Xử lý học sinh vi phạm có thể áp dụng biện pháp giáo dưỡng, cộng đồng

Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hiệu lực từ ngày 31/10, quy định học sinh vi phạm nội quy nhà trường sẽ bị kỷ luật tùy mức độ bằng hình thức nhắc nhở, phê bình hoặc viết bản tự kiểm điểm có xác nhận của gia đình. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, mục tiêu của quy định là ngăn ngừa, giúp học sinh nhận thức sai phạm, tự điều chỉnh hành vi và hình thành lối sống tích cực, đảm bảo cho các học sinh vi phạm kỷ luật nhận ra được hạn chế, sai sót của mình và có phương án rèn luyện, khắc phục sai sót, điều chỉnh hành vi để phát triển cho bản thân tốt hơn.

Mọi hành vi vi phạm vẫn thuộc phạm vi điều chỉnh của hệ thống pháp luật. Tùy mức độ và hậu quả, cá nhân vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của luật hình sự, luật tư pháp người chưa thành niên hoặc các văn bản liên quan khác.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, Thông tư 19 quy định khen thưởng, kỷ luật học sinh trong nhà trường, được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp trong Thông tư 08 năm 1988. "Như vậy, gần 40 năm chúng ta mới sửa được. Nhiều Bộ trưởng các thời kỳ đã bàn thảo, nâng lên hạ xuống nhưng chưa thực hiện. Đây là một việc làm rất bản lĩnh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng ta cần ghi nhận", Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh và cho biết Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nắm sát tình hình, theo dõi diễn biến, để kịp thời sửa đổi, bổ sung chính sách liên quan.

Theo Phó Thủ tướng Lê Thành Long, kinh nghiệm quốc tế cho thấy các vi phạm được xử lý theo hệ thống pháp luật chuyên ngành tương ứng. Học sinh vi phạm có thể được đưa vào trường giáo dưỡng hoặc cơ sở cộng đồng. Nếu vi phạm hình sự thì căn cứ vào lứa tuổi để xử lý theo Bộ luật Hình sự. Nếu vi phạm hành chính sẽ được điều chỉnh theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.

“Đây cũng là tư duy của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm giữ việc kỷ luật trong nhà trường tương đối nhẹ nhàng, theo quan điểm giáo dục của phần lớn các nước phát triển, không được ngắt quãng quá trình giáo dục, đặc biệt đối với trẻ em ở lứa tuổi nhạy cảm”, Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhận định, đồng thời nhấn mạnh sẽ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo theo dõi sát quy định, chính sách liên quan, kịp thời sửa đổi nếu chưa phù hợp bởi "việc này hoàn toàn cởi mở".

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hà (Bắc Ninh), gia đình là nơi hình thành nhân cách đầu tiên của trẻ, nhưng nhiều cha mẹ lại thiếu thời gian và kỹ năng giáo dục cảm xúc, để con tiếp xúc với phim ảnh, trò chơi, nội dung bạo lực mà không kiểm soát. Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 19 với tinh thần nhân văn, chuyển từ trừng phạt sang giáo dục phục hồi nhưng chính sách này sẽ không hiệu quả nếu thiếu đội ngũ tư vấn tâm lý học đường chuyên nghiệp. Bà Nguyễn Thị Hà cho rằng, cần xác định rõ trách nhiệm của phụ huynh khi con em vi phạm bạo lực nghiêm trọng, đồng thời đưa kỹ năng làm cha mẹ và giáo dục cảm xúc vào chương trình đào tạo cộng đồng, xem đây là nội dung bắt buộc của các tổ chức dân cư, hội phụ nữ, công đoàn, đoàn thể.

Đại biểu Siu Hương, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai, cho rằng, theo Thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hình thức kỷ luật đình chỉ học sẽ được bỏ hoàn toàn. Chủ trương nhân văn này nhằm bảo đảm quyền học tập của học sinh. Tuy nhiên, nhiều cử tri lo ngại biện pháp kỷ luật chỉ dừng ở nhắc nhở, yêu cầu xin lỗi, phê bình, viết bản tự kiểm điểm, chưa đủ tính răn đe, đặc biệt với hành vi xúc phạm, bạo lực học đường nhưng chưa đến mức cấu thành tội phạm. Vì vậy, bà Siu Hương kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu bổ sung cơ chế xử lý mang tính giáo dục và uốn nắn tâm lý, hành vi, có thể tham khảo kinh nghiệm một số nước như tư vấn tâm lý bắt buộc, lao động công ích trong trường hoặc tham gia các lớp giáo dục kỹ năng sống. Các biện pháp giáo dục cần vừa đảm bảo tính răn đe, vừa giúp học sinh nhận thức, sửa sai và phát triển tích cực hơn.