympic Hóa học quốc tế trong cùng năm. Ngoài ra, ông còn từng để lại ấn tượng với công chúng qua vai diễn Nam “Mọt Sách” trong bộ phim truyền hình nổi tiếng “Phía trước là bầu trời”.  

Ông Nguyễn Thành Vinh tốt nghiệp cử nhân ngành Hóa học Công nghiệp tại Đại học New South Wales (UNSW), sau đó hoàn thành chương trình tiến sĩ Hóa học hữu cơ tại Đại học Quốc gia Australia (ANU) dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Michael Sherburn.

Trong thời gian làm tiến sĩ, ông tập trung nghiên cứu và phát triển các phương pháp tổng hợp mới nhằm phục vụ việc tổng hợp sản phẩm tự nhiên cũng như các phân tử tổng hợp ứng dụng vào mô hình hóa quá trình phân phối thuốc.  

Giải thưởng “Nhà hóa học hữu cơ trung niên xuất sắc nhất Úc năm 2026” là cột mốc đặc biệt khi đây là lần thứ hai RACI trao tặng giải thưởng cho Giáo sư Nguyễn Thành Vinh. Tròn một thập kỷ trước, ông từng được trao Huy chương Athel Beckwith 2016 – giải thưởng tôn vinh những nhà hóa học hữu cơ xuất sắc mới được bổ nhiệm.

Danh hiệu năm 2016 ghi nhận những cống hiến vượt bậc của ông trong việc sáng tạo các phương pháp tổng hợp hữu cơ mới, đặc biệt là ứng dụng cation thơm và olefin N-heterocyclic, kèm theo khoản tài trợ 3.500 AUD để ông thực hiện chuyến thuyết trình về công trình nghiên cứu khắp nước Úc.  

Bề dày sự nghiệp của Giáo sư Vinh còn ghi dấu giai đoạn nghiên cứu sau tiến sĩ cùng Giáo sư Dieter Enders tại Viện Hóa học Hữu cơ RWTH Aachen (Đức) theo diện Học bổng sau tiến sĩ Alexander von Humboldt với trọng tâm là lĩnh vực xúc tác hữu cơ.

Đến tháng 6/2013, ông bắt đầu con đường nghiên cứu độc lập tại Đại học Curtin, trước khi quay trở lại công tác tại Đại học New South Wales từ năm 2015.

Tại đây, các hướng nghiên cứu trọng điểm của ông xoay quanh xúc tác hữu cơ, hoạt hóa liên kết C-H trong hợp chất thơm, cùng việc tổng hợp hóa dược và các hợp chất hoạt tính sinh học có nguồn gốc tự nhiên. Đến năm 2026, ông chính thức được bổ nhiệm học hàm Giáo sư (professor).

PV (SHTT)