Tuyển sinh đại học 2026: Thời hoàng kim của đánh giá năng lực, "cửa" học bạ hẹp dần

Điểm nhấn nổi bật nhất chính là sự thoái trào của phương thức xét học bạ thuần túy, nhường chỗ cho các kỳ thi đánh giá năng lực, phỏng vấn và xét tuyển hồ sơ năng lực toàn diện. Sự dịch chuyển này nhằm mục đích tìm kiếm những ứng viên không chỉ có điểm số tốt mà còn thực sự phù hợp với đặc thù đào tạo của từng ngành học.

Hàng loạt trường lớn nói "không" với học bạ

Theo số liệu mới nhất, đã có hơn 30 trường đại học công bố phương án tuyển sinh dự kiến cho năm 2026 với những thay đổi gây chú ý. Đáng kinh ngạc là có tới 14 cơ sở giáo dục đại học danh tiếng đã quyết định loại bỏ hoàn toàn phương thức xét tuyển bằng học bạ. Những cái tên đình đám như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Sư phạm TP.HCM hay Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đều nằm trong danh sách này.

Bên cạnh đó, 14 trường khác dù vẫn duy trì xét học bạ nhưng đã siết chặt điều kiện bằng cách chỉ coi đây là tiêu chí phụ hoặc kết hợp với các yêu cầu khác. Một số trường chỉ xét kết quả của hai học kỳ lớp 12 hoặc giới hạn phương thức này cho các ngành không trọng điểm và các chương trình liên kết quốc tế.

Đánh giá năng lực và tổ hợp môn mới chiếm ưu thế

Năm 2026 đánh dấu sự "lên ngôi" của các kỳ thi riêng biệt như TSA, HSA, V-ACT hay V-SAT. Các trường xem đây là công cụ chuẩn hóa đầu vào công bằng và chính xác hơn so với điểm số học bạ. Không dừng lại ở đó, nhiều trường còn đổi mới bằng cách áp dụng phương thức xét hồ sơ năng lực hoặc phỏng vấn trực tiếp. Điển hình như Đại học Văn Lang sẽ xem xét tổng thể quá trình học tập kết hợp với bài đánh giá cá nhân và năng lực ngoại ngữ, thay vì chỉ nhìn vào bảng điểm.

Để tương thích với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, cấu trúc các tổ hợp môn cũng có sự thay đổi lớn. Nhiều trường tại TP.HCM như Đại học Luật đã mạnh dạn bỏ các tổ hợp truyền thống như A00, C00 để thay thế bằng các tổ hợp mới hiện đại hơn, kết hợp giữa Toán, Văn với Ngoại ngữ hoặc Tin học. Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) cũng dự kiến tổ chức kỳ thi V-SAT riêng trên máy tính vào tháng 5/2026 để chủ động nguồn tuyển.

Lộ trình tuyển sinh sớm và lời khuyên cho thí sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, lịch trình tuyển sinh năm 2026 sẽ diễn ra sớm hơn khoảng hai tuần so với mọi năm. Kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến tổ chức vào ngày 11–12/6, và các trường phải hoàn tất việc công bố thông tin tuyển sinh trước ngày 15/2. Thí sinh sẽ có khoảng thời gian từ ngày 2/7 đến 14/7 để đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần.

Trước xu hướng "siết" học bạ, các chuyên gia giáo dục cho rằng thí sinh cần nhanh chóng thay đổi chiến thuật. Thay vì chỉ tập trung vào điểm số trên lớp, người học nên học đều các môn trong tổ hợp, rèn luyện tư duy để tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực và tích lũy các chứng chỉ quốc tế. Việc xây dựng một hồ sơ năng lực cá nhân ấn tượng và rèn luyện kỹ năng phỏng vấn cũng sẽ là những "vũ khí" quan trọng giúp thí sinh vượt qua rào cản đầu vào ngày càng khắt khe của các trường đại học top đầu.