Những lĩnh vực học tập phù hợp với nữ sinh trong thời đại AI

Chia sẻ với báo chí, PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa, cho rằng trước mùa tuyển sinh năm 2026, nhiều học sinh đang cảm thấy băn khoăn khi phải đưa ra quyết định nghề nghiệp trong bối cảnh thế giới chuyển mình mạnh mẽ bởi Artificial Intelligence (AI). Tuy nhiên, theo bà, sự phát triển của công nghệ không chỉ tạo ra thách thức mà còn mở ra nhiều cơ hội cho giới trẻ, đặc biệt là nữ sinh nếu biết định hướng đúng đắn.

Một trong những nhóm ngành được chuyên gia nhắc tới là lĩnh vực Nhân văn và Khoa học xã hội. Dù AI có thể hỗ trợ viết lách hay xử lý dữ liệu, công nghệ vẫn không thể thay thế hoàn toàn những trải nghiệm sống và khả năng thấu hiểu con người. Những ngành như tâm lý học, xã hội học, ngôn ngữ học hay luật học ngày nay không còn tồn tại độc lập mà ngày càng gắn với phân tích dữ liệu. Theo bà Thơ, nếu biết tận dụng lợi thế về sự nhạy cảm và khả năng thấu cảm, nữ sinh hoàn toàn có thể phát huy vai trò trong việc hiểu và điều chỉnh cách con người tương tác với AI.

Một lĩnh vực khác cũng được đánh giá nhiều tiềm năng là thiết kế trải nghiệm và sáng tạo nội dung. Trong những năm gần đây, các sự kiện văn hóa kết hợp công nghệ số ngày càng thu hút công chúng. Dù AI có thể tạo ra hình ảnh hay nội dung cơ bản, con người vẫn là người định hướng thẩm mỹ và xây dựng câu chuyện phía sau. Những công việc như thiết kế trải nghiệm người dùng hay quản trị sáng tạo đòi hỏi khả năng quan sát tinh tế và tư duy nghệ thuật – những yếu tố mà nữ giới thường có thế mạnh.

Nhóm ngành Kinh doanh và Quản lý cũng tiếp tục thu hút đông đảo sinh viên. Theo quan sát của chuyên gia, cứ bốn sinh viên đại học thì có khoảng một người theo học lĩnh vực này. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm ngành chịu áp lực lớn trước sự phát triển của AI nếu chỉ tập trung vào kỹ năng nghiệp vụ cơ bản. Vì vậy, bà Thơ khuyến nghị sinh viên nên lựa chọn môi trường đào tạo gắn với thực tiễn, nơi người học có cơ hội thực tập và làm việc với doanh nghiệp ngay trong quá trình học tập, đồng thời chủ động trang bị các kỹ năng phân tích dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản trị.

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, ngành đào tạo giáo viên cũng được xem là một hướng đi đáng cân nhắc. Theo bà Thơ, khi AI có thể cung cấp kiến thức như một “gia sư trực tuyến” hoạt động 24/7, vai trò của giáo viên ngày càng chuyển sang truyền cảm hứng, hướng dẫn tư duy và giáo dục đạo đức. Điều này đòi hỏi những nhà giáo tương lai phải có năng lực thiết kế lộ trình học tập cá nhân hóa và khả năng kết nối với học sinh – điều mà máy móc khó có thể thay thế.

Bên cạnh đó, nhóm ngành STEM – bao gồm khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học – đang trở thành lĩnh vực được chú ý đặc biệt. Theo bà Thơ, đây là khu vực được Chính phủ ưu tiên phát triển và dự báo sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm trong tương lai. Một số trường đại học lớn, trong đó có Đại học Phenikaa, đang triển khai các chương trình đào tạo tài năng STEM nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực. Việt Nam cũng đặt mục tiêu đạt khoảng 1 triệu lao động trong lĩnh vực này vào năm 2030 để đón đầu làn sóng phát triển của công nghệ chip bán dẫn và AI. Chuyên gia nhấn mạnh rằng nữ sinh không nên tự giới hạn bản thân khi lựa chọn khối ngành này, bởi sự tỉ mỉ, kiên trì và khả năng giải quyết vấn đề là những lợi thế quan trọng.

Ngoài ra, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cũng được đánh giá là ổn định và giàu tiềm năng. Dù ngành y có yêu cầu đào tạo khắt khe về cơ sở vật chất và chỉ tiêu tuyển sinh, nhu cầu nhân lực của xã hội vẫn rất lớn, đặc biệt là những người có chuyên môn cao và biết ứng dụng công nghệ trong công việc. Bên cạnh các nghề quen thuộc như bác sĩ hay điều dưỡng, nhiều lĩnh vực mới đang xuất hiện như kỹ thuật y sinh, quản lý bệnh viện, tư vấn dinh dưỡng hay chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, trong xã hội hiện đại không còn khái niệm ngành nghề dành riêng cho nam hay nữ. Điều quan trọng là người học cần lựa chọn lĩnh vực phù hợp với năng lực và giá trị cá nhân, thay vì chạy theo xu hướng hoặc chỉ tìm kiếm sự an toàn. Bà cũng nhấn mạnh ba yếu tố quan trọng giúp người trẻ thích ứng với thời đại mới gồm tư duy phản biện, khả năng học tập suốt đời và sự thấu cảm – những phẩm chất giúp con người tạo ra khác biệt trước sự phát triển của máy móc và công nghệ.