5 kiểu tiêu tiền khiến cái nghèo dính chặt, gỡ mãi không ra

Có một kiểu túng thiếu không đến từ thiếu cơ hội, mà đến từ việc bạn không biết cách nắm giữ những gì mình đang có. Bạn có thể kiếm được 20- 25 triệu/ tháng, không phải là ít. Nhưng nếu tiêu tiền theo 5 kiểu dưới đây, thì chẳng cần làm gì khủng khiếp, bạn sẽ thấy mình luôn ở trạng thái ví rỗng, số dư tài khoản sạch nhẵn, thậm chí là âm.

1. Tiêu tiền theo cảm xúc, vui buồn đều móc ví

Chúng ta hay nghĩ tiền là công cụ để mua lấy niềm vui, nhưng khi cảm xúc chi phối mọi quyết định tài chính thì chính tiền lại trở thành nạn nhân.

Một hôm bị crush seen tin nhắn, bạn kéo lũ bạn đi ăn buffet hết 600k/ người để đỡ buồn, hôm sau mua thêm chiếc áo mới xoa dịu tinh thần. Một hôm khác, khi crush bỗng trả lời tin nhắn vui vẻ, bạn lại rủ ngay “hội đồng quản trị” đi cà phê thảo luận chiến lược. Cảm xúc lên xuống theo ngày - và ví cũng tụt dốc theo tuần.

Vấn đề là những lần “tự thưởng” này thường đến dồn dập, trong khi thu nhập không tăng kịp theo tần suất thay đổi tâm trạng. Tiêu tiền theo cảm xúc tưởng như vô hại nhưng lâu dài sẽ bào mòn khả năng tài chính và làm bạn mất kiểm soát hoàn toàn với thói quen tiêu dùng. Hạnh phúc thật sự không nằm ở việc bạn mua bao nhiêu mà là bạn giữ được bao nhiêu cho những điều xứng đáng.

2. Sống để đua, nhất định phải "bằng bạn bằng bè"

Có một cuộc đua âm thầm giữa bạn bè, đồng nghiệp, người quen - đó là cuộc đua sống sao cho không thua thiệt. Khi người này đổi điện thoại mới, người kia khoe ảnh du lịch, bạn cảm thấy mình "tụt lại". Vậy là bạn bắt đầu tiêu tiền không phải vì nhu cầu thật, mà vì nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.

Đây là cái bẫy phổ biến của thời đại mạng xã hội. Chúng ta nhìn thấy bề nổi (quần áo đẹp, xe xịn, lifestyle sang chảnh) mà không hề biết phía sau là gì - đó có thể là một khoản vay nợ hoặc một cuộc sống đang “diễn”. Khi bạn sống để đua, bạn tiêu tiền vào hình ảnh thay vì giá trị thật. Càng chạy theo, bạn càng rỗng túi và trống rỗng bên trong.

3. Tiêu vặt tưởng ít, cộng lại thì... hết tiền

Có người rất giỏi kiểm soát những khoản lớn: Không mua nhà, không đổi xe, không đi du lịch xa. Nhưng lại cháy ví vì những thứ lặt vặt như cà phê sáng, trà sữa chiều, ăn uống linh tinh, phí ship, phụ kiện không cần thiết,... Một ngày 100 - 200 nghìn tưởng nhỏ nhưng nhân theo tháng - 30 ngày, theo năm - 365 ngày là ra con số không hề nhỏ chút nào.

Chi tiêu vặt không đáng sợ vì số tiền mà đáng sợ vì nó khiến bạn mất cảm giác về dòng tiền. Bạn không biết vì sao mình hết tiền, chỉ thấy lương vừa về đã biến mất. Mà hết tiền kiểu không biết vì sao hết tiền thì càng khó sửa. Bắt đầu từ việc ghi lại chi tiêu hằng ngày, bạn sẽ nhận ra mình đang để tiền “rơi rớt” vào những chỗ không đáng chút nào.

4. Mua vì giảm giá, không phải vì thật sự cần

Giảm giá là kẻ thù thầm lặng của sự tỉnh táo. Nhiều người không định mua gì, nhưng chỉ cần thấy “Mua 1 tặng 1”, “50% chỉ hôm nay”, “flash sale 8.8” là rơi vào trạng thái kích thích tiêu tiền. Thậm chí là mua để dành, dù trong lòng biết chắc nó sẽ nằm im trong tủ.

Thực ra, bạn không tiết kiệm được gì cả nếu mua thứ không cần, dù nó rẻ đến đâu. Thói quen mua vì sợ lỡ deal khiến bạn dần dần tích trữ những thứ không dùng, trong khi tài khoản thì rỗng. Một người thông minh về tài chính không phải là người canh sale giỏi nhất, mà là người biết rõ thứ gì thật sự cần xuất hiện trong đời mình.

5. Không có quỹ dự phòng, chuyện gì đến thì tính sau

Lối sống tới đâu tính tới đó tưởng như thoải mái nhưng thật ra là một canh bạc với tương lai. Không để dành, không dự phòng, không bảo hiểm tức là bạn đang sống mà không có phương án B. Chỉ một biến cố nhỏ như bệnh, mất việc, chuyển nhà, hay người thân cần giúp đỡ bạn sẽ rơi vào khủng hoảng ngay.

Điều đáng buồn là nhiều người không nhận ra điều này cho đến khi biến cố ập đến. Quỹ dự phòng không khiến bạn giàu nhưng nó là thứ giữ bạn khỏi cảnh phải vay nợ hay xin ứng lương mỗi khi “trái gió trở trời”. Người có khả năng kiểm soát rủi ro tài chính là người đã chiến thắng một nửa trò chơi cuộc sống.