Điểm chuẩn xét tuyển đại học sẽ giảm?

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025 dự báo thấp hơn năm 2024, nhất là ở 2 môn toán và tiếng Anh, dẫn tới mặt bằng điểm chuẩn xét tuyển đại học nhiều khả năng cũng sẽ giảm

Ngày 13-7, hội đồng thi thi tốt nghiệp THPT năm 2025 các tỉnh, thành đã tổng kết công tác chấm thi, gửi dữ liệu kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT). Dự kiến đúng 8 giờ ngày 16-7, các hội đồng thi sẽ công bố kết quả cho gần 1,17 triệu thí sinh.

Điểm 9 ngữ văn rất hiếm

Tại kỳ thi năm nay, Hà Nội đã điều động hơn 800 cán bộ, giáo viên các trường THPT trên địa bàn thành phố tham gia chấm thi. Trong tất cả môn thi, chỉ riêng ngữ văn do giáo viên chấm, các môn trắc nghiệm còn lại đều chấm bằng máy.

Đề cập kết quả môn ngữ văn, một giáo viên tham gia chấm thi tại một tỉnh phía Bắc cho hay năm nay chất lượng bài thi khá ổn so với mong đợi. Trước khi chấm thi, giáo viên này lo thí sinh không bắt nhịp được với cách ra đề mới nhưng kết quả cho thấy mức điểm phổ biến khoảng 6-7.

Theo giáo viên này, những thí sinh nắm chắc kiến thức, quan tâm đến các vấn đề thời sự như sáp nhập tỉnh - thành, biết vận dụng kiến thức về tình yêu đối với quê hương, đất nước trong phần nghị luận xã hội đều có cơ hội ghi điểm. Đã có những bài thi đạt điểm 9 nhưng nhìn chung, số lượng bài thi đạt 8,5-9 điểm khá hiếm. Năm nay, thí sinh sẽ khó đạt điểm tuyệt đối môn văn.

Theo nhận định của nhiều giáo viên, đề thi toán năm nay có sự thay đổi đáng kể về cấu trúc, tăng cường các câu hỏi vận dụng và vận dụng cao. Còn đề tiếng Anh được đánh giá có mức độ khó cao hơn cả về từ vựng lẫn cấu trúc câu.

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay được dự báo thấp hơn so với năm 2024, nhất là ở 2 môn toán và tiếng Anh. Điều này dẫn tới mặt bằng điểm chuẩn xét tuyển đại học từ điểm thi tốt nghiệp cũng có khả năng giảm, đặc biệt là các tổ hợp D01, A01, D07.

Một chuyên gia khảo thí cho rằng sau khi công bố kết quả, nếu đề thi thực sự vượt quá khung năng lực cần đạt của học sinh phổ thông thì cần xem xét lại thang điểm. Việc đánh giá lại độ khó của các câu hỏi, loại bỏ những câu vượt ngưỡng yêu cầu là cách để bảo đảm sự công bằng giữa học sinh các vùng miền và điều kiện học tập khác nhau.

Cần có ngân hàng đề thi

2025 là năm đầu tiên Bộ GD-ĐT xây dựng đề thi mà không dựa trên ngân hàng đề thi với các quy trình khép kín, thử nghiệm, thậm chí chuẩn hóa.

GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng - Bộ GD-ĐT, cho rằng quy trình xây dựng đề thi dựa trên ngân hàng câu hỏi đã được thực hiện trong các năm vừa qua cho Chương trình Giáo dục phổ thông 2006. Với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, thay vì sử dụng ngân hàng đề thi, Bộ GD-ĐT dùng thư viện đề thi, song thư viện đề này cũng chỉ mang tính chất tham khảo.

GS Nguyễn Ngọc Hà nhận xét đề thi năm nay được xây dựng dựa theo phương pháp chuyên gia đề xuất, trên cơ sở tham khảo cơ bản các đề đã được công bố, thử nghiệm về độ khó, mức độ đáp ứng việc dạy và học. Công tác ra đề thi năm nay có sự khác biệt rất lớn so với các năm trước. Trước đây, đề thi được xây dựng trên ma trận có sẵn nhưng năm nay không có ma trận này. Thay vào đó, trong quá trình làm đề, phần mềm sẽ sinh ra ma trận một cách hết sức ngẫu nhiên.

Dù vậy, theo các chuyên gia, với các kỳ thi chuẩn hóa như tốt nghiệp THPT thì trước khi đưa vào đề thi chính thức, việc đánh giá một câu hỏi là khó hay dễ, có độ phân biệt giữa các nhóm thí sinh ra sao và chất lượng thế nào không nên chỉ dựa vào đội ngũ biên soạn, thẩm định câu hỏi. Việc này cần được đánh giá một cách khoa học qua quá trình thiết kế thử nghiệm và phân tích dữ liệu ứng dụng các lý thuyết đo lường.

Một giảng viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội góp ý đề thi tốt nghiệp THPT cho thí sinh trên toàn quốc cần được xây dựng theo nguyên tắc sư phạm, khoa học, chuẩn hóa, lấy người học làm trung tâm và hướng tới sự công bằng, tin cậy, đo được chuẩn đầu ra đúng của Chương trình Giáo dục phổ thông. Đề thi cần được chuẩn hóa bằng thử nghiệm thực tế, phải qua nhiều vòng thử nghiệm để đánh giá độ khó dễ, tính hợp lệ và độ tin cậy.

Chuyên gia này góp ý để bảo đảm sự ổn định của kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, Bộ GD-ĐT cần chuẩn hóa đội ngũ xây dựng đề thi cả về chuyên môn lẫn kỹ thuật ra đề. Cần thiết kế bài thi chuẩn hóa, phản ánh đúng chuẩn đầu ra và bảo đảm độ tin cậy.

Nhiều chuyên gia cũng đồng tình cho rằng cần cấp thiết xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa cấp quốc gia cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, bởi đây là nền tảng kỹ thuật quan trọng nhưng hiện chưa được thiết lập. Việc xây dựng đề cho một kỳ thi có tới cả triệu thí sinh là rất quan trọng, không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm của các chuyên gia.

Ngoài ra, các ma trận nên được xây dựng và đánh giá cẩn thận dựa theo những nguyên tắc cụ thể để bảo đảm tính cân đối, tính đại diện của cả các mạch nội dung và các mức độ nhận thức. Một yếu tố nữa cũng rất cần được xem xét là tính tương đồng của các mã đề thi trong cùng một năm, cũng như giữa các năm để có cơ sở so sánh và tạo ra sự công bằng cho kỳ thi. 

Phúc khảo từ ngày 16 đến 25-7

Bộ GD-ĐT cho biết theo kế hoạch, các hội đồng thi sẽ công bố kết quả điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025 vào 8 giờ ngày 16-7. Các sở GD-ĐT và trường phổ thông sẽ hoàn tất việc xét công nhận tốt nghiệp THPT chậm nhất ngày 18-7. Chậm nhất đến ngày 22-7, các trường hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời; gửi giấy chứng nhận kết quả thi; trả học bạ và các loại giấy chứng nhận liên quan (bản chính) cho thí sinh.

Thời hạn nhận đơn phúc khảo và lập danh sách phúc khảo triển khai từ ngày 16 đến hết ngày 25-7. Việc xét công nhận tốt nghiệp THPT sau phúc khảo thực hiện chậm nhất ngày 8-8.