Giới trẻ
24/10/2026 16:23Vì sao học trò ngày trước hiếm khi đánh thầy cô, còn nay bạo lực học đường khiến nhiều người lo ngại?
Tối 20/10, đoạn video trích xuất từ camera lớp học lan truyền trên mạng xã hội, ghi lại cảnh một nam sinh lao lên bục giảng, đánh vào đầu cô giáo đang giảng bài. Dù cô giáo loạng choạng lùi về phía bàn giáo viên, nam sinh vẫn tiếp tục tiến tới, bất chấp tiếng hô hoán và sự can ngăn của các bạn trong lớp.
Sự việc xảy ra sáng 19/10, trong giờ Toán tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xã Nội Bài, Hà Nội. Hình ảnh gây phẫn nộ này cũng khiến nhiều người thuộc thế hệ 7x, 8x trở về trước không khỏi đau lòng khi nhớ về thời học trò, khi thầy cô luôn được xem là những người đáng kính trọng.
Ngày ấy, học sinh cũng nghịch ngợm, đánh nhau, trốn làm bài tập, quay cóp hoặc có lúc bất bình vì cho rằng mình bị phạt oan. Tuy nhiên, dù có không hài lòng với cách ứng xử của thầy cô, phần lớn vẫn ý thức được giới hạn trong hành vi. Nói hỗn đã bị xem là cá biệt, còn chuyện động tay chân với giáo viên gần như vượt khỏi những chuẩn mực mà học trò được dạy dỗ.
Vậy điều gì khiến những vụ học sinh có hành vi bạo lực với giáo viên vẫn xảy ra trong xã hội hiện nay? Phải chăng cách giáo dục trẻ đang tồn tại những vấn đề cần nhìn nhận nghiêm túc?
Khi bàn về vấn đề này, một số ý kiến cho rằng giáo viên ngày trước có thể nghiêm khắc hơn, từ việc quở trách học sinh nói chuyện riêng đến dùng thước cảnh cáo những em không làm bài tập. Ngày nay, những hành vi tương tự có thể bị xem là bạo lực học đường và khiến giáo viên đối mặt với hình thức kỷ luật. Vì thế, có người cho rằng giáo viên đã mất đi phần nào quyền uy trước học trò.
Tuy nhiên, không thể lấy sự phổ biến của những hình phạt trong quá khứ để biện minh cho bạo lực. Quan niệm và phương pháp giáo dục cần thay đổi theo thời đại; việc làm tổn thương thân thể hay nhân phẩm học sinh không thể được chấp nhận chỉ vì từng tồn tại trong trường học.
Dẫu vậy, nhận định về sự suy giảm uy tín của giáo viên vẫn đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm: Vì sao vị trí của người thầy trong mắt một bộ phận học sinh dường như không còn được coi trọng như trước?
Trong ký ức của nhiều người thuộc thế hệ trước, thầy cô không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là biểu tượng của đạo đức, tri thức và sự tin cậy. Có những lời cha mẹ nói, con cái vẫn tranh luận hoặc nghi ngờ, nhưng khi giáo viên nhắc nhở, các em lại dễ dàng tiếp nhận hơn.
Không ít phụ huynh từng tìm đến giáo viên để nhờ khuyên bảo những đứa con bướng bỉnh. Đôi khi, một lời nhắc nhở từ giáo viên chủ nhiệm có sức thuyết phục hơn cả những cuộc tranh luận kéo dài trong gia đình.
Sự kính trọng ấy không chỉ xuất phát từ uy tín cá nhân của người dạy mà còn gắn với quan niệm về tôn ti, trật tự trong quan hệ thầy trò. Học sinh có thể cảm thấy thầy cô khắt khe, thậm chí cho rằng mình bị đối xử thiếu công bằng, nhưng vẫn hiểu rằng có những giới hạn không thể vượt qua trong cách ứng xử.
Một vấn đề khác được đặt ra là cách một bộ phận phụ huynh và học sinh nhìn nhận vai trò của giáo viên. Thay vì xem thầy cô là những người có trách nhiệm giáo dục và uốn nắn, một số người có xu hướng coi giáo viên đơn thuần là người cung cấp dịch vụ giáo dục.
Việc phụ huynh quá chú ý, soi xét từng lời nói và hành động của giáo viên, thậm chí nhanh chóng đăng tải video lên mạng xã hội để phản ánh, cũng có thể tạo ra áp lực đáng kể. Trong một số trường hợp, giáo viên còn phải đối mặt với làn sóng chỉ trích trên mạng khi sự việc chưa được nhìn nhận đầy đủ.
Nỗi lo bị phản ứng hoặc bị đưa lên mạng khiến một số giáo viên cảm thấy khó khăn khi cần nghiêm khắc với học sinh. Nếu việc nhắc nhở, uốn nắn luôn đi kèm tâm lý e ngại, trong khi học sinh không còn ý thức rõ về giới hạn ứng xử, việc duy trì kỷ cương trong lớp học sẽ trở nên khó khăn hơn.
Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng giáo dục đã có những bước tiến theo hướng văn minh hơn sau nhiều thập kỷ phát triển. Những hình phạt gây tổn thương thể chất hoặc xúc phạm nhân phẩm học sinh không nên được khôi phục chỉ để lấy lại uy quyền cho giáo viên.
Điều cần giữ gìn không phải là quyền được quát mắng hay trừng phạt học trò, mà là sự tôn trọng dành cho người thầy, đi cùng những chuẩn mực ứng xử phù hợp trong môi trường giáo dục.
Trước thực trạng học sinh có hành vi bạo lực với giáo viên, việc quy kết rằng thế hệ 7x, 8x là thế hệ cuối cùng biết tôn sư trọng đạo là cách nhìn quá cực đoan. Không thể đánh đồng toàn bộ học sinh ngày nay chỉ từ một số vụ việc đáng tiếc.
Dù vậy, những trường hợp học sinh hành hung giáo viên vẫn cần được nhìn nhận nghiêm túc, tìm hiểu nguyên nhân và có giải pháp khắc phục. Điều quan trọng là không chỉ xử lý hành vi vi phạm sau khi sự việc xảy ra, mà còn phải chú trọng giáo dục thái độ, trách nhiệm và giới hạn ứng xử của học sinh.
Giữ gìn sự kính trọng đối với người thầy không có nghĩa quay trở lại cách giáo dục cứng nhắc của ngày trước. Đó là việc xây dựng mối quan hệ trong đó giáo viên tôn trọng học sinh, phụ huynh đồng hành cùng nhà trường và học sinh hiểu rằng bất đồng không thể trở thành lý do để xúc phạm hay hành hung người khác.
Một nền giáo dục tiến bộ cần bảo vệ học sinh khỏi những hình thức trừng phạt không phù hợp, đồng thời bảo đảm giáo viên được tôn trọng và có điều kiện thực hiện trách nhiệm của mình. Đổi mới phương pháp giáo dục có thể làm thay đổi cách thầy trò tương tác, nhưng sự tôn trọng lẫn nhau vẫn phải là nền tảng không thể thiếu.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
