Một câu chuyện ở ĐH Bách Khoa 9 năm trước gây bão: Khi phần "lễ" mất đi, thì học nhiều cũng chỉ là cái đầu đầy chữ nhưng trái tim rỗng!

Mới đây, một đoạn video trên mạng xã hội ghi lại cảnh cô giáo đứng viết chồng lên những dòng chữ cũ còn nguyên trên bảng đã khiến cộng đồng mạng chia thành hai luồng tranh cãi. 

Một bên cho rằng cô giáo hơi căng thẳng, chỉ cần gọi một học sinh lên lau bảng mất vài phút là xong. Nhưng cũng có người chỉ ra, lúc ấy đã 10h10, nghĩa là sau giờ ra chơi khá lâu, vậy mà bảng vẫn chưa ai xóa, cô phải chờ gần nửa tiết. Trong khi đó, học sinh phía dưới lại cười đùa, thản nhiên rút điện thoại quay video, đây là một cách hành xử thiếu tôn trọng với người đang đứng lớp.

Trên mạng, nhiều người bênh vực cô giáo, khẳng định lau bảng không phải chuyện nhỏ, mà là phần trách nhiệm và nề nếp cơ bản trong lớp học. Ở trường, học sinh không chỉ học kiến thức mà còn học cách cư xử, biết chuẩn bị, biết tôn trọng người khác. Một lớp học mà thầy bước vào, bảng vẫn còn chữ, phấn đã mòn, giẻ lau khô cứng thì điều đáng lo không phải là chiếc bảng, mà là cách học trò nhìn nhận về việc học. 

Cách hành xử của cô không phải vì nóng giận mà là một bài học để học sinh nhớ lâu, rằng sự tôn trọng và ý thức kỷ luật không nằm ở những điều to tát, mà bắt đầu từ việc nhỏ như chuẩn bị một tấm bảng sạch cho tiết học mới.

Giữa lúc tranh luận còn sôi sục, một câu chuyện khác được chia sẻ lại khiến nhiều người lặng đi. 

Năm 2016, tại Đại học Bách khoa Đà Nẵng, thầy giáo dạy Giải tích bước vào lớp, thấy bảng vẫn còn đầy chữ của tiết trước, liền viết đè lên 1 tua 3 tiết. Không ai cười, không ai quay clip. Một sinh viên đứng dậy thay mặt lớp xin lỗi thầy. từ ngày hôm đó, suốt 5 năm đại học, lớp ấy chưa từng quên chuẩn bị bảng sạch trước mỗi giờ học. 

Hai tình huống, hai thế hệ, hai cách phản ứng khác nhau

Một bên, học sinh chọn giơ điện thoại lên quay, rồi bình luận; bên kia, học trò chọn cúi đầu xin lỗi và nhớ mãi bài học về sự chuẩn bị. Khác biệt không nằm ở người thầy, mà ở thái độ của người học. Khi được dạy rằng, mọi việc nhỏ đều đáng làm cẩn thận, người ta sẽ học được kỷ luật. Khi biết chuẩn bị cho người đến sau, người ta học được trách nhiệm. Và khi biết nhận lỗi, người ta học được lòng tôn trọng.

Chúng ta nói rất nhiều về đổi mới giáo dục, về dạy kỹ năng, tư duy phản biện… nhưng đôi khi, điều quan trọng nhất lại nằm ở những chi tiết tưởng nhỏ bé nhất: một lời chào, một cái bảng sạch, một thái độ đúng. Bởi "lễ" không chỉ là lễ phép, mà là cách chúng ta đối xử với người khác bằng sự tôn trọng và tự trọng.

Một giáo viên có thể dạy hàng chục tiết trong ngày, nhưng điều khiến họ mệt mỏi không phải là phấn bụi hay bảng bẩn, mà là sự thờ ơ của học sinh. Còn với người học, đôi khi, một hành động tưởng chừng nhỏ lại thể hiện cả nhân cách. Nếu không biết dọn dẹp một chiếc bảng cho người dạy mình, liệu sau này ta có thể chuẩn bị một "sân khấu sạch" cho những người đến sau?

Câu chuyện ở Đại học Bách khoa năm nào được nhắc lại như một lời nhắc dịu dàng: giáo dục không bắt đầu từ những bài học lớn, mà từ những hành động rất nhỏ. Một cái bảng sạch không chỉ để viết bài mới, mà còn để dạy người ta biết tôn trọng quá khứ và chuẩn bị cho hiện tại.

"Tiên học lễ, hậu học văn" - câu khẩu hiệu treo trên tường mỗi lớp học không phải là hình thức. Nó chính là kim chỉ nam cho mọi hành vi, mọi thái độ. Vì nếu cái "lễ" mất đi, thì dù học bao nhiêu kiến thức, cũng chỉ là cái đầu đầy chữ nhưng trái tim rỗng. Và có lẽ, bài học lớn nhất từ hai tấm bảng ấy là: giáo dục bắt đầu từ ý thức và sự tôn trọng là bài học đầu tiên của mọi nền văn minh.